---
title: Hazine-i Hümayun
slug: hazine-i-humayun-6b84c
url: /detay/hazine-i-humayun-6b84c
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Hazine-i Hümayun
  type: dictionary
  disambiguation: Hazine-i Hümayun: Osmanlı hazinesi, padişaha ait kıymetli eşyalar.  Tarih, maliye ve edebiyattaki anlamı.
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Ekonomi Ve Finans
      slug: ekonomi
      url: /kategori/ekonomi
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - Hazine-ihümayun
author: Berire Sevim Ersoy
created_at: 2025-08-01T23:17:42.674262+03:00
updated_at: 2025-08-02T09:39:57.779852+03:00
---

# Hazine-i Hümayun

<!-- CONTEXT: Article Content for "Hazine-i Hümayun" -->

## Article Content

### **Köken**

*Hazine-i Hümayun* tamlaması, “[devlet hazinesi](/tr/detay/hazine-2/llms.txt)” anlamına gelir ve hem Arapça hem Farsça kökenli unsurlar içerir. *Hazine* kelimesi, Arapça *ḥazīna(t)&#32;*yani “kıymetli eşya, para saklanan yer” anlamındaki sözcükten alınmıştır. Bu terim, Orta Farsça’da “hazine, gömü” anlamına gelen *ganz*, *gazn* veya *gazīnag* biçimlerinden geçmiş, onların da kökü Eski Farsça *ganza-* veya *gaza-* sözcüğüne dayanır.

Tamlamadaki *hümayun* ise Farsça *humāyūn* sözcüğünden gelir ve “kutlu, uğurlu, padişaha ait” anlamındadır. Bu sözcük, Farsça ve Orta Farsça’daki *humāy* (“devlet kuşu”) kelimesinden türetilmiştir. Aynı sözcük, Avestaca’daki *humayā-* (“kutlu”) biçimiyle de bağlantılıdır; bu yapı Avestaca *hu* (“iyi, hayırlı”) köküyle, oradan da Hint-Avrupa Anadilindeki yazılı biçimi olmayan *hes-* (“olmak, iyi olmak”) köküne kadar uzanır.

### **Kullanım Alanları**

- **Osmanlı Saray Teşkilatı:** Padişahın özel mülkiyetindeki hazineleri barındıran, Topkapı Sarayı içinde korunan kurumsal yapı.
- **Maliye ve Devlet Yönetimi:** Devletin merkezi hazinesini ifade eder. 
- **Tarih ve Arşivcilik:** Belgeler, beratlar, mücevherler, kutsal emanetler gibi nadir ve kıymetli eşyaların kayıt altına alındığı ve saklandığı yer.
- **Edebi ve Mecazi Anlatım:** “Zenginlik”, “benzersiz kıymet” veya “gizli bilgi birikimi” gibi soyut anlamlarda da sembolik olarak kullanılabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Hazine-i Hümayun" -->

## Academic Sources and References

1. “Hazine-i Hümayun”. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/HAZ%C3%8ENE-%C4%B0H%C3%9CM%C3%82YUN.“Hazine”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/hazine.“Hümayun”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/h%C3%BCmayun.