--- title: Gercüş (İlçe) slug: gercus-ilce-fe132 url: /detay/gercus-ilce-fe132 type: article language: Türkçe entity: primary: Gercüş (İlçe) type: article disambiguation: Gercüş (Batman): Tarihi ilçe, bağcılık merkezi. 19.660 nüfus, doğal güzellikleri ve tarihi yerleri ile keşfedilmeyi bekliyor. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - İlçe - Gercüş author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-19T20:58:03.442087+03:00 updated_at: 2025-04-23T00:00:28.357080+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/kUzPncw3andzvBPC5PEkg8V3q7dRv5e5.jpeg --- # Gercüş (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Gercüş (İlçe) ![4-1108709515-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/Xqsk4uK8tZ5GfccdJlREsSEM4LwwgIsv.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 914 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 950 m | | İklim(ler) | Karasal | | Konum | Batman | | Merkeze Uzaklık | 62 km (Batman il merkezi) | ## Article Content Gercüş, Türkiye’nin [Batman](/tr/detay/batman-4/llms.txt) iline bağlı bir ilçedir. 19.660 nüfusa sahip olan ilçe, 950 metre rakımda, 914 km² yüzölçümüne sahiptir ve [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) yoğunluğu 22 kişi/km²’dir. Batman il merkezine 62 km uzaklıkta [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan Gercüş, Mardin-Midyat eşiği olarak bilinen 1200 metre yüksekliğe ulaşan dağların kuzey eteğinde, etrafı dağlarla çevrili bir platoda kuruludur. Güneyinde Midyat, kuzeyinde [Hasankeyf](/tr/detay/hasankeyf-2/llms.txt), doğusunda Dargeçit, batısında Savur ve Bismil ilçeleri bulunur. İlçede karasal iklim hakimdir. #### **Tarihçe** Gercüş’ün eski adı, Diyarbakır’dan [Şam](/tr/detay/sam-5/llms.txt)’a uzanan yolun geçtiği dönemde Şahmar olarak bilinirdi. Süryanice’de “kefer” ([köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt)) kelimesinden türediği düşünülen Kefercevs ismi, zamanla Kercevs ve ardından Gercüş’e dönüşmüştür. Mardin Sancağı’na bağlı bir köyken, 30 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1926’da ilçe statüsü kazanmış ve 16 Mayıs 1990’da Batman iline bağlanmıştır. İlçeye bağlı [Hisar](/tr/detay/hisar-3/llms.txt), Arıca, Kırkat ve Yamanlar [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) tarihi M.Ö.’ye dayanan yerleşim yerleri bulunmaktadır. #### **Coğrafi Yapı** Gercüş, 950 metre rakımlı bir platoda yer alır. Yüzölçümü 1070 km² olup, ortalama sıcaklık 20°C’dir. Yıllık yağış ortalaması 500-600 mm arasında değişir. İlçenin çevresi dağlık bir araziyle çevrilidir. #### **Nüfus ve İdari Yapı** Gercüş’ün nüfusu 19.660’tır ve Batman’ın kırsal nüfus oranı en yüksek (%69,8) ilçesidir. İlçede 1 belde, 6 [mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) ve 58 köy bulunmaktadır. Batman-Mardin karayolu üzerinde yer alan Gercüş, sosyal donatı alanlarının kısıtlı olması nedeniyle büyük şehirlere göçle karşı karşıyadır. #### **Ekonomi ve Tarım** Gercüş’te ekonomi büyük ölçüde tarıma dayanır ve bağcılık ilçenin en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) tarımsal faaliyetidir. Batman’daki toplam 61.940 dekar [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt) alanının büyük kısmı Gercüş’te bulunur. İlçede Mazrona, Zeyti, Kırfok, Beyzılhımam, Sınceri, Bınetati, Devani, Koher, Tayfi, Hılsık, Kerküş ve Hasani gibi yöresel [üzüm](/tr/detay/uzum-748904/llms.txt) çeşitleri yetiştirilir. En [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) üzüm türü olan Mazrona, sofralık, kuru üzüm, pekmez, pestil ve cevizli sucuk üretiminde kullanılır. Gercüş Mezrona üzümü, yüksek [şeker](/tr/detay/seker-751562/llms.txt) oranıyla dikkat çeker ve pekmez yapımı başta olmak üzere kuru üzüm, üzüm suyu, cevizli sucuk, pestil, sirke, üzüm çekirdeği yağı ve salamura [yaprak](/tr/detay/yaprak-2/llms.txt) gibi ürünlere dönüştürülür. Üzüm, [ceviz](/tr/detay/ceviz-3a0b0/llms.txt) ve [fıstık](/tr/detay/fistik-749125/llms.txt) üretimini teşvik eden projeler, [Ajans](/tr/detay/ajans-3/llms.txt) desteğiyle yürütülmektedir. Ancak [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) sektörü gelişmemiştir ve ilçede sanayi kuruluşu bulunmamaktadır. Tarıma dayalı sanayi dallarının (işleme, paketleme, [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) tesisleri) geliştirilmesi, katma [değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) artışı için önerilmektedir. #### **Altyapı ve Sosyal Alanlar** Gercüş Belediyesi, kanalizasyon, yaşam parkı ve [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) düzenlemeleri gibi [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) çalışmalarını Ajans desteğiyle gerçekleştirmiştir. Ancak sosyal alanların kısıtlı olması, ilçenin gelişimini sınırlamaktadır. 1933 yılında inşa edilen tarihi [Hükümet](/tr/detay/hukumet-2/llms.txt) Konağı, 2021’de restore edilerek 2022’de hizmete açılmıştır. Kırkat Göleti Mesire Alanı, halkın sosyal ihtiyaçlarını [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) amacıyla düzenlenmiştir. #### **Turizm** Gercüş’te turizm potansiyeli, inanç ve doğa turizmine dayanır. Seyid Bilal Türbesi ve [Mor](/tr/detay/mor-90070/llms.txt) Aho Manastırı, inanç turizmi açısından önemli destinasyonlardır. Dicle havzasında yer alan ve ilçeye 8 km uzaklıktaki Kırkat Göleti, 348 hektarlık bir alanı sulamaktadır. Göletin çevresinde yürüyüş alanları, [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) sporları altyapısı ve turistik projelerle değerlendirilmesi planlanmaktadır. Tarihi Hükümet Konağı’nın turizme kazandırılması da hedeflenmektedir. #### **Eğitim ve Sanayi** İlçede yüksek öğretim kurumu bulunmamaktadır. Sanayi ve hizmet sektörü gelişmemiş olup, işletme büyüklüğüne ulaşmış iş yeri yoktur. [Küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) sanayi sitesi kurulması, sanayinin gelişimi için önerilen projeler arasındadır. ## Academic Sources and References 1. Dicle Kalkınma Ajansı. “Üzüm Diyarı Gercüş,” Erişim 19 Nisan 2025. https://www.dika.org.tr/batman/ilceler/uzum-diyari-gercus. 2. Gercüş Kaymakamlığı. “Gercüş Mezrone Üzümü,” Erişim 19 Nisan 2025. http://www.gercus.gov.tr/gercus-mezrone-uzumu. 3. Gercüş Kaymakamlığı. “Kırkat Göleti Mesire Alanı,” Erişim 19 Nisan 2025. http://www.gercus.gov.tr/kirkat-goleti-mesire-alani. 4. Gercüş Kaymakamlığı. “Tarihi Hükümet Konağı,” Erişim 19 Nisan 2025. http://www.gercus.gov.tr/tarihi-hukumet-konagi. 5. Gercüş Kaymakamlığı. “İlçemiz Tarihçesi,” Erişim 19 Nisan 2025. http://www.gercus.gov.tr/ilcemiz-tarihcesi. ## Related Articles - [Siirt Fıstığı](//detay/siirt-fistigi/llms.txt) - [Siirt Battaniyesi](//detay/siirt-battaniyesi/llms.txt) - [Siirt Saat Kulesi ](//detay/siirt-saat-kulesi-73d5d/llms.txt) - [Siirt Üniversitesi “Bilimin Işığında”](//detay/siirt-universitesi-bilimin-isiginda-9ce8f/llms.txt) - [Siirt Billoris (Sağlarca) Kaplıcası](//detay/siirt-billoris-saglarca-kaplicasi-5f553/llms.txt)