---
title: İkbal (Sözlük)
slug: ikbal-sozluk
url: /detay/ikbal-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: İkbal (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: İkbal sözlük anlamı, baht, şans, başarı, odalık.  Arapça kökenli.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - sözlük
author: Meryem Şentürk Çoban
created_at: 2025-01-28T17:19:04.671228+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:33:47.858507+03:00
---

# İkbal (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "İkbal (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

(ˀiḳbāl إقبال)

*isim.*

1. [Baht](/tr/detay/baht/llms.txt) açıklığı, talihin yaver gitmesi veya yüksek bir makama ulaşma durumu.

2.*&#32;Tarih:* Osmanlı sarayında padişahların eşleri olmaya aday kız; odalık.

3.*&#32;Eski:* İstek, arzu (özellikle yiyecek ve içecek hakkında kullanılır).

4. Yüzünü döndürme, birine veya bir şeye meyletme, [teveccüh](/tr/detay/teveccuh-3/llms.txt) etme.

5. [Mutluluk](/tr/detay/mutlu-2/llms.txt), [saadet](/tr/detay/saadet/llms.txt) ve parlak bir mevki.

### **Köken**

[İkbal](/tr/detay/istikbal-3c6b1/llms.txt) kelimesi, Arapça *ḳbl* kökünden gelen *ˀiḳbāl* (إقبال) sözcüğünden türetilmiştir.

- *ˀIḳbāl*, Arapça *ˀaḳbala* (أَقْبَلَ) “yöneldi, ilerledi, şansı yaver gitti” fiilinin *ifˁāl* vezninde IV. masdarıdır.
- *ˀAḳbala* fiili ise Arapça *ḳabala* (قَبَلَ) “yöneldi” fiilinin IV. formudur.

### **Kullanım Alanları**

- **Tarih:** Osmanlı saray geleneğinde odalıklar için kullanılan bir unvan.
- **Sosyoloji:** Mutluluk ve saadet durumlarını ifade etmek için.
- **Edebiyat:** Talih, yükseliş ve başarı temalarını vurgulamak için.

### **Farklı Alanlardaki Kullanım**

- **Tarih:** Saray yaşamında padişah eş adaylarını tanımlamak için.
- **Edebiyat:** Talihin açıklığını ve saadeti betimlemek için.
- **Sosyal Yaşam:** Bir şeye meyletme ve teveccüh anlamında.

### **Örnek Cümleler**

- İkbal devrinde yaşayan bir şahsiyet, her zaman hatırlanır.
- Padişah, odalık olarak seçilen ikbal adaylarına büyük özen gösterirdi.
- Yeni görevine atanması, onun için büyük bir ikbal anlamına geliyordu.
- Yemekteki ikbali, sofranın bolluğunu ve bereketini gösteriyordu.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "İkbal (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Kubbealtı Lugatı. "İkbal". Erişim tarihi: 28.01.2025.Nişanyan Sözlük. "İkbal". Erişim tarihi: 28.01.2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ikbalTürk Dil Kurumu Sözlük. "İkbal". Erişim tarihi: 28.01.2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=ikbal