--- title: Hatay Yaprak Sarması slug: hatay-yaprak-sarmasi-0f8ef url: /detay/hatay-yaprak-sarmasi-0f8ef type: article language: Türkçe entity: primary: Hatay Yaprak Sarması type: article disambiguation: Hatay Yaprak Sarması: Otantik Hatay lezzeti, coğrafi işaretli! 23.12.2024'te tescillendi. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Hatay Nar Ekşisi - Hatay Yaprak Sarması - Mahrec işareti - Hatay - geleneksel yemek - coğrafi işaret author: Sevgi Kıraç created_at: 2025-07-19T22:28:28.066519+03:00 updated_at: 2025-07-21T11:58:04.434224+03:00 --- # Hatay Yaprak Sarması ## KURE Information Cards ![08f86a26-1bb4-41aa-a723-b0f4660cb295.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/19/MMj7NZbYyGTRYTxXkY1mzRBiShQyiKJ5.jpeg) *Hatay Yaprak Sarma* | Field | Value | |-------|-------| | Tescil Numarası(Sayısal) | 1676 | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Tarihi(Metin) | 23.12.2024 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Hatay Valiliği | ## Article Content [Hatay yaprak sarması](/tr/detay/hatay-grape-leaf-dolma-7b28e/llms.txt), [Hatay](/tr/detay/hatay-il/llms.txt) iline özgü ve geçmişi yüzyıllara dayanan, asma yaprağına sarılmış pirinçli iç harçtan oluşan geleneksel bir yemektir. Coğrafi işaret olarak mahreç işareti kapsamında 23 Aralık 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Ürün; içeriğinde [Hatay nar ekşisi](/tr/detay/hatay-nar-eksisi-0ad51/llms.txt) gibi yerel bileşenlerin kullanılması, ince ve sıkı sarım tekniği, belirgin ekşimsi tadı ve yöreye özgü pişirme usulü ile ayırt edici nitelikler taşımaktadır. ### **Coğrafi Sınır ve Kültürel Bağ** [Hatay](/tr/detay/hatay-soil-ee8fa/llms.txt) yaprak sarması yalnızca Hatay ili sınırları içinde üretilmekte ve işlenmektedir. Ürünün kökeni bölgenin mutfak kültürüne derinlemesine yerleşmiş olup, **coğrafi sınır ile ün bağı** içermektedir. Hatay Valiliği tarafından yapılan başvuru doğrultusunda mahreç işareti koruması altına alınmıştır. ### **Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri** Hatay yaprak sarması, pilavlık pirinç, kuru soğan, sarımsak, domates ve biber salçası, karabiber, zeytinyağı ve Hatay nar ekşisi kullanılarak hazırlanan iç harcın taze veya salamura asma yaprağına sarılması ile elde edilir. Ürün; sarım tekniği açısından sıkı ve ince yapısıyla, tat profili açısından ise içeriğindeki Hatay nar ekşisi nedeniyle hafif ekşimsi lezzetiyle öne çıkar. Kullanılan yapraklar, ya salamura şeklinde tuzdan arındırılarak ya da taze olarak hazırlanır. ### **Bileşenler ve Porsiyon** Aşağıda, 3-4 kişilik bir Hatay yaprak sarması tarifinde kullanılan tipik bileşenler yer almaktadır: - 300 g pilavlık pirinç - 500 g salamura veya taze asma yaprağı - 200 g kuru soğan - 200 g sarımsak - 5 g karabiber - 1-2 g tuz - 150 ml zeytinyağı - 40 ml Hatay nar ekşisi - 10 g domates salçası - 5 g biber salçası - 500–600 ml su ### **Hazırlık Süreci** #### **Yaprak Hazırlığı** - **Salamura yaprak**: Bir gece önceden suda bekletilerek fazla tuzu giderilir ve durulanır. - **Taze yaprak**: Yumuşaması için sıcak suda yaklaşık 15 dakika bekletilir. #### **İç Harcın Hazırlanması** Soğan ve sarımsak küçük parçalar hâlinde doğranır. Pirinç yıkanarak, salçalar, zeytinyağı, baharatlar ve Hatay nar ekşisi ile karıştırılır. Elde edilen iç harç yaprakların içine yerleştirilir. #### **Sarım ve Pişirme** Her yaprak, iç harcı alacak şekilde **ince ve sıkı** biçimde sarılır. Tencereye düzenli şekilde dizilen sarmaların üzerine zeytinyağı gezdirilir. Ardından 500–600 ml su eklenir ve sarmaların dağılmasını önlemek amacıyla **sarma taşı** yerleştirilir. Sarma taşı, daire biçiminde ağır bir taştır ve pişirme sürecinde açılmaları engeller. Ürün önce açık ateşte, ardından yaklaşık **bir buçuk saat boyunca kısık ateşte** pişirilir. ### **Üretim Yeri ve Süreçlerin Sınırlandırılması** Hatay yaprak sarmasının **tüm üretim, hazırlık ve işleme süreçleri**, ürünün ün bağı nedeniyle **yalnızca Hatay ili sınırlarında** gerçekleştirilmektedir. Bu kısıtlama coğrafi işaret tescilinin temel koşullarından biridir. ### **Denetim Süreci** Denetim faaliyetleri, Hatay Valiliği koordinasyonunda yürütülür. **Hatay Valiliği** ve **Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü** temsilcilerinden oluşan uzman denetim kurulu yılda en az bir kez olmak üzere denetim gerçekleştirir. Şikâyet veya ihtiyaç hâlinde olağan dışı denetimler de yapılabilir. Denetim kapsamına giren kriterler: - Kullanılan malzeme ve bileşenlerin uygunluğu - Üretim metoduna sadakat - Hatay yaprak sarması ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanım kurallarına uygunluk. ## Academic Sources and References 1. Hatay Valiliği. Hatay Yaprak Sarması Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. Türk Patent ve Marka Kurumu, 2024. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/ffc1a5ff-4d2b-4988-a746-088062795790.pdf. 2. Türk Patent ve Marka Kurumu. Hatay Yaprak Sarması (Mahreç İşareti). https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11151. ## Related Articles - [Hatay (İl) ](//detay/hatay-il/llms.txt) - [Hatay Aşur Yemeği](//detay/hatay-asur-yemegi-fdf70/llms.txt) - [Hatay Bakla Ezmesi](//detay/hatay-bakla-ezmesi-08049/llms.txt) - [Hatay Halhalı Zeytini](//detay/hatay-halhali-zeytini-2ab45/llms.txt)