---
title: Göz Pencere (Sözlük)
slug: goz-pencere-sozluk
url: /detay/goz-pencere-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Göz Pencere (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Göz pencere (Oculus): Mimari ve tarihte ışık ve hava girişi sağlayan yuvarlak pencere açıklığı.
  categories:
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - oculus
    - gözpencere
    - mimariterim
    - Sözcük
    - sözlük
author: Nazlı Kemerkaya
created_at: 2025-01-20T00:02:08.130451+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:47:19.606161+03:00
---

# Göz Pencere (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Göz Pencere (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

Göz pencere (Oculus), isim 

1. Bir binanın çatısında ya da duvarında genellikle yuvarlak veya oval şekilli, ışık ve hava girişine olanak sağlayan pencere açıklığı.

### **Köken&#160;**

Latince *oculus* (göz) kelimesinden türetilmiştir. Antik Roma mimarisinde yapıların tepe kısmında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan yuvarlak açıklıklara bu isim verilmiştir. Türkçede “göz pencere" olarak bilinir.

### **Kullanım Alanları**

- **Mimarlık:&#32;**Tarihsel ve modern yapılarda, mekânın ışık almasını sağlamak amacıyla kullanılan estetik ve işlevsel bir unsurdur. Örneğin, Pantheon'un kubbesindeki büyük oculus mimaride ikonik bir örnektir.
- **Sanat Tarihi**: Dekoratif amaçlarla kullanılmıştır. Genellikle dini yapıların estetiğini artırır.

### **Farklı Alanlardaki Kullanımı**

**Astronomi:&#32;**[Tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak, belirli günlerde [güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt) ışığının belirli bir açıyla içeri girmesini sağlamak için [gözlem](/tr/detay/gozlem-2/llms.txt) yapma amacıyla tasarlanmıştır.

### **Örnek Cümleler**

- "Pantheon'un kubbesindeki oculus, yapıya giren ışığın yönünü ve yoğunluğunu belirler.”
- "Yeni inşa edilen müze binasının tavanında modern bir göz pencere tasarımı kullanıldı."

### **İlgili Terimler**

- Pencere
- Kubbe açıklığı

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/19/15p1tjAM80sybztgmiCVBJ7md4VqGWZG.jpeg)
*Pantheon'un kubbesi, Roma (Fotoğraf: Paul Morgan)*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Göz Pencere (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Morgan, Paul. (4 Ekim 2024). Pantheon, Rome [JPG]. Flickr. Erişim adresi: https://flic.kr/p/2qujuAf Türk Dil Kurumu. 2024. “göz pencere." Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 19 Ocak 2025. https://sozluk.gov.trEncyclopaedia Britannica. 2024. “oculus.” Encyclopaedia Britannica. Erişim 19 Ocak 2025. https://www.britannica.com/technology/oculusSummerson, John. The Classical Language of Architecture. Thames & Hudson, 1963.