--- title: Hasan Paşa Hanı slug: hasan-pasa-hani-752338 url: /detay/hasan-pasa-hani-752338 type: article language: Türkçe entity: primary: Hasan Paşa Hanı type: article disambiguation: Hasan Paşa Hanı: Diyarbakır'ın tarihi iki katlı kervansarayı. Tarihi, mimarisi ve günümüzdeki haliyle keşfedin! categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Turistik Mekân - Restore Edilmiş - Siyah Beyaz Taş - İki Katlı Han - Avlulu Yapı - Tarihî Han - Hasan Paşa Hanı - şadırvan - ticaret merkezi - Osmanlı mimarisi - Diyarbakır author: Mehmet Tahir Özbey created_at: 2025-04-01T22:19:42.113364+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:14:51.920918+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/01/VeZhBuWWR8xW6yy6yWz4cvlwjvOMekRz.jpg --- # Hasan Paşa Hanı ## Article Content [Hasan](/tr/detay/hasan-2/llms.txt) [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt) Hanı, Diyarbakır’ın tarihî [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) merkezinde, Ulu Camii’nin [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) girişinin karşısında, Gazi Caddesi üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan iki katlı bir handır. Hanın üzerindeki kitabelerden anlaşıldığı üzere, yapımına 1572-1575 yılları arasında, dönemin Diyarbakır Valisi ve Sokullu Mehmet Paşa’nın oğlu Vezirzade Hasan Paşa tarafından başlanmıştır. Ancak Hasan Paşa’nın başka bir göreve atanması nedeniyle inşaat tamamlanamamış ve [han](/tr/detay/han-2/llms.txt), bir sonraki [vali](/tr/detay/vali-4/llms.txt) Özdemiroğlu [Osman](/tr/detay/osman-2/llms.txt) Paşa döneminde bitirilmiştir. Yapının doğu, güney ve giriş kapısının üzerinde olmak üzere üç noktasında, hanın kim tarafından ve ne [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) yaptırıldığına dair bilgiler içeren kitabeler bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/j4zZreT2nGPcxNp2fwrMGpXILBtH4VYO.jpg) *Hasan Paşa Hanı (Diyarbakır Valiliği)* ### **Tarihçesi ve Tanıklıklar** Hasan Paşa Hanı, Diyarbakır’ın en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) tarihî yapılarından biri olarak asırlardır ayakta durmaktadır. 1612 yılında Diyarbakır’a gelen Polonyalı Simeon, seyahatnamesinde handan bahsederken, “Çok sayıda [oda](/tr/detay/oda-2/llms.txt) ve 500 beygiri barındırabilen yer altında iki büyük ahırının var olduğundan” [söz](/tr/detay/soz/llms.txt) etmiştir. XVII. yüzyılda şehri ziyaret eden Evliya Çelebi ise hanı “[Kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) misali, gayet metin ve müstahkem bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt)” olarak tanımlamıştır. 19. yüzyılın ilk yarısında İngiliz seyyah Buckingham da 1815 yılına dair notlarında, hububat piyasasının bu handa toplandığını belirterek, yapının o dönemde de ticari önemini koruduğunu doğrulamıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/hRjTsviMRSCiqbGUCIDyh2BukjdznlSo.jpg) *Hasan Paşa Hanı (Diyarbakır Valiliği)* ### **Mimari Özellikleri** [Dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) bir plan şemasına sahip olan Hasan Paşa Hanı, [bodrum](/tr/detay/bodrum-2/llms.txt), avlulu bölüm ve üst kat olmak üzere üç katlıdır. Avlusu da dikdörtgen formda olup, oldukça geniş bir alan kaplar. Avlunun ortasında, altı sütuna dayanan sivri kemerlerle desteklenmiş, üstü kubbeyle örtülü, baldaken tarzında bezemesiz bir şadırvan bulunmaktadır. Bu şadırvan, avluya [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) katan sade ama zarif bir unsurdur. Avluya açılan [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) ve doğu eyvanların sağında ve solunda üst kata çıkan merdivenler yer alır. Üst katlarda revaklar bulunmakta, bu revakların gerisinde ise odalar sıralanmaktadır. Hanın bodrum katında, kervanların hayvanlarını barındıran ahır bölümleri mevcuttur; merdivenle inilen eyvanın iki yanındaki kapılar bu ahırlara geçiş sağlar. Hanın cephelerinde siyah ve beyaz taşların yatay sıralar halinde kullanılması, yapının dikdörtgen formunu vurgulayarak olduğundan daha [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) görünmesini sağlamaktadır. Cepheler, [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) konsollar [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) oturan bir silmeyle sonlanır. Batı, güney ve doğu yönlerinde birer [kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) bulunur; batı girişi Gazi Caddesi’ne, diğerleri ise hana bitişik kapalı çarşılara açılır. Batı cephesinin altında beşik tonozlu dükkânlar yer alır. Deliller Hanı’ndan sonra Diyarbakır’daki ikinci [büyük han](/tr/detay/buyuk-han-2/llms.txt) olan Hasan Paşa Hanı, avlulu ve iki katlı mimarisiyle dikkat çeker. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/Yyokt65zKjI0eikgrxF5bBqMd8TrbzyY.jpg) *Hasan Paşa Hanı (Diyarbakır Valiliği)* ### **Günümüzdeki Durumu** Günümüzde turistik bir gezi mekânı olarak hizmet veren Hasan Paşa Hanı, son yıllarda restore edilerek halkın kullanımına sunulmuştur. Alt kattaki dükkânlar ve odalar iş yeri ve alışveriş merkezi olarak [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) gösterirken, avlusu [kafe](/tr/detay/kafe-27241/llms.txt) ve dinlenme alanı olarak değerlendirilmektedir. Eskiden [deve](/tr/detay/deve-2/llms.txt) ve atların gecelediği ahırların bir kısmı kapalı restoran, bir kısmı ise kitap evi olarak işlevlendirilmiştir. Bu dönüşüm, hanın tarihî dokusunu korurken [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) ihtiyaçlara da uyum sağlamasını mümkün kılmıştır. Hasan Paşa Hanı, Diyarbakır’ın ticaret ve [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) hayatında önemli bir yer tutmuş, geçmişten günümüze uzanan işlevselliği ve mimari estetiğiyle dikkat çeken bir yapı olarak varlığını sürdürmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/fUdGdLaCpdy2p87hdieJe74HmgF3R5WD.jpg) *Hasan Paşa Hanı (Diyarbakır Valiliği)* ## Academic Sources and References 1. Diyarbakır Kültür Turizm. “Hasan Paşa Hanı.” Diyarbakır Kültür ve Turizm Portalı. Erişim tarihi: 1 Nisan 2025. https://diyarbakirkulturturizm.org/Yapit/Details/HANLAR/19/Hasan-Pasa-Hani/188 2. Diyarbakır Valiliği. “Hasan Paşa Hanı.” Diyarbakır Valiliği Resmi Web Sitesi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2025. http://diyarbakir.gov.tr/hasan-pasa-hani 3. Polat, Filiz. “Diyarbakır Hasan Paşa Hanı Üzerine Bir Değerlendirme.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 11, no. 59 (2018): 203178. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/203178