--- title: Hatice Safiye Ali slug: hatice-safiye-ali-ccb73 url: /detay/hatice-safiye-ali-ccb73 type: biography language: Türkçe entity: primary: Hatice Safiye Ali type: biography disambiguation: Hatice Safiye Ali: Türkiye'nin ilk kadın tıp doktorlarından biri. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde tıp ve kadın hakları mücadelesi verdi. categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip - name: Eğitim Bilimleri slug: egitim-bilimleri url: /kategori/egitim-bilimleri tags: - Kadın Hekim - Safiye Ali - Tıp eğitimi - Çocuk sağlığı - Kadın hakları author: Neriman Çalışkan created_at: 2025-05-18T08:29:58.830779+03:00 updated_at: 2025-05-18T11:49:47.228990+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/18/STcNPdmxTnE07cBvTVnaZEdD1zvN2DIs.png --- # Hatice Safiye Ali > Hatice Safiye Ali, Türkiye Cumhuriyeti’nin tıp alanındaki ilk kadın doktoru ve ilk kadın tıp eğitmeni olarak sağlık, eğitim ve kadın hakları alanlarında öncü çalışmalara imza atmıştır. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Hatice Safiye Ali ![Hatice Safiye Ali kapak.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/18/dMzIauCTgMcJMs64EgAQgAdCttcRQ1B4.png) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_800754 | | | custom_key_800752 | | | Ölüm Yeri(Metin) | Dortmund Almanya | | Doğum Yeri(Metin) | İstanbul Osmanlı Devleti | | Toplumsal Katkıları | adınların seçme-seçilme hakkı ve sağlığı konusunda aktif mücadele,Türk Kadınlar Birliği Sıhhiye Komisyonu Başkanlığı | | Mezar Yeri | 2021 yılında Dortmund’da mezarı tespit edilmiştir | | Katıldığı Uluslararası Kongreler | Londra-Viyana ve Bolonya'da düzenlenen tıp ve kadın sağlığı kongreleri | | Çalıştığı Kurumlar | Süt Damlası Bakımevi,Hilal-i Ahmer Kadınlar Merkezi,Amerikan Kız Koleji Tıp Bölümü (Eğitmen),Cağaloğlu Muayenehanesi | | Unvanları ve İlkler | Türkiye’de tıp eğitimi veren ilk kadın öğretim üyesi,Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Türk kadın doktoru | | Eğitim | Almanya (Doktora: 1921),Würzburg Julius-Maximilians Üniversitesi Tıp Fakültesi,Amerikan Kız Koleji (Mezuniyet: 1916) | | Uzmanlık Alanı | Çocuk Sağlığı,Kadın Hastalıkları ve Doğum | | Mesleği | Eğitimci,Tıp Doktoru | | custom_key_800754 | 1952-07-05 | | custom_key_800752 | 1894-02-02 | ## Article Content Hatice [Safiye Ali](/tr/detay/safiye-huseyin-elbi-kimdir-66473/llms.txt), 2 Şubat 1894 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Babası, Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamid’in yaverlerinden Ali Kırat Paşa, annesi ise Mekke’de 17 yıl şeyhülharem olarak görev yapan Şamlı Hacı Emin Paşa’nın kızı Emine Hasene Hanım’dır. Dört kız kardeşin en küçüğü olan [Safiye Ali](/tr/detay/safiye-ayla-472b1/llms.txt)’nin ailesi, Osmanlı döneminde çeşitli devlet görevlerinde bulunmuş ve toplumsal saygınlığa sahip bir aile olarak bilinmektedir. ### **Eğitim Hayatı ve Yurtdışı Öğrenimi** İlköğrenimine Beşiktaş Rüştiyesi’nde başlayan Safiye Ali, daha sonra [Amerikan Kız Koleji](/tr/detay/hatice-safiye-ali-7bf0e/llms.txt)’ne (İnas Amerikan Mektebi) geçerek burada eğitimini tamamlamış ve 1916 yılında mezun olmuştur. Kolejde aldığı eğitim ve müdüre Mary Mills Patrick’in etkisiyle tıp doktoru olmaya karar vermiştir. O dönemde Türkiye'de kadınların tıp eğitimi alması mümkün olmadığından, Maarif Nazırı Şükrü Bey’in desteğiyle Almanya’nın Würzburg Julius-Maximilians Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne gönderilmiştir. Burada “Über Pachymeningitis Haemorrhagica İnterna im Sauglingsalter” başlıklı teziyle 1921 yılında tıp doktoru unvanını almıştır. Daha sonra kadın ve çocuk hastalıkları alanında ihtisas yapmak üzere yeniden Almanya’ya gitmiş, bu süreçte göz hastalıkları uzmanı Ferdinand Krekeler (Müslüman olduktan sonra Ferdi Ali ismini almıştır) ile evlenmiştir. ### **Türkiye’ye Dönüşü ve İlk Uygulamaları** 1923 yılında Türkiye’ye dönen Safiye Ali, Cumhuriyet’in ilanından sonra doktorluk yapabilmesi için gerekli olan icazetnamesini almıştır. Ardından İstanbul Cağaloğlu’nda eşiyle birlikte bir muayenehane açmıştır. Ancak meslek yaşamının başında, kadın doktor olmasından dolayı önyargılarla karşılaşmış, hastalar başlangıçta gelmemiş ya da düşük ücret ödemek istemiştir. Tüm bu zorluklara rağmen mesleğini sürdürmüş, zamanla hastalarının güvenini kazanmıştır. ### **Öğretim Üyeliği ve Eğitim Faaliyetleri** Safiye Ali, [Amerikan Kız Koleji](/tr/detay/kizilay-2/llms.txt)’nin bünyesinde açılan Tıp Bölümünde jinekoloji ve obstetrik dersleri vermiştir. Bu yönüyle Türkiye’de tıp eğitimi veren ilk kadın öğretim üyesi olmuştur. Bu görevini 1924 yılına kadar sürdürmüş, daha sonra okulun kapanmasıyla görevinden ayrılmıştır. ### **Hilal-i Ahmer ve Süt Damlası Bakımevindeki Görevleri** Safiye Ali, İstanbul’da Hilal-i Ahmer Kadınlar Merkezinde çalışmaya başlamış ve burada açılan çocuk muayenehanesinde görev almıştır. Bu merkezde annelere çocuk sağlığı ve bakımı konusunda eğitimler vermiş, haftalık muayenelerle çocukların gelişimlerini takip etmiştir. Aynı zamanda sosyal incelemeler yapılarak yardıma muhtaç ailelerin çocuklarına gıda, ilaç ve giysi yardımları sağlanmıştır. 1925 yılında Himaye-i Etfal Cemiyetine devredilen ve çocukların sağlıklı beslenmesini amaçlayan Süt Damlası Bakımevinin başına geçmiştir. Bu kurumda, annelere emzirmenin önemi anlatılmış, steril süt erişimi olmayan çocuklara yönelik sağlık hizmetleri verilmiştir. Ayrıca Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi Küçük Çocuklar Muayenehanesini kurarak 1 yaş üzeri çocukların tedavi ve bakımını üstlenmiştir. ### **Toplumsal Katkıları ve Kadın Hakları Mücadelesi** Safiye Ali, mesleki çalışmaları dışında toplumsal konularda da faal olmuştur. Türk Kadınlar Birliğinin Sıhhiye Komisyonu başkanlığını yapmış, özellikle kadın sağlığı ve fuhuşla mücadele konularında görev almıştır. 1928 yılında Bolonya’da düzenlenen Beynelmilel Kadın Doktorlar Konferansı’nda Türkiye’yi temsil etmiş ve bu kongredeki gözlemlerini *Servet-i Fünun* dergisinde yayımlamıştır. ### **Almanya’ya Yerleşmesi ve Vefatı** İlerleyen yıllarda kanser teşhisi konan Safiye Ali, tedavi amacıyla Almanya’ya yerleşmiştir. II. Dünya Savaşı sırasında sağlık durumu elverdiği sürece hekimlik yapmaya devam etmiştir. 5 Temmuz 1952’de Almanya’nın Dortmund kentinde vefat etmiştir. Çocukları olmadığı için mezar yeri uzun süre bilinmeyen Safiye Ali'nin 2021 yılında yapılan araştırmalar sonucunda Dortmund Belediyesi’nin yardımıyla mezarı tespit edilmiştir. Hatice Safiye Ali, Türkiye’de kadınların tıp mesleğinde yer alabilmesinin önünü açan öncü bir figürdür. Kadın ve çocuk sağlığına dair kurumsal hizmetler geliştirmiş, sosyal yardım faaliyetlerinde bulunmuş, kadınların toplumsal ve siyasal hayatta yer alması için çeşitli örgütlenmelerde görev almıştır. Tıp eğitiminde kadınların varlığını temsil etmiş ve erken Cumhuriyet döneminin dönüşümüne katkı sunmuştur. ## Academic Sources and References 1. Antalya Kadın Müzesi. “İlk Kadın Doktor Safiye Ali Kimdir?” Antalya Kadın Müzesi. Erişim 18 Mayıs 2025. http://www.antalyakadinmuzesi.org/ilk-kadin-doktor-safiye-ali-kimdir.Konya, Didem. “Türkiye’nin İlk Türk Kadın Doktoru: Safiye Ali ve Çalışmaları.” Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, Kadın Çalışmaları Özel Sayısı, Cilt 19, Sayı 42 (2018): 35–54. Erişim 18 Mayıs 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/39183/439545Sağlık Personeli Haber. “Dr. Safiye Ali'nin Mezarı Almanya'da Bulundu.” Sağlık Personeli Haber. Erişim 18 Mayıs 2025. https://www.saglikpersonelihaber.org/turkiye-nin-ilk-kadin-doktoru-dr-safiye-ali-nin-mezari-almanya-da-bulundu/2091/.Tokcan, Halil ve Emre Kolyiğit. “Türk Tarihinde Yer Alan Önemli Kadın Şahsiyetler Hakkında Öğrenci Bilgi Düzeyleri.” Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi 1 (2017): 31–41. Erişim 18 Mayıs 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbyy/issue/34271/376993Yürür, Gül Kızılca ve Nuran Yıldırım. “Türkiye’nin Kızlar İçin İlk Tıp Okulu: İstanbul (Arnavutköy) Amerikan Kız Koleji Tıp Bölümü.” Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 14, no. 3 (2024): 511–524. Erişim 18 Mayıs 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mutftd/issue/87360/1477388