--- title: İlibada Sarması/Dolması slug: ilibada-sarmasidolmasi-0a15a url: /detay/ilibada-sarmasidolmasi-0a15a type: article language: Türkçe entity: primary: İlibada Sarması/Dolması type: article disambiguation: İlibada Sarması/Dolması: Afyonkarahisar'ın özgün lezzeti. Labada yaprağıyla yapılan geleneksel bir yemek. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - İlibada Dolması - İlibada Sarması - Afyon - Afyonkarahisar author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-08-16T11:41:21.521669+03:00 updated_at: 2025-08-27T17:56:41.372012+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/ctdDoP1b5HurNP6A6rGnIJVKLXevXxYs.jpeg --- # İlibada Sarması/Dolması ## KURE Information Cards ![8877e3b3-e008-44ce-baa2-306349213cdc.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/rCdvPndy9qJHSjx8RaVQ8CuXT5JF9J8P.jpeg) *İlibada Sarması/Dolması* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yemek / Yemekler ve çorbalar | | Tescil Numarası(Metin) | 689 | | Coğrafi Sınır(lar) | Afyonkarahisar ili | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç işareti | | Başvuru Tarihi(Metin) | 09.06.2020 | | Tescil Tarihi(Metin) | 10.03.2021 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Afyonkarahisar Belediyesi | | Halk Dilinde | Afyonkarahisar İlibada Dolması,Afyonkarahisar İlibada Sarması,Afyon İlibada Dolması,Afyon İlibada Sarması | | Tescil Ettirenin Adresi | Karaman Mah. Albay Reşat Çiğiltepe Cad. No:11 Merkez AFYONKARAHİSAR | | Coğrafi İşaretin Adı | Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması | | Başvuru No | C2020/126 | ## Article Content **Afyonkarahisar **iline özgü, yörede “ilibada” adıyla bilinen *Rumex patientia* (labada) bitkisinin yapraklarıyla hazırlanan geleneksel bir yemektir. İnce bulgur (düğü) ve dövülmüş buğday (göce) gibi tahıllardan oluşan iç harcın hafif haşlanmış labada yapraklarına muska (üçgen) şeklinde sarılmasıyla elde edilir. Yaklaşık 3 cm uzunluğundadır. ### **Tarif/Üretim Süreci** Sekiz kişilik üretim için aşağıdaki malzemeler kullanılır: - 1,5 kg ilibada (labada) yaprağı - 200 g düğü (ince bulgur) - 200 g göce (dövülmüş buğday) - 60 g un - 2 adet orta boy soğan - 2–3 diş sarımsak - 100 g sıvı yağ - 1 tatlı kaşığı kuru nane - 1 tatlı kaşığı kırmızıbiber - 1 tatlı kaşığı tuz - 30 g domates salçası veya domates - 60 g süzme yoğurt - Yeteri kadar su (haşlama için) Üretim süreci üç temel aşamaya ayrılır. #### **İç Harcın Hazırlanması** İnce kıyılmış soğanlar, sıvı yağda pembeleşinceye kadar kavrulur. Ardından un ilave edilerek karışım kavrulmaya devam edilir. Başka bir kapta önceden karıştırılmış düğü ve göce, kavrulan karışıma su ile birlikte ilave edilir. Karışım pişirilirken tuz, kırmızı biber ve kuru nane eklenir. #### **Yaprakların Hazırlanması ve Sarma İşlemi** İlibada yaprakları başka bir tencerede hafifçe haşlanır. Gerekirse yaprakların ortasındaki kalın damar çıkarılır ve yapraklar ikiye bölünür. Hazırlanan iç harç, bu yapraklara konularak üçgen (muska) biçiminde sarılır ve yaklaşık 3 cm boyutlarında sarmalar oluşturulur. Bu sarmalar tencereye dizilir ve üzerlerine su eklenerek, tencere kapağı kapalı şekilde yaklaşık 40 dakika pişirilir. #### **Sunum ve Sos Hazırlığı** Pişmiş sarmalar servis tabağına alınır. Üzerine isteğe bağlı olarak sade süzme yoğurt, ezilmiş sarımsak ile hazırlanmış sarımsaklı yoğurt ya da kızdırılmış yağ ile salça ve baharat karışımından oluşan sos dökülerek sunum yapılır. ### **Coğrafi Sınır ve Üretim Zorunluluğu** Afyon ilibada sarması , [Afyonkarahisar](/tr/detay/afyonkarahisar-ovmesiafyon-ovmesi-76800/llms.txt) iline özgü kültürel birikim, bitki kullanımı ve üretim pratiğiyle şekillenmiştir. Ürünün geleneksel tarifine sadık kalınarak hazırlanması ve ayırt edici özelliklerini koruyabilmesi için üretimin tüm aşamalarının Afyonkarahisar ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu zorunluluk, hem coğrafi işaretin korunmasını hem de ürünün özgünlüğünün sürdürülebilirliğini sağlar. ### **Denetim Mekanizması** [Afyon ilibada sarmasının](/tr/detay/ilibada-sarmasidolmasi-0aa01/llms.txt) üretimi, coğrafi işaret tescilini yapan Afyonkarahisar Belediyesi koordinasyonunda yürütülen bir denetim sürecine tabidir. Denetim kurulu; Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinden oluşur. Kurulda, ürün hakkında bilgi sahibi en az üç kişi bulunur. Yılda en az bir kez yapılan bu denetimlerde şu hususlar kontrol edilir: - Kullanılan malzemelerin uygunluğu, - Üretim metodunun, özellikle sarma biçiminin ve sunum şeklinin tescil belgesine uygunluğu, - Coğrafi işaretin işletmelerde görünür şekilde kullanılıp kullanılmadığı. Denetim süreçlerinde uzman kişi ve kuruluşlardan destek alınabilir. Ayrıca, şikâyet ya da ihtiyaç durumunda yıl içinde ek denetimler yapılabilir. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması — Coğrafi İşaret Detay Sayfası. Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2071.Türk Patent ve Marka Kurumu. Tescil Sicil Belgesi: Afyon İlibada Sarması / Afyon İlibada Dolması / Afyonkarahisar İlibada Sarması / Afyonkarahisar İlibada Dolması. Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/62728f06-7069-4453-b3b5-29a5e5eec169.pdf. ## Related Articles - [Rize Bezi (Feretiko)](//detay/rize-bezi-feretiko-38f2d/llms.txt) - [Rize Enişte Lokumu ](//detay/rize-eniste-lokumu-3978f/llms.txt) - [Rize Etli Kara Lahana Sarması ](//detay/rize-etli-kara-lahana-sarmasi-1ad48/llms.txt) - [Rize Kavurması ](//detay/rize-kavurmasi-4fdd9/llms.txt) - [Rize Kokulu Üzümü](//detay/rize-kokulu-uzumu-9f38e/llms.txt) - [Rize Pepeçurası ](//detay/rize-pepecurasi-3331d/llms.txt) - [Rize Simidi](//detay/rize-simidi-f1aaf/llms.txt) - [Rize Çayı](//detay/rize-cayi-64595/llms.txt)