--- title: Gündem Belirleme Kuramı slug: gundem-belirleme-kurami url: /detay/gundem-belirleme-kurami type: article language: Türkçe entity: primary: Gündem Belirleme Kuramı type: article disambiguation: Gündem belirleme kuramı: Medyanın toplumsal gündemi nasıl şekillendirdiğini inceleyen etkili bir iletişim teorisi. categories: - name: Medya Ve İletişim slug: medya-ve-iletisim url: /kategori/medya-ve-iletisim tags: - Çerçeveleme - Medya Etkisi - İletişim Kuramı - Gündem Belirleme - Kamuoyu author: Fatihhan Adana created_at: 2025-02-20T17:34:52.436762+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:52:00.036109+03:00 --- # Gündem Belirleme Kuramı ## Article Content **Gündem belirleme kuramı (*agenda-setting theory*)**, kitle iletişim araçlarının toplumun hangi konulara [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) vermesi gerektiğini şekillendirdiğini öne süren bir iletişim kuramıdır. İlk olarak 1972 yılında Maxwell McCombs ve Donald Shaw tarafından geliştirilen bu kuram, medyanın yalnızca [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) aktarmakla kalmayıp aynı zamanda toplumsal öncelikleri belirlemede [etkin](/tr/detay/etkin/llms.txt) bir rol oynadığını savunmaktadır. Bu bağlamda, [medya](/tr/detay/medya/llms.txt) hangi konuların [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) olduğunu vurgular ve halkın dikkatini belirli meselelere yönlendirir. ##### **Kuramın Ortaya Çıkışı** Gündem belirleme kuramı, 1968 [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) başkanlık seçimleri sırasında yapılan bir araştırmaya dayanmaktadır. McCombs ve Shaw, seçmenlerin önemsediği konular ile medyanın hangi konulara odaklandığı arasındaki ilişkiyi incelemiş ve medya tarafından öne çıkarılan konuların kamuoyunun gündemini doğrudan etkilediğini ortaya koymuştur. Bu [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt), medyanın yalnızca bilgi sunmakla kalmadığını, aynı zamanda kamuoyunun hangi meseleleri tartışacağını belirlediğini göstermiştir. ##### **Birinci ve İkinci Düzey Gündem Belirleme** - **Birinci Düzey Gündem Belirleme:** Medyanın belirli konuları vurgulayarak halkın dikkatini bu konulara yönlendirmesi sürecidir. Örneğin, medya ekonomik kriz haberlerine geniş yer ayırdığında, halk da ekonomik sorunları daha önemli bir mesele olarak görmeye başlar. - **İkinci Düzey Gündem Belirleme:** Medyanın yalnızca hangi konuların önemli olduğunu belirlemekle kalmayıp, aynı zamanda bu konular hakkında nasıl düşünülmesi gerektiğini de şekillendirdiğini ifade eder. Bu düzey, çerçeveleme (*framing*) kavramı ile bağlantılıdır ve medyanın olayları belirli açılardan sunarak algıları yönlendirdiğini savunur. #### **Gündem Belirleme Süreci** ##### **Medyanın Rolü** Medya kuruluşları, hangi olayların haberleştirileceğine ve hangi başlıkların öne çıkarılacağına karar verirken belli editoryal süreçlerden geçer. [Haber](/tr/detay/haber-3/llms.txt) ajansları, gazeteler, [televizyon](/tr/detay/televizyon-2/llms.txt) kanalları ve [dijital](/tr/detay/dijital-2/llms.txt) medya platformları, haber seçimi yaparken siyasi, ekonomik ve toplumsal faktörlerden etkilenebilir. Bu [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt), medyanın hangi konuları gündeme getireceğini ve kamuoyunun hangi meselelerle meşgul olacağını büyük ölçüde belirler. ##### **Kamuoyunun Etkisi** Medyanın kamuoyunu etkileme gücü, halkın medya içeriklerini nasıl algıladığına bağlıdır. [Sosyal medya](/tr/detay/sosyal-medya/llms.txt) ve etkileşimli iletişim araçlarının yükselişi, geleneksel medyanın gündem belirleme sürecini değiştirmiştir. Günümüzde, bireyler de sosyal medya aracılığıyla gündemi etkileyebilmekte ve alternatif haber kaynakları oluşturabilmektedir. ##### **Politik ve Sosyal Sonuçlar** Gündem belirleme kuramı, siyasal iletişim ve kamu politikaları açısından büyük bir öneme sahiptir. Politikacılar, seçim kampanyalarında ve halkla ilişkiler stratejilerinde medya gündemini yakından takip eder ve kendi mesajlarını bu doğrultuda şekillendirir. Aynı şekilde, sosyal hareketler ve aktivist gruplar, medya aracılığıyla toplumsal konuları öne çıkarmaya çalışarak gündemi belirleyebilirler. #### **Eleştiriler ve Alternatif Görüşler** ##### **Eleştirel Perspektifler** Gündem belirleme kuramı, medya etkisinin abartılmış olabileceğini öne süren bazı eleştirmenler tarafından sorgulanmaktadır. Bazı araştırmacılar, bireylerin yalnızca medyanın sunduğu gündemi takip etmekle kalmayıp, kendi sosyal çevreleri ve kişisel deneyimleri doğrultusunda da önceliklerini belirlediğini savunmaktadır. ##### **Yeni Medya ve Gündem Belirleme** İnternet ve sosyal medya platformlarının yükselişi, geleneksel gündem belirleme süreçlerini değiştirmiştir. Kullanıcılar artık haber içeriklerini kendileri üretebilmekte ve paylaşabilmektedir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), merkezi medya kuruluşlarının gündem üzerindeki tekelini zayıflatmış ve alternatif medya kanallarının önemini artırmıştır. ## Academic Sources and References 1. Bennett, W. Lance, and Shanto Iyengar. A New Era of Minimal Effects? The Changing Foundations of Political Communication. Journal of Communication, 2008. 2. Dearing, James W., and Everett M. Rogers. Agenda-Setting. Sage Publications, 1996. 3. Entman, Robert M. Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication, 1993. 4. McCombs, Maxwell E., and Donald L. Shaw. The Agenda-Setting Function of Mass Media. Public Opinion Quarterly, 1972. 5. McCombs, Maxwell. Setting the Agenda: The Mass Media and Public Opinion. Polity, 2004. 6. Weaver, David H. Thoughts on Agenda Setting, Framing, and Priming. Journal of Communication, 2007.