---
title: Hatay İpeği
slug: hatay-ipegi-18256
url: /detay/hatay-ipegi-18256
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Hatay İpeği
  type: article
  disambiguation: Hatay İpeği: Geleneksel yöntemlerle üretilen, coğrafi işaretli, Hatay'a özgü ipek iplik ve dokuma ürünü.
  categories:
    - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar
      slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
      url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Kirman İplik
    - Filament İplik
    - Hatay İpeği
    - Geleneksel Dokuma
    - coğrafi işaret
author: Sevgi Kıraç
created_at: 2025-07-05T22:54:39.818769+03:00
updated_at: 2025-07-05T23:56:14.535537+03:00
---

# Hatay İpeği

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Hatay İpeği" -->

## KURE Information Cards

![4dbb6726-8fc3-45f7-879a-8ca7f7934ff0.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/05/8NtJcI6HWJjrOUvFTaAfLURjXkYSwOK8.jpeg)
*Hatay İpeği*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Tescil Numarası(Sayısal) | 248 |
| Tescil Tarihi(Tarih) | 2017-11-30 |
| Tescil Türü | Mahreç  İşareti |
| Üretim Yeri | Hatay İl Sınırları |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Hatay İpeği" -->

## Article Content

[Hatay ipeği](/tr/detay/hatay-silk-bbd3a/llms.txt), Türkiye’nin Hatay ilinde geleneksel yöntemlerle üretilen, tarihî ve ekonomik önemi haiz, mahreç işaretiyle tescillenmiş bir ipek iplik ve dokuma ürünüdür. 30 Kasım 2017 tarihinde coğrafi işaret statüsü kazanmış olan Hatay ipeği, bölgeye özgü tekniklerle üretilmekte ve yalnızca Hatay il sınırları içerisinde üretilebilmektedir. Hem yerel kültürel mirasın bir parçası hem de geleneksel dokuma sanatının yaşatıldığı önemli bir üründür.

### **Üretim Süreçleri ve Yöntemleri**

#### **İplik Üretimi**

Hatay ipeği iplikleri iki ana yöntemle üretilmektedir: filament iplik üretimi ve kirman iplik üretimi.

#### **Filament İplik Üretimi**

Filament üretimi, ipek kozalarının sıcak suda işlenerek liflerin çekilmesiyle yapılır. Bu işlem, Hatay’a özgü geleneksel "Mancılık" (El Çekim Ocağı) sistemi kullanılarak gerçekleştirilir. Mancılık sisteminde taş ocağı, bakır leğen, iplik kılavuzları, makaralar, değirmen ve çıkrık gibi bileşenler bulunur.

İplik numarasına göre kullanılacak koza ucu sayısı değişmektedir. Örneğin, en ince iplikler için 10–15 koza ucu, en kalın iplikler için 70–80 koza ucu kullanılmaktadır. Üretilen iplik, büküm kazandırıldıktan sonra çıkrığa aktarılır ve çile hâline getirilerek üretim tamamlanır.

#### **Kirman İplik Üretimi**

Kirman yöntemiyle iplik üretimi, kesik kozaların kül ve sabun çözeltisinde kaynatılması ve ardından kurutulup elyaf hâline getirilerek kirman yardımıyla iplik formuna getirilmesiyle yapılır. Bu işlemde kullanılan malzemeler arasında defne sabunu ve meşe ya da gürgen odunu külü yer alır. Renklendirme işlemleri doğal yollarla, koza türlerine göre yapılmaktadır.

#### **Kumaş Üretimi**

İplik üretiminin ardından, elde edilen ipek iplikleriyle dört farklı kumaş türü üretilmektedir. Dokuma işlemleri el dokuma tezgâhlarında yapılmaktadır. Kumaşlar, enine ve boyuna dikilebilir nitelikte olup çeşitli teknik özellikler göstermektedir.

##### **Dört Basamaklı Elbiselik Kumaş**

- **Çözgü ipliği:** Filament
- **Atkı ipliği:** Kirman
- **Örgü deseni:** 3/1 (Z) dimi
- **Çözgü tel sayısı:** 3040
- **Kumaş eni:** 80–100 cm

##### **Sadakor Gömleklik Kumaş**

- **Çözgü ve atkı iplikleri:** Filament
- **Büküm:** Atkı ipliği bükümlü ya da bükümsüz (şantuk efektli)
- **Örgü deseni:** 1/1 Bezayağı
- **Çözgü tel sayısı:** 2660–2850

##### **Kirman Elbiselik Kumaş**

- **Çözgü ve atkı iplikleri:** Kirman
- **Örgü deseni:** 1/1 Bezayağı
- **Çözgü tel sayısı:** 1330–1520

##### **Şal ve Örtülük Kumaş**

- **Çözgü ve atkı iplikleri:** Filament
- **Koza ucu sayısı:** 15–50 (istenen kalınlığa göre)
- **Örgü deseni:** 1/1 Bezayağı
- **Çözgü tel sayısı:** 2660–2850

### **Coğrafi Sınır ve Denetim Süreci**

Hatay ipeği, sadece Hatay il sınırları içerisinde üretilmekte olup bu üretim bölgesel bir zorunluluktur. Denetimler, Hatay Büyükşehir Belediyesi koordinasyonunda yürütülür. Denetim kurulu; belediyenin ilgili birimlerinden ve sivil toplum kuruluşlarından üç kişilik bir ekipten oluşur. Denetimler; üretim dönemi olan Nisan–Haziran aylarında ve şikâyet üzerine her zaman yapılabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Hatay İpeği" -->

## Academic Sources and References

1. Türk Patent ve Marka Kurumu. Dosya No 248. Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. Ankara: Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim tarihi 5 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/248.pdf.
2. Türk Patent ve Marka Kurumu. Hatay İpeği. Coğrafi İşaret Dosya No: C2017/046, Tescil No: 248. Son erişim: 5 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38282.

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Hatay İpeği" -->

## Related Articles

- [Hatay (İl) ](//detay/hatay-il/llms.txt)
- [Antakya Künefesi](//detay/antakya-kunefesi-a1604/llms.txt)
- [Habibi Neccar Camii](//detay/habibi-neccar-camii-dfd5b/llms.txt)
- [Hatay Barburi Üzümü](//detay/hatay-barburi-uzumu-17789/llms.txt)