--- title: Hükümran slug: hukumran-50645 url: /detay/hukumran-50645 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Hükümran type: dictionary disambiguation: Hükümran: Egemenlik, otorite ve yönetme yetkisini anlatan kapsamlı bir inceleme. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - hüküm - Otorite - Siyaset - Yönetim - Egemenlik author: Ayşenur Bayraktar created_at: 2025-07-11T09:53:37.924204+03:00 updated_at: 2025-07-15T18:30:18.415905+03:00 --- # Hükümran ## Article Content ### **Köken** Arapça ***ḥukm* حكم “egemenlik, yönetme yetkisi”** sözcüğü ile Farsça *rān* ران “süren” sözcüğünün bileşiminden oluşmuştur. Farsça *rān*, *rāndan* راندن “sürmek, götürmek” fiilinden türetilmiştir. Bu fiil ise Farsça *raftan* رفتن “gitmek” fiilinden evrilmiştir. Sözcük yapısı itibarıyla “yönetme yetkisini yürüten” anlamını taşır. ### **Kullanım Alanları** - **Siyaset bilimi ve tarih:** Egemen devlet otoritesini, hanedan ya da hükümdar figürlerini tanımlamak amacıyla kullanılır. - **Uluslararası ilişkiler:** Devletlerin toprak bütünlüğü ve bağımsız karar alma gücünü ifade etmek üzere “hükümranlık” kavramıyla birlikte kullanılır. - **Edebiyat:** Monarşik güç temsilleri ya da sembolik otorite anlatılarında karakterleri nitelemek için tercih edilir. - **Hukuk:** Anayasal egemenlik, devlet erki ve karar mekanizmaları bağlamında yer bulur. - **Mecazî kullanım:** Bir duygu, düşünce ya da eğilimin birey üzerindeki etkisini anlatmak amacıyla da kullanılabilir. ## Academic Sources and References 1. “Hükümran”. Nişanyan Sözlük. Erişim: 11 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/hükümran“Hükümran”. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 11 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=h%C3%BCk%C3%BCmran