--- title: Hubble Yasası slug: hubble-yasasi-e5c4d url: /detay/hubble-yasasi-e5c4d type: article language: Türkçe entity: primary: Hubble Yasası type: article categories: - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay tags: - Hubble Sabiti - Büyük Ölçekli Yapı - Kırmızıya kayma - Hubble - Galaksiler - Kozmoloji author: Ezgi Sönmez created_at: 2026-03-10T23:48:53.690223+03:00 updated_at: 2026-04-06T21:15:54.251173+03:00 --- # Hubble Yasası ## KURE Information Cards ![ChatGPT Image 13 Mar 2026 02_38_30.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/13/2CbZSk0ldvCvSlXAinwf18OuemhXzLQc.png) *Hubble Yasası (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur)* | Field | Value | |-------|-------| | Kullanım Alanı(ları) | Galaksi uzaklıklarının belirlenmesi,Kozmolojik modellerin incelenmesi,Evrenin genişleme hızının ölçülmesi | | Temel Kavram(lar) | Hubble sabiti,Evrenin genişlemesi,Kozmolojik kırmızıya kayma | | Alan(lar) | Kozmoloji,Astrofizik | | Öneren | Edwin Hubble (1929) | | Formül | 𝑣= H₀ D | | Tanım | Galaksilerin uzaklaşma hızları ile gözlemciye olan uzaklıkları arasında doğrusal bir ilişki bulunduğunu ifade eden kozmolojik bağıntı. | ## Article Content Hubble Yasası, galaksilerin gözlemciye göre uzaklaşma hızları ile uzaklıkları arasında doğrusal bir ilişki bulunduğunu ifade eden kozmolojik bir bağıntıdır. Bu ilişki 1929 yılında [Edwin Hubble](/tr/detay/edwin-hubble-cc5c0/llms.txt) tarafından galaksilerin uzaklık ölçümleri ile tayfsal kırmızıya kayma gözlemlerinin karşılaştırılması sonucunda ortaya konmuştur. Hubble’ın çalışmaları, uzak galaksilerin ışıklarında gözlenen kırmızıya kaymanın sistematik bir biçimde arttığını göstermiş ve bu durum [galaksilerin birbirlerinden uzaklaştığını](/tr/detay/gokada-71019/llms.txt) ortaya koymuştur. Bu gözlemler evrenin statik olmadığına ve büyük ölçekli yapısının zaman içinde değişebildiğine işaret eden önemli sonuçlar ortaya çıkarmıştır. ### **Tarihsel Gelişim** 20.yüzyılın başlarında yapılan tayfsal gözlemler, birçok galaksinin tayfında kırmızıya kayma bulunduğunu göstermiştir. Edwin Hubble tarafından gerçekleştirilen uzaklık ölçümleri ile bu tayfsal kaymalar karşılaştırıldığında, galaksilerin uzaklaşma hızlarının uzaklıklarıyla ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Bu gözlemler sonucunda galaksilerin uzaklaşma hızının uzaklıkla doğru orantılı olduğunu ifade eden ilişki ortaya konmuştur. Hubble’ın çalışmaları, [evrenin genişlediğini](/tr/detay/evrenin-genisleme-mucizesi-kuran-i-kerim-b5e00/llms.txt) gösteren gözlemsel kanıtlardan biri olarak değerlendirilmiştir. ### **Hubble Yasasının Matematiksel İfadesi** Hubble Yasası, bir galaksinin uzaklaşma hızını, gözlemciye olan uzaklığı ile ilişkilendiren bir denklemle ifade edilir: * 𝑣 **= H0 D*** Bu denklemde - **𝑣**, galaksinin gözlemciye göre uzaklaşma hızını, - **D**, galaksinin gözlemciye olan uzaklığını, - **H₀**, Hubble sabiti olarak adlandırılan orantı katsayısını ifade eder. Bu bağıntıya göre [galaksilerin uzaklaşma hızları](/tr/detay/doppler-etkisi-fbc30/llms.txt), gözlemciye olan uzaklıkları arttıkça artar. Başka bir ifadeyle daha uzak galaksiler daha yüksek hızlarla uzaklaşmaktadır. Bu ilişki kozmolojik ölçekte galaksilerin dağılımı ile genişleme arasındaki bağlantıyı açıklamak için kullanılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/03/12/SuPzXtaev885eYY2Dx10agUYkKQpkKNK.png) *Galaksilerin Uzaklaşma Hızları ile Uzaklıkları Arasındaki Doğrusal İlişkiyi Gösteren Hubble Diyagramı (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur)* ### Kırmızıya Kayma ve Gözlemsel Ölçümler Galaksilerin uzaklaşma hızları genellikle tayflarında gözlenen kırmızıya kayma ölçümleri aracılığıyla belirlenir. Elektromanyetik ışınımın dalga boyunun uzamasıyla ortaya çıkan kırmızıya kayma, galaksilerin gözlemciye göre uzaklaştığını gösteren önemli bir göstergedir. Kozmolojik kırmızıya kayma, uzayın genişlemesi sonucunda ışığın dalga boyunun zamanla uzamasıyla ilişkilendirilmektedir. Bu nedenle galaksilerin tayfında gözlenen kırmızıya kayma değerleri, evrenin genişleme hızının incelenmesinde kullanılmaktadır. ### **Hubble Sabiti** Hubble Yasasında yer alan **Hubble sabiti**, evrenin genişleme hızını belirleyen temel kozmolojik parametrelerden biridir. Bu sabit, galaksilerin uzaklaşma hızlarının uzaklıklarına oranını ifade eder. Günümüzde Hubble sabitinin değeri farklı gözlemsel yöntemlerle ölçülmektedir. Modern teleskoplar ve uzay gözlemevleri kullanılarak yapılan ölçümler, genişleme hızının daha hassas biçimde belirlenmesine katkı sağlamaktadır. ### **Modern Gözlemler ve Araştırmalar** Hubble Yasası, modern kozmolojide evrenin büyük ölçekli yapısını incelemek için kullanılan temel gözlemsel ilişkilerden biri olarak kabul edilir. Günümüzde [Hubble Uzay Teleskobu](/tr/detay/hubble-uzay-teleskopu/llms.txt) ve [James Webb Uzay Teleskobu](/tr/detay/james-webb-uzay-teleskobu/llms.txt) gibi gözlemevleri, galaksilerin uzaklıklarının ve kırmızıya kayma değerlerinin daha ayrıntılı biçimde ölçülmesini sağlamaktadır. Bu gözlemler, evrenin genişleme hızının belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesine olanak tanımaktadır. ### **Kozmolojide Kullanımı** Hubble Yasası, galaksilerin dağılımı, kozmolojik kırmızıya kayma ve evrenin büyük ölçekli yapısının incelenmesi gibi birçok araştırma alanında kullanılmaktadır. Bu ilişki aynı zamanda evrenin yaşının tahmin edilmesi, kozmolojik modellerin test edilmesi ve [evrenin genişleme tarihinin araştırılması](/tr/detay/evrenin-buyuklugu-hesaplanabilir-mi-7a6f1/llms.txt) açısından da önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. ## Academic Sources and References 1. European Space Agency (ESA). “Webb & Hubble Confirm Universe’s Expansion Rate.” ESA, March 11, 2024. Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://www.esa.int/Science\_Exploration/Space\_Science/Webb/Webb\_Hubble\_confirm\_Universe\_s\_expansion\_rate 2. Kaya, Ali. “Hubble’s Law and Faster than Light Expansion Speeds.” American Journal of Physics 79, no. 11 (2011): 1151–1154. Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://doi.org/10.1119/1.3625871 3. Kolomoyets, N. V., et al. “Hubble’s Law in Heavy Ion Collisions.” Physical Review C 112, no. 6 (2025). Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://doi.org/10.1103/hwkq-9szq 4. NASA. “Hubble Cosmological Redshift.” NASA Science. Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://science.nasa.gov/mission/hubble/science/science-behind-the-discoveries/hubble-cosmological-redshift/ 5. NASA. “What Does Hubble’s Law Actually Mean?” Imagine the Universe! NASA Goddard Space Flight Center. Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://imagine.gsfc.nasa.gov/features/yba/M31\_velocity/hubble\_law/hubble\_meaning.html 6. Rodriguez, Brandon. “Exploring the Mystery of Our Expanding Universe.” NASA Jet Propulsion Laboratory. Erişim tarihi: 10 Mart 2026.https://www.jpl.nasa.gov/edu/resources/teachable-moment/exploring-the-mystery-of-our-expanding-universe/ ## Related Articles - [Hubble Uzay Teleskopu](//detay/hubble-uzay-teleskopu/llms.txt) - [Edwin Hubble ](//detay/edwin-hubble-cc5c0/llms.txt)