--- title: Halfeti (İlçe) slug: halfeti-ilce-4b30f url: /detay/halfeti-ilce-4b30f type: article language: Türkçe entity: primary: Halfeti (İlçe) type: article disambiguation: Halfeti: Şanlıurfa'nın tarihi ve doğal güzellikleriyle büyüleyen ilçesi. Su altı şehri ve Cittaslow unvanıyla ünlü. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - HalfetiMimarisi - TurizmCoğrafyası - SiyahGül - TaşMimari - BarajAltındaKalanKent - TarihiYerleşim - BirecikBarajı - SakinŞehir - Rumkale - AnadoluMedeniyetleri - GüneydoğuAnadolu - karagül - FıratNehri - Cittaslow - Ekoturizm - KültürelMiras - Şanlıurfa - Halfeti author: Sevgi Kıraç created_at: 2025-03-24T00:03:11.297002+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:39:17.062715+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/16/pjUL0dWFv43thhfzB6opfyKg057ZGem3.png --- # Halfeti (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Halfeti ![DALL·E 2025-03-24 00.35.31 - A peaceful landscape of Halfeti, a historical town in Turkey. In the foreground, the calm Euphrates River flows gently. A partially submerged minaret .webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/12/wFfHqV6Pe29WHJ3or3A5Xz68Q40nxfyR.webp) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 646 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 385 m | | Bölge(ler) | Güneydoğu Anadolu | | Simgesel Ürün | Karagül | | Cittaslow Üyeliği | 2013 | | İl(ler) | Türkiye,Şanlıurfa | ## Article Content Halfeti, Türkiye'nin Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nde, Şanlıurfa iline bağlı, tarihi ve doğal zenginlikleriyle dikkat çeken bir ilçedir. Fırat Nehri’nin [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) kıyısında konumlanmış olan Halfeti, hem coğrafi konumu hem de kültürel birikimi ile [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir turizm destinasyonuna dönüşmüştür. 2000 yılında tamamlanan **Birecik Barajı** ile ilçenin büyük bir bölümü [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) altında kalmış ve bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), bölgenin yerleşim düzeninde ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaratmıştır. Bu gelişme sonrası Halfeti, “Eski Halfeti” ve “Yeni Halfeti” olarak ikiye ayrılmıştır. 2013 yılında **Cittaslow (Sakin Şehir)** unvanı kazanarak [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) genelinde [farkındalık](/tr/detay/farkindalik-a2642/llms.txt) yaratmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/23/sPQ21fsuR1RJMYMjXKy4qB8e7DkKRe9i.webp) *Yapay zeka ile oluşturulmuştur.* #### **Coğrafi Konum, Yüzölçümü ve İklim** ##### **Konumu ve Sınırları** Halfeti, Şanlıurfa'nın batısında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır. Doğusunda Bozova, güneyinde Birecik, batısında Gaziantep’in [Araban](/tr/detay/araban-3/llms.txt), Yavuzeli ve Nizip ilçeleri, kuzeyinde ise Adıyaman’ın Besni ilçesi ile komşudur. İlçenin yüzölçümü 643-646 km² arasında değişmektedir. Eski yerleşim yeri Fırat Nehri kıyısında 385 metre rakımda bulunurken, [baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt) sonrası kurulan Yeni Halfeti 10 km doğuda Karaotlak mevkiindedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/mcQlcz7XJTtgGGqZcy1iwSujSSdtGR6W.jpeg) *Halfeti (Kaynak: Şanlıurfa Belediyesi)* ##### **İklim ve Bitki Örtüsü** Halfeti’de genellikle **karasal iklim** [hüküm](/tr/detay/hukum-2/llms.txt) sürer. Ancak Fırat Nehri ve Birecik Barajı’nın oluşturduğu **mikroklima**, özellikle kıyı bölgelerinde daha yumuşak bir iklimin oluşmasını sağlamıştır. Yazları sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), kışları ise ılıman ve az yağışlıdır. Bu özel iklim, bölgenin doğal çeşitliliğini artırmış, [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsünü zenginleştirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/16/Rx1RJgkDELZNncf9cplWKv1NcEHdBsn8.png) *Halfeti (Kaynak: Şanlıurfa Belediyesi)* #### **Tarihî Gelişim** ##### **Antik ve Orta Çağ Dönemi** Halfeti’nin tarihi, **M.Ö. 2000’li yıllara** kadar uzanır. Eski adıyla **Şitamrat**, Asur Kralı III. Salmanassar tarafından MÖ 855 yılında fethedilmiştir. Yunanlar buraya **Urima**, Süryaniler **Kal’a Rhomeyta** veya **Hesna the Romaye**, Araplar ise **Kal’at-ül Rum**, Bizanslılar da **Romaion Koyla** adını vermiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/fZFam9Sd7QneVfBwct0KBZjQT51opTKs.jpg) *Halfeti (Kaynak: Şanlıurfa Belediyesi)* ##### **İslam ve Osmanlı Dönemi** 1280’de Memluk komutanı Beysari tarafından kuşatılan ilçe, 1290’da Memluk Sultanı Eşref tarafından fethedilmiş ve **Kal’at-ül Müslimin** olarak adlandırılmıştır. **Yavuz Sultan Selim** döneminde Osmanlı topraklarına katılan Halfeti, bu dönemde [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) yolları üzerinde bulunması sayesinde gelişmiştir. 19. yüzyılda tarım ve ticaretin merkezi haline gelen ilçe, Osmanlı’nın bölgedeki önemli idari merkezlerinden biri olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/aok7GF7dDai0ambqlPUPMGEal42lCZvR.jpeg) *Halfeti (Kaynak: Şanlıurfa Belediyesi)* #### **Doğal Yapı ve Ekosistem** Halfeti’nin coğrafyası, Fırat Nehri ve baraj gölü ile şekillenmiştir. Eski Halfeti, su altında kalmasına rağmen, Rumkale ve çevresindeki tarihi yapılarla hâlâ ayakta durmakta ve turistik [çekim](/tr/detay/cekim/llms.txt) merkezi olmaya devam etmektedir. İlçenin doğu kesimi dağlık, [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) ve kuzeybatı kesimi ise verimli **alüvyal topraklarla** çevrilidir. ##### **Toprak ve Tarım** Halfeti toprakları genellikle **kil ve killi-tınlı** yapıya sahiptir. Kireç yönünden zengin, [organik](/tr/detay/organik/llms.txt) [madde](/tr/detay/madde-2/llms.txt) bakımından fakir olan bu topraklarda **Antep fıstığı**, **üzüm**, **badem**, **nar**, **ayva**, **incir** ve **elma** [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) ürünler yetiştirilmektedir. Baraj sonrası sulu tarım alanı azalmış, ancak zeytinlik ve fıstıklık alanlar artmıştır. #### **Kara Gül** Halfeti, dünyada [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) bu bölgede yetişen nadir bir bitki olan **Kara Gül (Rosa odorata 'Louis XIV')** ile ünlüdür. Siyah renge [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt), kadifemsi bir görüntüye sahip bu [gül](/tr/detay/gul-2/llms.txt), bölgedeki özel iklim ve [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) koşullarının bir sonucudur. [Kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) Gül, 2021 yılında **coğrafi işaret alarak tescillenmiş** ve Halfeti ile özdeşleşmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/16/qjEgFRQXp10NXCvAlVFznCaWF8fSaq5P.png) *Halfeti'nin Karagülü (Kaynak: Anadolu Ajansı)* #### **Kültürel Miras ve Mimari** ##### **Rumkale** Fırat Nehri kıyısında yer alan Rumkale, Roma, Bizans, Memluk ve Osmanlı dönemlerinde askeri ve dini [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olarak kullanılmıştır. İnanç turizmi açısından da [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşıyan bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), tekne turları ile ziyaretçilerini ağırlamaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/upGiyAgm6pwVjk8El3YnUa2U5IpiWeKE.jpg) *Rumkale (Kaynak: Kültür Portalı)* ##### **Taş Mimari ve Geleneksel Yapılar** Halfeti evleri, bölgeye özgü** **“Nahat Taşı” kullanılarak inşa edilmiştir. Bu [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) havayla temas ettiğinde sertleşir ve dayanıklı hale gelir. Osmanlı ve Eyyubi döneminden kalan taş yapılar, mimari bütünlüğünü büyük ölçüde korumaktadır #### **Nüfus ve Yerleşim Düzeni** 2008 verilerine göre Halfeti'nin nüfusu yaklaşık 39.861’dir. Bu nüfusun büyük kısmı kırsal alanda yaşamaktadır. Birecik Barajı'nın yapımı ile bazı köyler su altında kalmış, yerleşimler kara içlerine kaydırılmıştır. Yeni Halfeti, [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) bir yerleşim planına sahipken, Eski Halfeti nostaljik ve turistik bir merkez olarak korunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/iP225RBFCJkyXIPSq3Qts4s3KtJmMcqd.jpg) *Halfeti (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* #### **Ekonomi ve Geçim Kaynakları** Halfeti ekonomisi tarım, hayvancılık ve turizme dayanmaktadır. Küçükbaş hayvancılık, özellikle kırsal köylerde yaygındır. [Sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) gelişmemiştir, ancak turizmle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) el sanatları, gastronomi, ve tekne turizmi gibi sektörlerde canlanma yaşanmaktadır. #### **Yöresel Mutfak ve Gastronomi Kültürü** Halfeti, zengin mutfağıyla Güneydoğu Anadolu [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) kültürünün [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) örneklerini sunar. İlçede her yıl düzenlenen [Meyve](/tr/detay/meyve-751557/llms.txt) Yemekleri Festivali, bu özgün mutfağın tanıtımını amaçlar. ##### **Öne Çıkan Yöresel Yemekler** - **Erik Tava:** Yeşil erik ve kuzu eti ile yapılan bir ana yemektir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/p2gOSwAss0K3tkJk5xtgpjcfa5jr4j4e.jpg) *Yöresel Erik Tavası (Kaynak: )* - **Nar Ekşili Soğan Kebabı:** Kıyma ve soğanın nar ekşisiyle harmanlanmış hali. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/5tOfhtNspmTWKPX49dln7enp042In4Jg.jpg) *Yöresel Soğan Kebabı (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* - **Ayva Güveci:** Ayva, patates ve etin birleşiminden oluşur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/N5xWpJHk5ZpGRhiW03xaBuZE9SE4xJHe.jpg) *Yöresel Ayva Güveci (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* - **Yenidünya Kebabı:** Loquat meyvesiyle yapılan özel bir kebap. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/BNhBgJ9pz3NxRqzTvdYF2bDpmKM75mtA.jpg) *Yöresel Yeni Dünya Kebabı (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* - **Kuru Meyveli Pilav:** Pirinç, badem, fıstık ve kuru meyvelerle hazırlanır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/2ZCJduNt3rKp9KvRuDRB3SOWKJKq7YY4.jpg) *Yöresel Pilav (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* #### **Turizm ve Cittaslow Statüsü** ##### **Cittaslow (Sakin Şehir) Kimliği** Halfeti, 2013 yılında **Türkiye'nin 9. Sakin Şehri** olarak Cittaslow ağına katılmıştır. Bu unvanla birlikte, geleneksel yaşam tarzı, çevreci politikalar ve yerel [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) korunmaya başlanmıştır. ##### **Turistik Aktiviteler** - **Tekne Turları:** Fırat Nehri üzerinde yapılan turlar sayesinde Rumkale, batık cami minaresi ve Eski Halfeti’nin taş evleri gezilebilmektedir. - **Kültürel Etkinlikler:** Fotoğrafçılık festivalleri, doğa yürüyüşleri, tarihî keşif turları. - **Köy Turları:** Savaşan Köyü, suya gömülü taş evleriyle en dikkat çeken noktalardan biridir. Halfeti, hem geçmişiyle hem de bugünkü yaşam tarzıyla [adeta](/tr/detay/adeta-7cdd7/llms.txt) zamanın yavaş aktığı bir coğrafyadır. Tarihi mirası, kültürel zenginliği ve sakin [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) unvanı ile Türkiye’nin değerlerinden biridir. Cittaslow hareketiyle birlikte, sürdürülebilir kalkınma anlayışı benimsenmiş; tarım, turizm ve kültürel yaşam dengeli şekilde ilerlemektedir. Kara Gül simgesiyle bütünleşen Halfeti; doğal peyzajı, tarihî yapıları ve geleneksel mimarisiyle dikkat çeken bir yerleşimdir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/12/nVw7mtHxy5oGkaU5kl8IR2CnCxyVnRWa.jpg) *Halfeti (Kaynak: Halfeti Belediyesi)* ## Academic Sources and References 1. Boyraz, Zeki, ve M. Salih Bostancı. 2016. “Kuruluş Yeri, Gelişimi ve Fonksiyon Özellikleri Bakımından Yeni Halfeti (Şanlıurfa).” Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks 8 (1): 83–107. https://www.academia.edu/83642220/Kurulu%C5%9F\_Yeri\_Geli%C5%9Fimi\_ve\_Fonksiyon\_%C3%96zellikleri\_Bak%C4%B1m%C4%B1ndan\_Yeni\_Halfeti\_%C5%9Eanl%C4%B1urfa\_ 2. Bulut, Ayşegül, ve Şenol Adıgüzel. “Türkiye’den Bir Sakin Kent Örneği: Halfeti.” Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 6, no. 1 (2024): 48–56.  https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1410498 3. T.C. Halfeti Kaymakamlığı. “Halfeti Hakkında Genel Bilgiler.” Halfeti Kaymakamlığı Resmî Web Sitesi. Erişim tarihi: Nisan 10, 2025 http://www.halfeti.gov.tr/tarihce2019