--- title: Hiperemezis Gravidarum (Hyperemesis gravidarum) slug: hiperemezis-gravidarum-hyperemesis-gravidarum-b0e2 url: /detay/hiperemezis-gravidarum-hyperemesis-gravidarum-b0e2 type: article language: Türkçe entity: primary: Hiperemezis Gravidarum (Hyperemesis gravidarum) type: article categories: - name: Biyoloji slug: biyoloji url: /kategori/biyoloji - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - Gebe - Bulantı - Kadın - Anne - Kusma author: Aslınur İLHAN created_at: 2026-02-18T14:36:19.318551+03:00 updated_at: 2026-03-09T22:15:29.511434+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/18/WBtKgGC89Mbw78zhnSNdPiZ4gDbMThAB.png --- # Hiperemezis Gravidarum (Hyperemesis gravidarum) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Hiperemezis Gravidarum (Hyperemesis gravidarum) ![ChatGPT Image 19 Şub 2026 17_33_10.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/19/yi7Jl0Gj9SOmW48kUgprgKhPwMqDshLS.png) *Hiperemezis Gravidarum(Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* | Field | Value | |-------|-------| | Temel Belirtiler | İnatçı Kusma, Şiddetli Bulantı, Dehidratasyon, Ketonüri | | Tanı Kriterleri | %5 Kilo Kaybı, Elektrolit Bozukluğu, Sıvı Kaybı | | Risk Faktörleri | İlk Gebelik, Çoğul Gebelik, Genç Yaş, Aile Öyküsü | | Prognoz | Genellikle 20. Haftada Gerileme, Nadiren Doğuma Kadar Süreç | | Olası Komplikasyonlar | Wernicke Ensefalopatisi, Düşük Doğum Ağırlığı, Mallory-weiss Yırtığı | | Laboratuvar Bulguları | Hipokalemi, Hiponatremi, Karaciğer Enzim Yüksekliği, Keton Pozitifliği | | Hormonal Etkenler | Yüksek Hcg Düzeyi, Östrojen Artışı, Progesteron Etkisi | | Birincil Tedavi | Sıvı Replasmanı, Tiamin Desteği, B6 Vitamini, Antiemetik İlaçlar | ## Article Content **Hiperemezis gravidarum **(HG), [gebelik](/tr/detay/gebelik-diyabeti-2484d/llms.txt) sırasında ortaya çıkan, inatçı ve şiddetli bulantı ve kusmalarla karakterize klinik bir tablodur. Bu durum; gebelik öncesi vücut ağırlığının %5 veya daha fazlasının kaybına neden olan, dehidratasyon (sıvı kaybı), elektrolit dengesizliği ve ketonüri (idrarda keton bulunması) ile seyreden, sıklıkla hastaneye yatış gerektiren ciddi bir gebelik komplikasyonu olarak tanımlanmaktadır. [^1] ### **Tarihçe** Hiperemezis gravidarumun tarihsel sürecinde, hastalığın yönetimi ve sonuçları zamanla değişim göstermiştir. Birleşik Krallık verilerine göre, 1931-1940 yılları arasında her bir milyon gebelikte 159 maternal mortalite (anne ölümü) gerçekleşirken, 1951-1960 yılları arasında bu oran milyon gebelik başına 3 anne ölümüne kadar düşmüştür. [^2] Günümüzde destek tedavilerinin gelişmesiyle anne ölümü neredeyse hiç görülmemektedir. Geçmişte hastalığın etiyolojisine (neden bilimi) yönelik en eski teorilerden biri psikolojik faktörlerdi. Araştırmacılar, HG'li kadınların histeri veya infantil (çocuksu) kişilik özellikleri gösterdiğini öne sürmüşlerse de bu teorilerin günümüzde sağlam verilerle desteklenmediği bildirilmiştir.[^3] ### **Epidemiyoloji** Dünya genelindeki kadınların %70 ile %80’i gebeliklerinin bir döneminde bulantı ve kusma yaşamaktadır. Ancak hiperemezis gravidarum, bu olguların çok daha az bir kısmını oluşturur. HG’nin insidansı (görülme sıklığı); etnik köken ve sosyoekonomik düzeye göre değişkenlik göstermekle birlikte genel olarak gebeliklerin %0,3 ile %2’si arasında, bazı kaynaklara göre ise %0,5 ile %14’ü arasında değişmektedir. [^4] Örneğin; İsveç'te %0,3, Kanada'da %0,8, ABD'de %1,2 oranında görülürken, Japonya gibi bazı Asya popülasyonlarında bu oran %3,6'ya, Çin'de ise %10,8'e kadar çıkabildiği bildirilmiştir.[^5] #### **Risk Faktörleri** Hastalığın gelişiminde çeşitli risk faktörleri tanımlanmıştır. Genç yaş, primigravidite (ilk gebelik), çoğul gebelikler, mol hidatiform (molar gebelik), [obezite](/tr/detay/obezite-5299e/llms.txt) veya aşırı düşük vücut ağırlığı, daha önceki gebeliklerde HG öyküsü ve ailede HG öyküsü risk faktörleri arasındadır. Ayrıca kız cenine sahip olmak, hipertiroidizm (tiroid bezinin aşırı çalışması), psikiyatrik hastalık öyküsü, [gastrointestinal (mide-bağırsak) bozukluklar](/tr/detay/istifra-f8088/llms.txt) ve migren öyküsü de riski artıran etmenlerdir. Sigara içenlerde ise riskin azaldığı bildirilmiştir.[^6] ### **Etiyoloji** Hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, neden biliminin multifaktöryel (çok nedenli) olduğu kabul edilmektedir. Öne çıkan neden faktörleri şunlardır: - **Hormonal Faktörler:** Gebelikte artan insan koryonik gonadotropini (hCG), östrojen ve progesteron düzeyleri sorumlu tutulmaktadır. hCG seviyelerinin zirve yaptığı 8-12. haftalarda belirtilerin artması bu ilişkiyi desteklemektedir. hCG’nin tirotropik etkisi nedeniyle tiroid fonksiyonlarındaki değişikliklerin de neden biliminde rol oynayabildiği bildirilmiştir.[^7] - **Enfeksiyon:** Helicobacter pylori enfeksiyonunun HG ile ilişkili olduğu ve bu enfeksiyonun varlığında HG sıklığının arttığı bildirilmiştir. Bir meta analizde, HG grubunda H. pylori enfeksiyonu görülme sıklığının kontrol grubuna göre 3,2 kat daha yüksek olduğu saptanmıştır.[^8] - **Psikolojik Faktörler:** Anksiyete (kaygı) ve depresyon gibi psikolojik durumların HG neden biliminde yer alabileceği düşünülse de, bu durumun hastalığın bir nedeni mi yoksa sonucu mu olduğu konusunda kanıt düzeyi sınırlıdır. - **Genetik ve Diğer Faktörler:** Ailesel yatkınlık, vestibüler sistem (denge sistemi) hassasiyeti ve mide-bağırsak motilite (hareketlilik) bozuklukları da neden biliminde yer alan diğer faktörlerdir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/19/P2Ed6Qr6W9Mue4z18MSjggsCZ3vhatBW.png) *Hiperemezis Gravidarum (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* ### **Patofizyoloji** Hiperemezis gravidarumun patofizyolojisi (işlevsel bozukluk süreci) karmaşık süreçleri içerir. Mevcut veriler ışığında öne çıkan mekanizmalar şunlardır: - **Endokrinolojik Mekanizmalar:** Yüksek hCG düzeyleri, TSH reseptörlerini uyararak gestasyonel geçici tirotoksikoz (gebelikte geçici tiroid zehirlenmesi) tablosuna yol açabilir. HG’li hastalarda serbest T4 düzeylerinde artış ve TSH düzeylerinde baskılanma gözlenebilir, ancak bu durum genellikle tiroid baskılayıcı tedavi gerektirmez ve kendiliğinden düzelir. Ayrıca artan östrojen ve progesteron; mide boşalmasını geciktirerek ve bağırsak hareketlerini yavaşlatarak gastroparezis (mide felci) yoluyla belirtileri şiddetlendirebilir. - **Enflamatuar Süreçler:** HG’nin neden biliminde immünolojik (bağışıklıkla ilgili) faktörlerin ve enflamasyonun (iltihaplanma) rol oynadığı bildirilmiştir. HG'li hastalarda; Beyaz Küre, Monosit/Lenfosit Oranı (MLR), Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLR) ve Platelet/Lenfosit Oranı (PLR) gibi iltihaplanma belirteçlerinin, sağlıklı gebelere göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca proenflamatuar sitokinlerden (iltihap artırıcı hücre sinyal proteinleri) olan İnterlökin-6 ve TNF-alfa düzeylerinin arttığı, bunun da anne bağışıklık sisteminin aşırı aktivasyonu ile ilişkili olabileceği bildirilmiştir. - **Açlık Metabolizması:** İnatçı kusmalara bağlı beslenme yetersizliği sonucu vücut, enerji için glikoz yerine yağ depolarını kullanmaya başlar. Bu durum, idrarda keton cisimciklerinin ortaya çıkmasına neden olur. Açlık ve düşük kalorili diyetin insülin direncini artırabildiği bildirilmiştir. ### **Klinik Bulgular ve Sayısal Veriler** Hastalığın klinik tablosu genellikle gebeliğin 4-6. haftalarında başlar, 9-13. haftalarda zirve yapar ve vakaların çoğunda 20. haftaya kadar geriler; ancak %5-15 gibi bir oranda doğuma kadar devam edebildiği bildirilmiştir.[^9] #### **Belirtiler ve Fiziksel Bulgular** - **Mide-Bağırsak:** Günde 3’ten fazla kusma, sürekli bulantı, öğürme, epigastrik ağrı (karın üst bölgesi ağrısı) ve ptyalism (aşırı tükürük salgılanması). - **Sistemik:** Halsizlik, baş dönmesi, senkop (bayılma) ve ciddi kilo kaybı. - **Sıvı Kaybı:** Uzamış kusmaya bağlı olarak cilt turgorunda (esnekliğinde) azalma, ağız kuruluğu ve idrar miktarında azalma görülebilir. #### **Laboratuvar ve Sayısal Veriler** - **Kilo Kaybı:** Gebelik öncesi kilonun %5’inden fazlasının kaybı tanısal bir kriterdir.[^10] - **İdrar Analizi:** Hastaların %31,3’ünde (+), %26,2’sinde (++) ve %42,4’ünde (+++) ketonüri saptanmıştır.[^11] - **Elektrolit ve Böbrek Fonksiyonları:** Hipokalemi (potasyum düşüklüğü), hiponatremi (sodyum düşüklüğü) ve klor kaybına bağlı metabolik alkaloz gelişebilir. Sıvı kaybına bağlı kan üre azotu ve hematokrit (kanda alyuvar oranı) değerlerinde artış görülebilir. - **Karaciğer Enzimleri:** Hastaların yaklaşık %50’sinde karaciğer enzimlerinde hafif yükselmeler izlenebilir.[^12] ### **Tanı** HG tanısı temelde klinik bulgulara ve eksklüzyon (diğer nedenlerin dışlanması) yöntemine dayanır. Tanı kriterleri şunları içerir: 1. Gebeliğin erken döneminde başlayan inatçı bulantı ve kusma. 2. Gebelik öncesi kilonun %5’inden fazla kaybı. 3. İdrarda keton pozitifliği. 4. Sıvı kaybı ve elektrolit bozuklukları. Tanı sürecinde tiroid hastalıkları, [mide-bağırsak enfeksiyonları](/tr/detay/gastrit-2/llms.txt), pankreatit (pankreas iltihabı), hepatit ve piyelonefrit (böbrek iltihabı) gibi kusmaya neden olabilecek diğer patolojiler ekarte edilmelidir. Hastalığın şiddetini değerlendirmek için PUQE skoru kullanılabilir. ### **Tedavi** Tedavi yaklaşımı basamaklıdır ve belirtilerin şiddetine göre düzenlenir. Amaç [sıvı kaybını](/tr/detay/neden-acikiriz-ve-midemiz-neden-guruldar-6e2bf/llms.txt) düzeltmek, elektrolit dengesini sağlamak ve [beslenmeyi](/tr/detay/yaslilik-doneminde-beslenme-5966b/llms.txt) desteklemektir. 1. **Diyet ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri:** Az ve sık beslenme, yağlı ve baharatlı yiyeceklerden kaçınma, protein ağırlıklı diyet ve tetikleyici kokulardan uzak durma en yaygın önerilen yaklaşımdır. Zencefil kullanımı konusunda kanıt düzeyi sınırlı olsa da belirtileri hafifletmede etkili olabileceği bildirilmiştir. 2. **Sıvı ve Elektrolit Replasmanı (Yerine Koyma):** Oral (ağızdan) alımı tolere edemeyen hastalarda intravenöz (damar içi) sıvı tedavisi uygulanır. Genellikle %0,9 izotonik sodyum klorür tercih edilir. Dekstroz içeren sıvılar verilmeden önce, Wernicke ensefalopatisini (beyin bozukluğu) önlemek için mutlaka tiamin desteği sağlanmalıdır. 3. **Farmakolojik Tedavi (İlaç Tedavisi):** - **Vitaminler:** B6 vitamini tek başına veya doksilamin ile kombine olarak ilk basamak tedavidir. - **Antiemetikler (Kusma önleyiciler):** Antihistaminikler, dopamin antagonistleri ve serotonin antagonistleri kullanılır. Ondansetron ve metoklopramidin etkinlikleri benzer bulunmuştur. - **Kortikosteroidler:** Diğer tedavilere yanıt vermeyen dirençli vakalarda, 12. haftadan sonra metilprednizolon kullanılabildiği bildirilmiştir. 4. **Beslenme Desteği:** İnatçı vakalarda enteral (tüp ile beslenme) veya total parenteral nutrisyon (damar yoluyla tam beslenme) gerekebilir. ### **Prognoz** Hastalık genellikle kendi kendini sınırlayıcıdır. Etkin tedavi ile anne ölümü günümüzde görülmemektedir. Ancak tedavi edilmeyen vakalarda ciddi anne ve cenin komplikasyonları bildirilmiştir. ### **Anne Komplikasyonları** - **Nörolojik:** Tiamin eksikliğine bağlı Wernicke ensefalopatisi ve sodyum düşüklüğünün hızlı düzeltilmesine bağlı santral pontin miyelinolizis (beyin sapı hasarı) bildirilmiştir. - **Mide-Bağırsak:** Şiddetli kusmaya bağlı yemek borusu yırtılması ve organ fonksiyon bozuklukları görülebilir. - **Psikolojik:** Uzun süren belirtilerin kaygı ve duygu durum bozukluğu riskini artırdığı bildirilmiştir. ### **Cenin Komplikasyonları** - Yetersiz anne kilo alımı; düşük doğum ağırlığı ve erken doğum riskini artırabilir. - Maruz kalan bebeklerde uzun dönemde metabolik hastalık riskinde artış ve nörogelişimsel gecikmeler olabileceği bildirilmiştir. Ancak cenin anomali (kusur) riski ile HG arasında kesin bir ilişki saptanmadığı bildirilmiştir. *Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da tıbbi yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedisi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.* ## Academic Sources and References 1. Ataman, N. Furkan. "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi." Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content 2. Atmaca, Uğur, Mehmet Aral Atalay, Bilhan Sidal ve Uğur Ateş. "Hiperemezis Gravidarum: Gerçek Hipertiroidizm mi, Geçici Hipertiroidizm mi?" The Journal of Gynecology - Obstetrics and Neonatology 9, no. 36 (2012): 1492-1497. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/934344 3. Bülbül, Mehmet, Mustafa Kaplanoğlu, Emel Arslan Yıldırım ve Berna Dilbaz. "Hiperemezis Gravidarum." Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 26, no. 3 (2017): 269-296. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/300201 4. Soyer Çalışkan, Canan, Huri Güvey, Samettin Çelik, Burak Yaşar, Bahadır Yazıcıoğlu, Eda Türe ve Hasan Ulubaşoğlu. "Hiperemezis Gravidarum Enflamatuar Bir Süreç mi?" Acta Medica Nicomedia 3, no. 2 (Haziran 2020): 60-65. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1180322 5. Tola, Esra Nur. "Hiperemezis Gravidarumda Tedavi Modaliteleri." Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3, no. 2 (2012): 32-36. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/196010 6. Yanıkkerem, Emre, Selda İldan Çalım, Aslı Göker, Semra Oruç Koltan ve Faik M. Koyuncu. "Hiperemezis Gravidarum’lu Gebelerin Hastalıkları Hakkında Düşünceleri ve Gereksinimleri." Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1, no. 4 (2012): 269-283. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/84311 7. Yeniçeri, Haççe, Mehmet Murat Işıkalan ve Ali Acar. "Hiperemezis Gravidarumun Maternal Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri ile İlişkisi." Sakarya Tıp Dergisi 11, no. 2 (2021): 253-258. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1389094 8. Yılmaz, Saynur, Derya Akdağ Cırık, Canan Demirtaş, Hakan Timur, Ayşe Şahin, Nuri Danışman ve Dilek Uygur. "Do vitamin D and high-sensitivity-C reactive protein levels differ in patients with hyperemesis gravidarum? A preliminary study." Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology 13, no. 3 (2016): 123-126. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://tjoddergisi.org/pdf/c2f7718d-0796-4c18-a6d4-3c339e748b23/articles/tjod.76753/123-126.pdf 9. Özay, Ali Cenk ve Özlen Emekçi Özay. "Hiperemezis Gravidarumun Gestasyonel Diyabet ve Gebelik Sonuçları Üzerine Etkisi." Zeynep Kamil Tıp Bülteni 50, no. 1 (2019): 50-53. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/802879 10. Özçelik, Şirvan ve Özden Tandoğan. "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Gebelerin Kişilik Özelliklerinin Bulantı ve Kusmaya Etkisi." Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4, no. 3 (2024): 524-538. Erişim tarihi 18 Şubat 2026.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3337965 11. Şener, Turgay, Sinan Özalp, Hikmet Hassa, Çiğdem Sönmez ve Kazım Özdamar. "Emezis ve Hiperemezis Gravidarumda Tiroid Fonksiyon Testleri ve Prolaktin Seviyeleri." Türkiye Klinikleri Jinekoloji Obstetrik Dergisi 3, no. 1 (1993): 21-24. Erişim tarihi 18 Şubat 2026. https://www.academia.edu/98631063/Emezis\_ve\_Hiperemezis\_Gravidarumda\_T%C4%B1roid\_Fonksiyon\_Testleri\_ve\_Prolaktin\_Seviyeleri ## Citations [^1]: Esra Nur Tola, "Hiperemezis Gravidarumda Tedavi Modaliteleri," SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi 5, no. 2 (2014), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/196010 [^2]: Mehmet Bülbül vd., "Hiperemezis Gravidarum," Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 26, no. 3 (2017), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/300201 [^3]: N. Furkan Ataman, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi" (Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content [^4]: N. Furkan Ataman, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi" (Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content [^5]: N. Furkan Ataman, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi" (Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content [^6]: N. Furkan Ataman, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi" (Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content [^7]: N. Furkan Ataman, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Tedavi Yöntemlerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesi" (Uzmanlık tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/16a8e246-db6f-422f-9f25-64f0d2c3681c/content [^8]: Mehmet Bülbül vd., "Hiperemezis Gravidarum," Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 26, no. 3 (2017), erişim tarihi18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/300201 [^9]: Esra Nur Tola, "Hiperemezis Gravidarumda Tedavi Modaliteleri," SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi 5, no. 2 (2014), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/196010 [^10]: Şirvan Özçelik ve Özden Tandoğan, "Hiperemezis Gravidarum Tanısı Alan Gebelerin Kişilik Özelliklerinin Bulantı ve Kusmaya Etkisi," Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4, no. 3 (2024), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3337965 [^11]: Canan Soyer Çalışkan vd., "Hiperemezis Gravidarum Enflamatuar Bir Süreç mi?," Acta Medica Nicomedia 3, no. 2 (Haziran 2020), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1180322 [^12]: Haççe Yeniçeri, Mehmet Murat Işıkalan ve Ali Acar, "Hiperemezis Gravidarumun Maternal Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri ile İlişkisi," Sakarya Tıp Dergisi 11, no. 2 (2021), erişim tarihi 18 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1389094 ## Related Articles - [Uterus Atonisi (Atonia uteri)](//detay/uterus-atonisi-atonia-uteri-e9067/llms.txt)