--- title: Gürgentepe Çoban Fasulyesi slug: gurgentepe-coban-fasulyesi-cacba url: /detay/gurgentepe-coban-fasulyesi-cacba type: article language: Türkçe entity: primary: Gürgentepe Çoban Fasulyesi type: article disambiguation: Gürgentepe Çoban Fasulyesi: Ordu'nun Gürgentepe ilçesinin özgün, iri beyaz fasulyesi. Lezzetli ve yüksek proteinli! categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Çoban Fasulyesi - Gürgentepe Çoban Fasulye - Çoban - Fasulye - Ordu author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-05-07T20:22:13.109692+03:00 updated_at: 2025-06-15T22:28:50.270499+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/15/yjrdh5GOhniYxbLQhdqNcaOhSWtvinZ9.jpeg --- # Gürgentepe Çoban Fasulyesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Gürgentepe Çoban Fasulyesi ![0db4faea-95c3-40e4-9bcf-0f057eb0c99e (1).jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/15/3nxTvhvKljepWe7DM1bv3MvDrSdZywvD.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Fasulye / İşlenmiş ve İşlenmemiş Meyve ve Sebzeler ile Mantarlar | | Tescil Numarası(Metin) | 1256 | | Coğrafi Sınır(lar) | Ordu İli Gürgentepe İlçesi | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü | | Tescil Ettirenin Adresi | Akyazı Mah. Kanuni Sultan Süleyman Cad. Tarım İl Müd. Ana Bina No:24/1 Altınordu ORDU | | Coğrafi İşaretin Adı | Gürgentepe Çoban Fasulyesi | | Başvuru Tarihi(Metin) | 25.03.2021 | | Başvuru No | C2021/000143 | | Tescil Tarihi(Metin) | 11.11.2022 | ## Article Content Gürgentepe çoban fasulyesi, Ordu ilinin Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen ve *Phaseolus vulgaris L.* türüne ait, iri taneli ve beyaz renkli bir fasulye çeşididir. Sırık veya askı sistemiyle yetiştirilen bu yıllık bitki, yalnızca coğrafi sınır içinde üretilebilmekte olup, baklaları uzun ve düz yapılıdır.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/15/XSJmW190iW5dK6gHtqSIhYDRqRIID5j7.jpg) *Gürgentepe Çoban Fasulyesi (Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı)* ### **Botanik Özellikleri** Gürgentepe çoban fasulyesi, Ordu ilinin Gürgentepe ilçesi sınırlarında yetiştirilen *Phaseolus vulgaris L.* türüne ait bir fasulye çeşididir. Bu fasulye, “battal fasulye” sınıfında yer almakta olup iri, beyaz renkli ve böbrek şeklindeki taneleriyle tanınır. Yıllık bir bitki olan Gürgentepe çoban fasulyesi, sırık veya askı sisteminde yetiştirilir. Bitkilerin üretiminde tohumluk olarak, bir önceki yılın hasadından sırıkların en alt sırasından toplanan sağlıklı, iri ve istenen morfolojik özelliklere sahip taneler ayrılır. Tohumluklar, kurutma işlemi sonucu %13–15 nem oranına ulaştıktan sonra kullanıma hazır hale gelir. Fasulyenin baklaları uzun, düz şekilli olup her biri ortalama 4 ila 5 adet tohum içerir. Gürgentepe çoban fasulyesi; bakla boyu, bakla genişliği, 1000 tane ağırlığı, su alma kapasitesi, şişme kapasitesi, kuru ve yaş hacim gibi özellikleriyle dikkat çeker. 1000 tane ağırlığı 925–1512 gram arasında değişmekte, bakla boyu yaklaşık 14 cm’ye kadar ulaşabilmektedir. Su alma kapasitesi tane başına 0,75–291,9 g arasında değişirken şişme kapasitesi 0,72–260 ml/tane aralığındadır. Protein oranı ise %16,0–20,4 düzeyindedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/15/XNN81G29czhmaOqX1L5pHLH89iPs2hxi.jpg) *Gürgentepe Çoban Fasulyesi (Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı)* ### **Yetiştirme Alanı ve Toprak Özellikleri** Bu fasulye çeşidi, sadece Ordu ili Gürgentepe ilçesi sınırları içinde yetiştirilmektedir. Yetiştirme alanlarının volkano-sedimanter yapıya sahip olması, ürünün özgün niteliğini belirleyen önemli bir çevresel faktördür. Coğrafi sınırda hüküm süren bol yağışlı iklim koşulları, toprakta doğal gübreleşmeyi destekleyen yabani bitki artıkları ile birleşerek verimliliği artırır. Gürgentepe çoban fasulyesi, bu çevresel faktörlerin etkisiyle 248–496 kg/da aralığında verim sağlamaktadır. ### **Yetiştirme ve Üretim Metodu** [Gürgentepe çoban fasulyesinin](/tr/detay/gurgentepe-shepherds-bean-7d839/llms.txt) yetiştirileceği tarla, sonbaharda derin sürülerek kış boyunca dinlenmeye bırakılır. İlkbaharda toprak tava geldiğinde yüzeysel olarak ikinci kez sürülür. Ekim işlemi, don riskinin ortadan kalktığı mayıs ayının ilk haftasında gerçekleştirilir. Bu dönemde ortalama sıcaklık yaklaşık 12°C olup, çimlenme ve çıkış için uygun koşullar sağlanır. Ekim sırasında sıralar arası mesafe 50 cm, sıralar üzeri mesafe ise 15 cm olarak uygulanır. Hafif topraklarda 8–10 cm, ağır topraklarda ise 6–8 cm derinliğe ekim yapılır. Gübreleme, genellikle toprak analizine göre belirlenmekle birlikte, uygulamada dekara 4 kg azot (N) ve 6 kg fosfor (P₂O₅) verilmesi yaygındır. Ayrıca bölgede yanmış ahır gübresi de sıklıkla kullanılmaktadır. Yetiştiricilik sürecinde en temel bakım uygulamaları çapalama ve yabancı otların kontrolüdür. Bitkiler 3–4 yapraklı dönemdeyken, 3 ila 5 kez çapalama ve elle ot temizliği yapılır. Ekim sonrası yağış ya da sulamadan kaynaklanan kaymak tabakası, yüzeysel çapalama ile kırılır. Bölgenin genel olarak yağışlı iklime sahip olması nedeniyle sulama gereksinimi sınırlıdır. ### **Hasat, Kurutma ve Depolama** Hasat dönemi eylül ayının sonu ile ekim ayı başına denk gelir. Bitkilerin ve baklaların sararıp tohumların sertleştiği evre, hasat için uygun zamandır. Toplanan bitkiler harman yerlerinde doğal koşullarda kurutulur. Kuruyan baklalar ayrılarak içindeki tohumlar alınır ve nem oranı %13–15 seviyesine ulaşana kadar kurutma işlemi sürdürülür. Elde edilen [kuru fasulyeler](/tr/detay/kuru-fasulye-751622/llms.txt), gıda ile temasa uygun ambalajlara doldurularak satışa sunulur ve aynı nem oranı korunarak 12 aya kadar depolanabilir. ### **Üretim ve İşleme Süreçlerinin Coğrafi Sınırla İlişkisi** Gürgentepe çoban fasulyesinin üretimi ve işlenmesi, sadece tescilli coğrafi sınır olan Gürgentepe ilçesinde gerçekleştirilir. Ürünün geçmişi bölge halkının tarım kültüründe uzun yıllara dayandığından, fasulye ile coğrafi sınır arasında güçlü bir ün bağı bulunmaktadır. Tohumluk seçimi, ekim, yetiştirme, hasat, kurutma ve ambalajlama gibi tüm aşamalar bu coğrafi sınır içerisinde yapılmak zorundadır. ### **Denetim Mekanizması** Ürünün üretimi ve piyasaya arzı, yılda iki kez olmak üzere düzenli denetimlere tabidir. Denetim faaliyetleri, Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün koordinasyonunda; Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ordu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü’nden alanında uzman kişiler tarafından yürütülür. İlk denetim, nisan-mayıs aylarında gerçekleştirilir ve toprak hazırlığı, tohumluk kalitesi ile ekim uygulamaları değerlendirilir. İkinci denetim, eylül-ekim aylarında yapılır; bu denetimde bitki gelişimi, hasat zamanlaması, ürün özellikleri ve ambalaj üzerindeki işaretlerin uygunluğu incelenir. Şikâyet ya da ihtiyaç halinde yıl içinde ilave denetimler yapılabilir. Denetim mercii, gerekli durumlarda kamu veya özel kurumlarda görevli gerçek ve tüzel kişilerden destek alabilir ya da hizmet satın alabilir. Tescil ettiren kurum, coğrafi işaretin hukuki korunmasına ilişkin süreçleri yürütür. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/15/iVeZqvB1Gwwy6UzK3FvcTt9nlwVpuwXZ.jpg) *Gürgentepe Çoban Fasulyesi (Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı)* ## Academic Sources and References 1. Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. “Perşembe Ceviz Helvası.” Erişim 15 Haziran 2025. https://ordu.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/AlbumDetay.aspx?OgeId=6222. 2. Türk Patent ve Marka Kurumu. “Perşembe Ceviz Helvası Tescil Belgesi.” PDF dokümanı. Erişim 15 Haziran 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/ee9e9c20-4a67-44bc-8468-a13a2a3eecc4.pdf. 3. Türk Patent ve Marka Kurumu. “Perşembe Ceviz Helvası.” Coğrafi İşaretler. Erişim 15 Haziran 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3823. ## Related Articles - [Bursa Üzüm Şırası](//detay/bursa-uzum-sirasi-38bcf/llms.txt) - [Bursa Süt Helvası](//detay/bursa-sut-helvasi-bca54/llms.txt) - [Bursa Döner Kebabı ](//detay/bursa-doner-kebabi-66f3a/llms.txt) - [Bursa Kestanesi](//detay/bursa-kestanesi-18b16/llms.txt) - [Bursa Kestane Şekeri](//detay/bursa-kestane-sekeri-7ef61/llms.txt) - [Bursa Siyah İnciri](//detay/bursa-siyah-inciri-3547d/llms.txt) - [Bursa Tahinli Pide ](//detay/bursa-tahinli-pide-20fc2/llms.txt) - [Bursa İpeği / Bursa İpek İpliği](//detay/bursa-ipegi-bursa-ipek-ipligi-ab393/llms.txt) - [Bursa Cevizli Lokum ](//detay/bursa-cevizli-lokum-b152b/llms.txt) - [Bursa Santa Maria Armudu ](//detay/bursa-santa-maria-armudu-92424/llms.txt)