--- title: Ilgaz Dağı slug: ilgaz-dagi url: /detay/ilgaz-dagi type: article language: Türkçe entity: primary: Ilgaz Dağı type: article disambiguation: Ilgaz Dağı: Kastamonu ve Çankırı'da 2587m yüksekliğe ulaşan muhteşem bir dağ. Doğa harikası! categories: - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Ilgaz Dağı - Kastamonu - Çankırı - Ilgaz author: Ömer Said Aydın created_at: 2025-03-15T17:31:20.008999+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:05:02.328212+03:00 --- # Ilgaz Dağı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ilgaz Dağı ![KASTAMONU-ILGAZ-GÜLCANACAR (5).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/16/PL45FtbbUO5cXq5dnkH89m87q6xgDqQV.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yükseklik(ler)(Metin) | 1.979 metre (6.493 ft) | | Koordinat(lar) | 41°04′50″K 33°52′12″D | ## Article Content **Ilgaz Dağı**, Türkiye’nin [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Karadeniz Bölgesi’nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan, hem doğal hem de kültürel zenginlikleriyle dikkat çeken [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir coğrafi oluşumdur. [Kastamonu](/tr/detay/kastamonu-2/llms.txt) ve Çankırı illeri sınırları içinde uzanan bu [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) kütlesi, 2587 metreye ulaşan Büyükhacet Tepesi ile bölgenin en yüksek noktasıdır. İkinci en yüksek zirvesi ise 2546 metre ile Küçükhacet Tepesi’dir. [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt)-kuzeydoğu ve batı-kuzeybatı doğrultusunda yaklaşık 50 km uzunluğunda oval bir sırt oluşturan Ilgaz Dağı, jeolojik yapısı, biyolojik çeşitliliği ve [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) geçmişiyle bilimsel açıdan dikkat çekmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/15/ze3mY7YmRPf6e7DiY9v3XmXXfIYC2Lwa.jpg) [Ilgaz Dağı-1](https://www.pexels.com/photo/snow-capped-ilgaz-mountain-in-cankiri-turkey-30627585/) ### **Coğrafi ve Jeolojik Yapı** Ilgaz Dağı, Kastamonu il merkezinin yaklaşık 40 km güneyinde, Çankırı ile Kastamonu arasındaki sınırda yer alır. Dağ, doğu-batı doğrultusunda uzanan [elips](/tr/detay/elips-2/llms.txt) biçiminde bir kütle oluşturur ve güneybatı-kuzeydoğu yönünde 15-20 km’lik bir sırtla karakterizedir. Ilgaz Dağı Millî Parkı, 02.06.1976 tarihinde 1088,61 hektarlık bir alanla koruma altına alınmıştır. Bu alanın 750,86 hektarı Kastamonu, 337,75 hektarı ise Çankırı il sınırları içindedir. Ilgaz Dağları’nın Önemli Doğa Alanı (ÖDA) olarak tanımlanan bölgesi 152.653 hektarlık bir yüzölçümüne sahiptir ve 670 m ile 2587 m arasında değişen yükseltilere sahiptir. Jeolojik olarak Ilgaz Dağı, serpantinler, şistler ve volkanik kayaçlardan oluşan karmaşık bir [arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) yapısına sahiptir. Türkiye’nin en [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) ve aktif kırık hattı olan Kuzey [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Fayı, dağın güney eteklerinden geçer ve bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), bölgenin [tektonik](/tr/detay/tektonik-2/llms.txt) hareketler açısından dikkat çekici örnekler sunmasına neden olur. Dağın jeomorfolojik yapısı; vadiler, sırtlar ve doruklarla zenginleşmiş, üst düzey peyzaj özellikleri sunan bir [topoğrafya](/tr/detay/topografya-2/llms.txt) oluşturmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/15/7PgPXEyQQ3xlGieI9cSeCgtEheXi8dQi.jpg) [Ilgaz Dağı-2](https://www.kastamonu.bel.tr/ilgaz-dagi-milli-parki/) ### **Flora ve Vejetasyon** Ilgaz Dağı, Euro-Siberian ([Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt)-Sibirya) flora bölgesinin Oksin alt bölgesinde yer alır ve zengin [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsüyle öne çıkar. [Orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) ekosistemini oluşturan baskın türler arasında Kazdağı göknarı (*Abies nordmanniana subsp. equi-trojani*) ve sarıçam (*Pinus sylvestris*) bulunur. Bu türler, genellikle [saf](/tr/detay/saf-2/llms.txt) veya karışık ormanlar hâlinde yayılış gösterir. Millî park alanında yapılan floristik çalışmalar, 51 familyaya ait 234 tür ve türaltı taksonu ortaya koymuştur ve bunlardan 37’si Türkiye’ye özgü endemik türlerdir (%15,8 endemizm oranı). Özellikle *Arabis abietina* ve *Barbarea trichopoda* [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) “vahim” (CR) kategorisindeki türler ile *Corydalis wendelboi subsp. congesta* ve *Ornithogalum wiedemannii var. reflexum* gibi “tehlikede” (EN) kategorisindeki türler Ilgaz Dağı’na özgüdür. Daha geniş ölçekte, Ilgaz Dağları’nda 1500 metre üzeri yükseltilerde Uludağ göknarı (*Abies nordmanniana ssp. bornmuelleriana*), doğu kayını (*Fagus orientalis*) ve sarıçam ormanları hakimdir. Alçak kesimlerde nemli meşe türleri (*Quercus petraea*, *Q. robur*, *Q. frainetto*) ve karaçam (*Pinus nigra*) baskınken, güneye bakan [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) yamaçlarda kurakçıl meşe türleri (*Q. pubescens*, *Q. infectoria*, *Q. cerris*) ve ardıç (*Juniperus excelsa*, *J. foetidissima*) yayılır. 2000-2200 metre üzerindeki alpin kuşakta ise bodur çalılar (*Daphne leoides*, *Juniperus communis ssp. nana*, *Vaccinium myrtillus*) ve endemik türler öne çıkar. Örneğin, *Festuca ilgazensis* ve *Hieracium macrogonum* gibi türler yalnızca Ilgaz Dağlarında bulunur. ### **Fauna** Ilgaz Dağı’nın orman ekosistemi, zengin bir omurgalı ve omurgasız fauna çeşitliliğine [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapar. Memeliler arasında boz ayı (*Ursus arctos*), [kızıl](/tr/detay/kizil/llms.txt) geyik (*Cervus elaphus*), karaca (*Capreolus capreolus*), [kurt](/tr/detay/kurt/llms.txt) (*Canis lupus*), [vaşak](/tr/detay/vasak-748964/llms.txt) (*Lynx lynx*), tilki (*Vulpes vulpes*), yaban domuzu (*Sus scrofa*) ve Kafkas sincabı (*Sciurus anomalus*) gibi türler bulunur. Kuş türleri arasında [şahin](/tr/detay/sahin/llms.txt) (*Buteo buteo*), [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) orman kartalı (*Aquila pomarina*), sakallı akbaba (*Gypaetus barbatus*) ve gökdoğan (*Falco peregrinus*) gibi yırtıcılar dikkat çeker. Böcek faunasında ise *Rhagium bifasciatum*, *Thanasimus formicarius* ve nesli tehdit altındaki *Parnassius apollo* gibi türler yer alır. ### **Tarihsel ve Kültürel Önemi** Ilgaz, tarih boyunca doğu ve batı medeniyetlerinin kesişim noktası olmuştur. Bölgedeki en eski yerleşim izleri, Proto-Hititler ve Hititler dönemine (MÖ 2000’ler) dayanır. Hititler, MÖ 1600’lerde Anadolu’ya gelerek Ilgaz yöresinde [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) devletleri kurmuş; bu topluluklar zamanla Hitit İmparatorluğu’na entegre olmuştur. MÖ 1200’lerde Dor istilasıyla zayıflayan Hitit egemenliği, yerini Kimmerler ve Lidyalılar’a bırakmıştır. MÖ 546’da Persler, MÖ 330’larda ise Büyük İskender bölgeyi kontrol altına almıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olan Ilgaz, Kimiate (Kimistene) adlı kentin bulunduğu yer olarak kabul edilir. 1071’den sonra [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) boylarının egemenliğine giren [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de stratejik önemini korumuştur. Kurtuluş Savaşı sırasında İstiklal Yolu’nun bir parçası olan Ilgaz, cephane naklinde kritik bir rol oynamıştır. ### **Turizm ve Rekreasyon** Ilgaz Dağı, yılın altı ayı karla kaplı olması nedeniyle [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) turizmi açısından önemlidir. 1990’lardan beri kayak tesisleri ve otellerle donatılan Ilgaz Dağı Millî Parkı, özellikle [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt) (207 km) ve İstanbul’dan (477 km) gelen ziyaretçilere hizmet verir. Bunun yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), [botanik](/tr/detay/botanik-2/llms.txt) gezileri, dağ yürüyüşü, kuş gözlemciliği ve yaban hayatı incelemeleri gibi doğa temelli aktiviteler de bölgenin cazibesini artırır. ### **Tehditler ve Koruma Çalışmaları** Ilgaz Dağları, aşırı yapılaşma, kayak tesislerinin genişlemesi, otlatma baskısı ve orman yangınları gibi tehditlerle karşı karşıyadır. ÖDA statüsündeki alanın ekolojik bütünlüğünü sağlamak için sınırların genişletilmesi yönünde çalışmalar devam etmektedir. Ilgaz Dağı, jeolojik yapısı, biyolojik çeşitliliği, tarihsel geçmişi ve turizm potansiyeliyle Türkiye’nin önde gelen doğal alanlarından biridir. Hem bilimsel araştırmalar hem de doğa koruma açısından kritik bir öneme sahip olan bu bölge, sürdürülebilir yönetim ve koruma stratejileriyle gelecek nesillere aktarılmalıdır. ## Academic Sources and References 1. Çankırı Valiliği. "Ilgaz Dağı." Erişim 15 Mart 2025. http://cankiri.gov.tr/ilgaz-dagi.Doğa Derneği. "Ilgaz Dağları." Erişim 15 Mart 2025. https://dogadernegi.org/ilgaz-daglari/.Ilgaz Belediyesi. "İlçemiz Tarihi Geçmişi." Erişim 15 Mart 2025. https://www.ilgaz.bel.tr/İlçemiz/TarihiGeçmişi/tabid/18697/Default.aspx.Ilgaz Kaymakamlığı. "İlgaz Dağı." Erişim 15 Mart 2025. http://www.ilgaz.gov.tr/ilgaz-dagi-.Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Ilgaz Dağları Millî Parkı." Türkiye Kültür Portalı. Erişim 15 Mart 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kastamonu/gezilecekyer/ilgaz-daglari-mll-parki.