--- title: Grigori Perelman slug: grigori-perelman-1a1c9 url: /detay/grigori-perelman-1a1c9 type: biography language: Türkçe entity: primary: Grigori Perelman type: biography disambiguation: Grigori Perelman: Poincaré Varsayımını çözen dahi matematikçi. Ödülleri reddeden gizemli deha. categories: - name: Matematik slug: matematik url: /kategori/matematik - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Ricci Akışı - Poincaré Varsayımı - Perelman - Etik - Matematik author: Esra Ocakverdi created_at: 2025-06-19T00:38:31.896214+03:00 updated_at: 2025-06-19T20:01:40.752238+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/19/XkKwSPGrLWKnhi0dRdhSwVHqI3DmVPuL.png --- # Grigori Perelman > Matematikte çözülemeyen büyük problemlerden biri olan Poincaré hipotezini çözen Rus matematikçidir. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Grigori Yakovlevich Perelman ![perelman_2.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/18/85iL22PhkH0MHOXDbB4pL7dHdnry9bsT.png) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_852848 | | | custom_key_852846 | | | custom_key_852845 | | | Doğum Yeri(Metin) | Leningrad, Sovyetler Birliği (günümüzde St. Petersburg, Rusya) | | custom_key_852848 | 1966-06-13 | | Yaş | 59 | | custom_key_852846 | Lubov Lvovna | | custom_key_852845 | Yakov Perelman | ## Article Content **Grigori Yakovlevich Perelman** Rus asıllı matematikçidir. En çok 20. yüzyılın önemli matematik problemlerinden biri olan **Poincaré Varsayımı**’nı ispatlamasıyla tanınır. Yaptığı bu ispat, onu [matematik tarihinde](/tr/detay/matematik-2/llms.txt) istisnai bir yere yerleştirmiştir. Ancak Perelman, şöhretten ve maddi ödüllerden uzak durmayı tercih ederek kamuoyunda gizemli bir figür hâline gelmiştir. ### **Eğitim ve Kariyer** Perelman, küçük yaşlardan itibaren matematiksel yetenekleriyle dikkat çekmiştir. Leningrad’daki özel matematik okullarında eğitim almış, 1982 yılında **Uluslararası Matematik Olimpiyatı**’nda altın madalya kazanmıştır. Lisans eğitimini **Leningrad Devlet Üniversitesi**'nde tamamlamış, ardından **Steklov Matematik Enstitüsü**'nde doktora yapmıştır. Eğitim süreci boyunca **Riemann geometri**[^1] , **topoloji** ve **Ricci akışı**[^2]  üzerine yoğunlaşan Perelman, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra birkaç yıl ABD'deki çeşitli üniversitelerde konuk araştırmacı olarak çalışmış, ancak kalıcı pozisyonları reddederek ülkesine dönmüştür. ### **Poincaré Varsayımı ve Bilimsel Katkıları** 1904 yılında Henri Poincaré tarafından ortaya atılan **Poincaré Varsayımı**, üç boyutlu küre benzeri yüzeylerin topolojik yapısıyla ilgili bir sorundu ve çözümü yüz yıldan uzun süre boyunca bulunamamıştı. Grigori Perelman, 2002 ve 2003 yıllarında bu problemi çözmeye yönelik üç önemli makale yayımladı. Makalelerini hakemli dergilerde değil, açık erişimli arXiv platformunda yayımladı. Perelman, Amerikalı matematikçi [Richard S. Hamilton](/tr/detay/richard-feynman/llms.txt)’ın geliştirdiği **Ricci akışı** yöntemini geliştirerek kullanmış ve [Poincaré Varsayımı](/tr/detay/riemann-hypothesis-08846/llms.txt)’nı kesin biçimde ispatlamıştır. Bu başarı, matematik dünyasında büyük yankı uyandırmış; ispat, birkaç yıl süren kolektif doğrulama süreci sonunda resmen kabul edilmiştir. ### **Ödüller ve Reddedilen Şöhret** 2006 yılında, Perelman’a matematik alanındaki en prestijli ödül olan **Fields Madalyası** verilmeye karar verildi. Ancak Perelman ödülü **reddetmiştir**. 2010 yılında ise, **Clay Matematik Enstitüsü** kendisine [Poincaré Varsayımı'nı](/tr/detay/grigori-perelman-f1f8f/llms.txt) çözdüğü için **1 milyon dolar tutarındaki Millennium Ödülü**'nü takdim etmek istemiştir. Perelman bu ödülü de reddetmiştir. Reddetme gerekçesi olarak, matematik camiasındaki etik problemlerden ve toplumsal haksızlıklardan rahatsızlık duyduğunu belirtmiştir. ### **Yaşam Tarzı ve Kişiliği** Perelman, kamuoyundan ve medyadan uzak durmayı tercih etmektedir. 2006 yılından itibaren hiçbir bilimsel toplantıya katılmamış, üniversitelerde görev almamış ve röportaj vermemiştir. ### **Etki ve Miras** Grigori Perelman, yalnızca matematiksel bir problemi çözmekle kalmamış; bilim insanının etiği, tevazusu ve amacı üzerine tartışmaları da canlandırmıştır. Onun çalışmaları sayesinde geometrik topoloji alanı büyük bir sıçrama yaşamış, birçok yeni araştırma alanı açılmıştır. Ödül sistemlerini ve akademik başarı anlayışını sorgulatan duruşu, bilim tarihine yalnızca bir çözümleyici olarak değil, bir düşünce adamı olarak da geçmesini sağlamıştır. ## Academic Sources and References 1. Clay Mathematics Institute. “The Millennium Prize Problems.” Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://www.claymath.org/millennium-problems. 2. MacTutor. “Grigori Yakovlevich Perelman” Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Perelman/ 3. Nasar, Sylvia, and David Gruber. “Manifold Destiny: A Legendary Problem and the Battle over Who Solved It.” The New Yorker, August 28, 2006. https://www.newyorker.com/magazine/2006/08/28/manifold-destiny. ## Citations [^1]: Riemann geometriği, eğri yüzeyler ve çok boyutlu eğri uzayları inceleyen bir geometri dalıdır. Klasik (Öklidyen) geometriden farklı olarak, düz olmayan (eğri) yüzeylerde mesafe, açı, alan gibi kavramların nasıl tanımlanacağını araştırır. [^2]: Ricci akışı, diferansiyel geometri alanında kullanılan bir matematiksel süreçtir. Bir geometrik şeklin eğriliğini zamanla düzenleyerek daha düzgün bir hale getiren bir denklemdir.