--- title: Hopa (İlçe) slug: hopa-ilce-55851 url: /detay/hopa-ilce-55851 type: article language: Türkçe entity: primary: Hopa (İlçe) type: article disambiguation: Hopa: Artvin'in Karadeniz kıyısındaki Gürcistan sınırındaki ilçesi. Zengin tarih, doğa ve sınır ticareti merkezi. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - karadeniz - Hopa - Artvin author: Emre Zengin created_at: 2025-04-20T21:31:52.382545+03:00 updated_at: 2025-04-22T13:43:27.420604+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/20/u8PofueYgLxhNerpJxxy0124ZWQe42Su.jpg --- # Hopa (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Hopa (İlçe) ![Artvin Map Chart (3).png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/20/LvgdU7FeaSNi4tIiUcA9LnU9GMIOqqM8.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 289 km²​ | | İl(ler) | Artvin | | İklim(ler) | Sıcak-ılıman | | Bölge(ler) | Doğu Karadeniz Bölgesi | | Belediye Başkanı(ları) | Utku Cihan | | Kaymakam | Abdullah Arslantürk | | Nüfus(Metin) | 27.806 (2024) | ## Article Content Hopa, [Artvin](/tr/detay/artvin-il-746191/llms.txt) ilinin kuzeydoğusunda, Karadeniz kıyısında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ve Gürcistan sınırına yakınlığıyla öne çıkan bir [sahil](/tr/detay/sahil-751282/llms.txt) ilçesidir. 289 km² yüzölçümüne sahip olan ilçe; doğuda Sarp, güneyde Borçka, batıda Arhavi ve kuzeyde Karadeniz ile çevrilidir. Yüzey şekilleri, Karçal, Sultanselim ve Balıklı Dağları’nın dik yamaçları ile dar kıyı şeridinden oluşur. 1513 m yüksekliğindeki Yavuz Sultan Selim Tepesi, ilçenin en yüksek noktasıdır. 2024 yılı itibarıyla 27.806 nüfusa sahip olan Hopa; tarım, balıkçılık, sınır ticareti ve liman faaliyetlerinin şekillendirdiği bir ekonomi yapısına sahiptir. Ayrıca, Sarp Sınır Kapısı ve Hopa Limanı üzerinden gerçekleşen dış ticaretin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) zengin doğası, [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) yolu üzerindeki konumu ve kültürel çeşitliliği ile bölgesel öneme sahip bir yerleşimdir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/bjF4Qj9EvecZdlvME5YEc5tUd6e3xiqo.jpg) *Hopa (Hopa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü)* ### **Tarihçe** Hopa ve çevresinin Osmanlı İmparatorluğu'na katılma süreci Yavuz Sultan Selim’in **Trabzon Valiliği** döneminde başlamıştır. 1490–1512 yılları arasında, [Selim](/tr/detay/selim-38f6c/llms.txt)’in bölgeye düzenlediği [askerî](/tr/detay/askeri-2/llms.txt) seferler sonucunda Hopa Osmanlı egemenliğine dâhil edilmiştir. 1509 yılında, günümüzde Türkiye sınırları dışında kalan **Gönye Kalesi**’nin fethiyle oluşturulan [sancak](/tr/detay/sancak-2/llms.txt) sistemine bağlanan Hopa, böylece Osmanlı idarî yapısına resmî olarak katılmıştır. 1578 yılında **Lala Mustafa Paşa** tarafından **Ahıska **merkezli **Çıldır Eyaleti**’nin kurulmasıyla Hopa, bu eyaletin sınırları içine dâhil edilmiştir. **Ardanuç Sancağı**’ndan sonra** Livana Sancağı**’na bağlanan [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), Osmanlı taşra yönetiminde uygulanan “[yurtluk](/tr/detay/yurtluk-2/llms.txt) ve ocaklık” ile “zeamet ve tımar” sistemiyle idare edilmiştir. 1829 tarihli** Edirne Antlaşması **ile **Ahıska**’nın [Rusya’](/tr/detay/rusya-federasyonu/llms.txt)ya bırakılması sonucu Hopa, [Trabzon](/tr/detay/trabzon-2/llms.txt) Eyaleti’ne bağlı **Batum Sancağı**’nın bir parçası olmuştur. 1877–1878** Osmanlı–Rus Savaşı **sonrasında imzalanan [Kars](/tr/detay/kars-il-2/llms.txt)–[Ardahan ](/tr/detay/ardahan-il-2/llms.txt)Antlaşması uyarınca, Hopa ve Kemalpaşa Bucağı’na kadar olan bölge [Rusya’](/tr/detay/rusya-federasyonu/llms.txt)ya bırakılmıştır. Ancak bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), 1878 itibarıyla Hopa’nın yeniden **Rize Sancağı’**na bağlanmasıyla sona ermiştir. 1883 yılında ilçe teşkilatı kurulmuş; **I. Dünya Savaşı** sırasında 23 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 1915’te Rus işgaline uğramıştır. 31 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 1917 tarihli Brest-Litovsk Antlaşması’nın ardından Rus birlikleri geri çekilmiş; 14 Mart 1918’de [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) Ordusu Hopa’ya girerek ilçeyi yeniden Türkiye topraklarına katmıştır. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Rize iline bağlı bir ilçe olarak yönetilen Hopa, 1936 yılında Artvin iline bağlanmıştır. Bu tarihte üç [bucak](/tr/detay/bucak-2/llms.txt) ve yetmiş bir köyden oluşan idarî yapısı, ilerleyen yıllarda değişikliğe uğramıştır. 5071 sayılı [Kanun](/tr/detay/kanun-3/llms.txt) ile Fındıklı Bucağı 1 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 1948 tarihinde Rize’den ayrılarak ilçe olmuştur. 6324 sayılı Kanun ile Arhavi Bucağı da 1 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 1954’te Hopa’dan ayrılmış ve ayrı bir ilçe hâline getirilmiştir. Günümüzde “Hopa” adı, 16. yüzyılda Yavuz Sultan Selim’in bölgeye verdiği “Hop” (Acemce'de “[güzel](/tr/detay/guzel/llms.txt)” anlamına gelen) kelimesine dayanmaktadır. Trabzon Valiliği döneminde düzenlediği bir [sefer](/tr/detay/sefer-2/llms.txt) sırasında, Hopa’nın arkasındaki dağlarda konaklayan [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) Selim’in sahil yerleşimini bu adla anmaya başladığı aktarılmaktadır. Zamanla [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) dilinde “Hop” biçiminde söylenen bu ad, bugünkü “Hopa” formuna dönüşmüştür. ### **Coğrafya ve İklim** Hopa ilçesi, Artvin ilinin Karadeniz kıyısında, [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden 0 ila 600 metre arasında değişen yükseltilerle konumlanmıştır. İlçenin yüzölçümü 289 km²’dir. Bölge, kuzeyde Karadeniz, batıda Karçal Dağları, doğuda Balıklı Dağı uzantıları ve güneyde Sultanselim Dağları ile çevrilidir. Kıyı şeridi, doğrudan Karadeniz’e açılan dik yamaçlar ve dar vadilerle tanımlanmaktadır. Karçal Dağları, [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) yönünden yükselerek 3 000 metreyi aşan zirveleriyle ilçenin batı coğrafyasını şekillendirir. Balıklı Dağı ilçe doğusunda yer alırken, Sultanselim Dağları güney yönündeki topoğrafik [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) üzerinde etkili olur. Denize paralel uzanan bu sıradağlar arasında yer alan vadiler, verimli düzlükler ve yaylalar içermektedir. Bölgedeki en yüksek [nokta](/tr/detay/nokta-31630/llms.txt), 1 513 metre rakımlı Yavuz Sultan Selim Tepesi’dir. İklim, Karadeniz’in etkisiyle sıcak-ılıman (Cfb) [özellik](/tr/detay/ozellik/llms.txt) taşımaktadır. Yıllık ortalama sıcaklık 13,1 °C, yıllık ortalama yağış miktarı ise yaklaşık 2 435 milimetredir. Yağışlar yıl boyunca düzenli olarak dağılır; en yoğun yağış [sonbahar](/tr/detay/sonbahar-4/llms.txt) ve [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında gerçekleşir. [Bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü, deniz seviyesinden yüksek [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) eteklerine doğru kademeli olarak değişkenlik gösterir. Kıyı düzlüğünde [fındık](/tr/detay/findik-748940/llms.txt) bahçeleri ve yer yer [çay](/tr/detay/cay-2/llms.txt) tarımı yapılmaktadır. Orta yükseltilerde geniş yapraklı [ağaç](/tr/detay/agac-4/llms.txt) türlerinden oluşan ormanlar (kayın, gürgen, kızılağaç), daha yüksek seviyelerde ise ladin ve [köknar](/tr/detay/koknar-f8a11/llms.txt) ormanları gözlemlenir. Zirvelere yaklaştıkça alpin [çayır](/tr/detay/cayir/llms.txt) ve mera ekosistemleri ortaya çıkar. Bu bitki çeşitliliği, bölgedeki yüksek [nem](/tr/detay/nem-2/llms.txt) oranı ve bol yağışla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), Hopa’nın Karadeniz iklim tipine özgü doğal örtüsünü oluşturmaktadır. ### **Nüfus ve Demografi** Adrese Dayalı [Nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, Hopa ilçesinin 2024 yılı nüfusu 27.806’dır. İlçe, 289 km²’lik yüzölçümü üzerinde yaklaşık 98 kişi/km² nüfus yoğunluğuna sahiptir. Yerleşim, daha çok kıyı şeridinde ve vadilerde yoğunlaşmış; yüksek kesimlerdeki köyler ise daha seyrek bir yerleşim yapısına sahiptir. İlçe merkezinde yer alan yedi mahallede toplam 23.369 kişi yaşamaktadır. Ortahopa Mahallesi, 5.794 kişiyle en yüksek nüfusa sahip [mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) konumundadır. Kuledibi ve Sugören mahalleleri de yoğun nüfuslu diğer yerleşimlerdir. Hopa’ya bağlı on altı köyde toplam 4.437 kişi ikamet etmektedir. Bu köyler arasında Başoba [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) bazı yerleşimlerde nüfus 500’ü aşarken, diğer köylerde daha [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ve dağınık topluluklar hâkimdir. İlçede son on beş yıldır gözlenen genel nüfus azalmasının temel nedeni, genç nüfusun eğitim ve istihdam olanakları için büyük kentlere göç etmesidir. Tarım işçiliğine dayalı mevsimlik hareketlilik ve geçici istihdam olanakları [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) dönemli nüfus dalgalanmalarına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açsa da, kalıcı ikamet eden nüfusta düşüş eğilimi gözlemlenmektedir. Cinsiyet oranı büyük ölçüde dengeli olup, düşük doğum oranları ve artan ortalama yaşam süresi nedeniyle nüfusun [yaş](/tr/detay/yas-3/llms.txt) ortalaması yükselmektedir. Bu demografik gelişmeler, hizmet sunumu ve [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) planlamasında yeni yaklaşımların benimsenmesini gerektirmektedir. Özellikle kırsal mahallelerde yaşayan yaşlı nüfusun sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimini kolaylaştırmaya yönelik düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı zamanda, yerel ekonomik olanakları iyileştirmeye yönelik genç nüfusu destekleyici istihdam politikaları geliştirilmesi, ilçenin demografik dengesinin korunması ve bölgesel gelişimin sürdürülebilirliği açısından [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşımaktadır. ### **Ekonomi** Hopa’nın ekonomik yapısı, iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) [eksen](/tr/detay/eksen-751617/llms.txt) etrafında şekillenmektedir: kıyıdan 400–600 metre yükselti bandına kadar uzanan verimli tarım arazilerinde yürütülen tarımsal [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) ile Hopa Limanı ve Sarp Sınır Kapısı çevresinde gelişen ulaştırma ve [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) faaliyetleri. Bölgenin dağlık topoğrafyasına rağmen, işlenebilir tarım arazileri yerel iklim koşullarına uygun olarak değerlendirilir. Kıyı şeridinden iç kesimlere doğru çay ve fındık bahçeleri, turunçgiller, [kivi](/tr/detay/kivi-748920/llms.txt) ve [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) [üzüm](/tr/detay/uzum-748904/llms.txt) bağları yer almaktadır. Arazilerin büyük kısmında makineli tarım uygulanamamaktadır; bu nedenle tarımsal üretim çoğunlukla [emek](/tr/detay/emek-2/llms.txt) yoğun ve geleneksel yöntemlere dayalıdır. Vadilerde mısır ve çeşitli sebze türleri de yetiştirilmektedir. Hayvancılık, topografik sınırlılıklar nedeniyle ticari ölçekte gelişmemiştir. Büyükbaş ve küçükbaş [hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt) besiciliği ile kümes hayvancılığı ve arıcılık, genellikle hane halkı ihtiyacını karşılayacak düzeyde sürdürülmektedir. Buna karşın, Karadeniz kıyısında sürdürülen balıkçılık faaliyetleri, hem yerel tüketim hem de bölgesel [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ürünleri ticareti açısından [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yer tutmaktadır. İlçedeki [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) faaliyeti sınırlıdır. Bölgede üç çay fabrikası, bir un fabrikası ve Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’ye (TEİAŞ) ait bir [termik](/tr/detay/termik/llms.txt) [santral](/tr/detay/santral/llms.txt) [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) göstermektedir. Ayrıca K.B.İ.A.Ş. ve POAŞ’a ait [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) ve dağıtım tesisleri, ilçeye lojistik katkı sağlamaktadır. Çay fabrikaları yerel üretimi işleyerek bölgesel ve ulusal pazarlara sunarken, un fabrikası bölgedeki hububat işleme kapasitesini desteklemektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/22/M9oxhIEsrIzk7ZlhW8oH4cQ1KSKjqK4R.jpg) *Hopa Çayı ()* Hopa Limanı, ilçenin ticari altyapısında merkezi bir konuma sahiptir. [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Karadeniz’in doğu ucunda konteyner elleçleme kapasitesine sahip tek liman olan Hopa Limanı, yaklaşık 100.000 metrekarelik sahası ve [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) yükleme-boşaltma donanımlarıyla çeşitli liman hizmetlerini sunmaktadır. Sarp Sınır Kapısı’na yaklaşık 15 kilometre mesafede bulunan liman, yalnızca deniz taşımacılığı değil, aynı zamanda karayolu üzerindeki transit ticaret için de önemli bir lojistik [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) niteliğindedir. Sarp [Gümrük](/tr/detay/gumruk-2/llms.txt) Sahası’nda faaliyet gösteren Hopa Gümrük Müdürlüğü ile Sarp Gümrük Müdürlüğü, toplam 154 personel ile eşgüdümlü çalışmaktadır. Gümrük işlemlerinin koordinasyonu, Sarp Mülki İdare Amirliği tarafından yürütülmektedir. Bu yapı, ithalat ve ihracat süreçlerinin düzenli şekilde işlemesini sağlayarak Hopa’nın bölgesel ticaret faaliyetlerindeki rolünü desteklemektedir. Sonuç olarak Hopa ekonomisi; emek yoğun tarım, küçük ölçekli hayvancılık ve balıkçılık, sınırlı sanayi üretimi ile gelişmiş bir lojistik ve sınır ticareti altyapısını bir arada barındırmaktadır. Liman ve gümrük kapasitelerinin gelişmesi, ilçenin ulusal ekonomideki etkinliğini artırmakta; tarıma ve deniz ürünlerine dayalı [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) birikimi ise yerel sosyoekonomik yapının devamlılığını sağlamaktadır. ### **Turizm, Kültür ve Mutfak** Hopa ve çevresi, doğal yapısı, iklimsel özellikleri ve jeopolitik konumu sayesinde çeşitli turizm faaliyetlerine [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır. İlçede öne çıkan başlıca turizm alanları ve etkinlikler şunlardır: **Kuş Gözetleme:** Hopa çevresindeki dağlık alanlar, [göçmen](/tr/detay/gocmen/llms.txt) kuşların geçiş güzergâhları üzerinde yer almakta olup, Mart ile [Kasım](/tr/detay/kasim-748438/llms.txt) ayları arasında kuş gözlemi yapılmasına [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanımaktadır. **Kaçkar Sıradağları:** Rize–Hopa sınırında konumlanan Kaçkar silsilesi, Altıparmak (3.480 m), Kavran (3.932 m) ve Verçenik (3.710 m) zirveleriyle dağcılık ve doğa sporları için uygun koşullar sunmaktadır. **Akarsu Turizmi:** İlçeye [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) bölgelerde yer alan Çoruh Nehri’nde [kano](/tr/detay/kano-2/llms.txt) ve rafting gibi su sporları düzenlenmekte, bu etkinlikler [macera](/tr/detay/macera/llms.txt) turizmi kapsamında değerlendirilmektedir. İlçede [halk oyunları](/tr/detay/halk-oyunlari/llms.txt), yerel müzik ve geleneksel [saz](/tr/detay/saz/llms.txt) kullanımı, el sanatları ve halk mimarisi gibi kültürel faaliyetler sürdürülmektedir. Bu unsurlar, Artvin genelinde tanımlanmış kültürel yapı içinde yer almaktadır. Hopa mutfağı, Artvin yöresel [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) kültürünün bir parçası olup çeşitli yerel yemekleri içermektedir. Yöresel mutfakta öne çıkan başlıca yemekler şu şekildedir: - **Süt ve süt ürünlerinden yapılan yemekler:** Peynir kuymağı, kaymak kuymağı. - **Sebze ve kır otlarından yapılan yemekler:** Dağ pancarı, kuş yemeği, gımı, yaban semizotu, ebegümeci; ayrıca taze asma yaprağı ve lahana ile hazırlanan sarmalar; “Puçuko” adlı kurutulmuş fasulye yemeği. - **Hamur işleri:** Laz böreği, katmer, erişte, hınkal, çergebaz, bişi, lokum. - **Et yemekleri:** Kışlık kavurma, ağaç şişte hazırlanan kebaplar. - **Taneli yemekler:** Keşkek, gendima, herisa, şilav. - **Tatlılar:** Hasuta, kaysefe, zurbiyet, ballı lokum. - **Çorbalar:** Püşürük çorbası, ayran çorbası, tutmaç çorbası, soğan harşosu, çinçar çorbası. ## Academic Sources and References 1. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Hopa.” Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://artvin.ktb.gov.tr/TR-55837/hopa.htmlT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Kaçkar Sıradağları.” Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://artvin.ktb.gov.tr/TR-55901/kackar-siradaglari.htmlT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Kuş Gözetleme.” Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://artvin.ktb.gov.tr/TR-55904/kus-gozetleme.htmlT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Ulaşım.” Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://artvin.ktb.gov.tr/TR-56034/ulasim.htmlT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Yöre Mutfağı.” Artvin Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://artvin.ktb.gov.tr/TR-55844/yore-mutfagi.htmlHopa İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü. “İlçemiz Hakkında.” MEB. Son erişim: 19 Nisan 2025. https://hopa.meb.gov.tr/www/ilcemiz-hakkinda/icerik/722T.C. Hopa Kaymakamlığı. “Tarihi Yapısı.” T.C. Hopa Kaymakamlığı. Son erişim: 19 Nisan 2025. http://www.hopa.gov.tr/tarihi-yapisiTürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). “Hopa.” TÜİK. Son erişim: 20 Nisan 2025. https://cip.tuik.gov.trT.C. Hopa Kaymakamlığı. “Hopa Çayı.” T.C. Hopa Kaymakamlığı. Son erişim: 19 Nisan 2025. http://www.hopa.gov.tr/hopa-cayi