--- title: Gelendost (İlçe) slug: gelendost-ilce-c25df url: /detay/gelendost-ilce-c25df type: article language: Türkçe entity: primary: Gelendost (İlçe) type: article disambiguation: Gelendost: Isparta'nın tarihi ilçesi, Eğirdir Gölü kıyısında. Zengin tarih, doğal güzellik ve tarım. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Isparta - İlçe - gezi - Gelendost author: Sıla Temel created_at: 2025-04-19T12:50:00.469878+03:00 updated_at: 2025-04-20T12:44:43.707061+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/1lEcvTBePWcCkb45EjnIk0wNnacEU5HJ.png --- # Gelendost (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Gelendost (ilçe) ![4-890460809-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/20/iyV4Qg6sMXnG1bnOFFSmnkny0by3Ut6w.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 624 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 940 metre | | Plaka Kodu(Metin) | 32 | | İl(ler) | Isparta | | Belediye Başkanı(ları) | Hakan Yılmaz (Vekaleten) | | Tarihi Yapılar | Avşar Köprüsü,Afşar Camii,Abdulgaffar Camii,Ertokuş Hanı | | Kaymakam | Mehmet Arsoy | | Telefon Kodu | 0246 | | Nüfus(Metin) | 14.235 (2024) | | Coğrafi Bölge | Akdeniz Bölgesi | ## Article Content Gelendost, Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde, [Isparta](/tr/detay/isparta-il/llms.txt) iline bağlı bir ilçe olup **Eğirdir Gölü**’nün [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) kıyısında, [Isparta](/tr/detay/isparta-2/llms.txt)-[Konya](/tr/detay/konya-2/llms.txt) karayolu üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır. Yüzölçümü 624 km², denizden yüksekliği ise yaklaşık 940 metredir. İlçede Akdeniz iklimi ile İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) karasal iklimi arasında geçiş niteliğinde bir iklim hâkimdir; yazlar sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), kışlar ise soğuk ve [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışlı geçer. **Eğirdir Gölü**’ne kıyısı olması nedeniyle [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt) çevresinde iklim daha ılımandır. Tarımsal üretime elverişli toprakları ve ulaşım olanaklarıyla [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), ekonomik ve kültürel gelişimini büyük ölçüde sürdürebilmiştir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/dey7HTUWMqI68RzYukapm2AzbrhL5gav.jpeg) *Gelendost yerleşim merkezi (T.C. Gelendost Kaymakamlığı)* ### **Tarihçe** Gelendost’un yerleşim tarihi M.Ö. 3500’lü yıllara kadar uzanır. Bölge, Hititlerin bir kolu olan Anamurla (Anaminli) Miryalılar tarafından “Mirya” ya da “Miryo” adıyla kurulmuştur. Bu ilk yerleşim, Hitit Devleti’ne bağlı [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) bir [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) devleti niteliğindeydi. Yerel inanç sisteminde güneşin oğlu sayılan “Paçeşi” adlı veliler tarafından yönetildiği bilinmektedir. M.Ö. 547’de bölge, Pisidya halkını yenen Perslerin egemenliği altına girmiştir. M.Ö. 533’teki savaşlarda Pers zaferi sonrası Mirya’nın merkezi, göl kıyısındaki Akamaia (Akmescit) adlı yerleşime kaymıştır. Helenistik dönemde Büyük İskender’in Persleri yenmesiyle yeniden gelişim gösteren şehir, Bizans döneminde önemini kaybetmiş; M.S. 8. yüzyılda [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) süreli [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) hakimiyetinin ardından tekrar Bizans’a bağlanmıştır​. Gelendost, 1112–1116 yılları arasında [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) akınlarıyla zayıflatılmış, 1116’da** Anadolu Selçuklu Sultanı I. Mesut **adına** Emir Madanoğlu Nurettin** tarafından fethedilmiştir. Bu dönemde yerleşim “Gelende” ya da “Gelindi” adıyla anılmaya başlanmış, bölgeye çok sayıda Türkmen aşireti yerleştirilmiştir. Arap seyyahı İbn-i Bibi’nin *Muhtasar Selçuknâmesi*’nde “Gelende”, Anadolu Selçuklu Sultanı’nın yazlık [taht](/tr/detay/taht-2/llms.txt) ve [eğlence](/tr/detay/eglence/llms.txt) merkezi olarak tanımlanır. 17 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1176’da Gelendost Ovası’nda cereyan eden **Miryakefalon Savaşı**, Bizans-Selçuklu mücadelesinde bir [dönüm](/tr/detay/donum-2/llms.txt) noktası olmuş ve bölgenin Selçuklu hâkimiyetine kesin olarak geçmesini sağlamıştır. 1301’de Eğirdir merkezli Hamitoğulları Beyliği topraklarına katılan Gelendost, kısa süreli İlhanlı idaresinden sonra yeniden Hamitoğulları’na bağlanmış, 1390’da Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt) Savaşı sonrası geçici bir kesinti yaşansa da, 1415 itibarıyla Osmanlı kontrolü yeniden sağlanmış ve Konya vilayetine bağlanmıştır​. Osmanlı döneminde “Gelende” olarak anılan yerleşim, 16. yüzyılda Afşar nahiyesine bağlıydı. Zamanla bu [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) gelişmiş ve nahiye merkezi hâline gelmiştir. Cumhuriyet döneminde, 1930 yılında Afşar’ın yerine nahiye yapılan Gelendost, 6 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 1954 tarihli ve 6324 sayılı kanunla ilçe statüsü kazanmıştır. Ortaçağ kaynaklarında “Miryokatolof” adıyla da geçen Gelendost, tarih boyunca “Ablada”, “Sabinae”, “Myro”, “Miryona”, “Glende-Abad” ve “Gelendoz” [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) adlarla anılmıştır. Bugünkü ismi, Fatih Sultan Mehmet döneminde kullanılmaya başlanmıştır​. ### **Coğrafi Yapı** #### **Konum ve Sınırlar** İl merkezinin yaklaşık 81–82 kilometre kuzeydoğusunda konumlanan ilçe, Göller Yöresi olarak bilinen coğrafi bölgede, [Eğirdir Gölü](/tr/detay/egirdir-golu-2/llms.txt)’nün doğu kıyısında yer alır. Yüzölçümü 624 kilometrekare olan Gelendost’un [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden yüksekliği ortalama 940 metredir. İlçenin doğusunda Şarkikaraağaç ve Yalvaç, kuzeyinde Yalvaç, güneyinde Eğirdir ilçeleri, batısında ise Eğirdir Gölü bulunmaktadır. Eğirdir Gölü’ne yaklaşık 27 kilometrelik bir kıyı şeridine sahiptir. Gelendost, Isparta-Konya [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) yolu güzergâhı üzerinde bulunması nedeniyle bölgesel ulaşım açısından da [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir konuma sahiptir. Gelendost’un altyapısı, [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) hizmetlere uygun şekilde gelişmiştir. İlçe merkezinin [su](/tr/detay/su-4/llms.txt), elektrik, kanalizasyon ve [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) altyapısı iyidir. Köylerle bağlantılar, [asfalt](/tr/detay/asfalt-751449/llms.txt) yollarla sağlanır. Ulaşım, Eğirdir ve Isparta il merkezlerine kara yolu ile yapılır. #### **İklim ve Bitki Örtüsü** Gelendost, Akdeniz iklimi ile İç Anadolu’nun karasal iklimi arasında bir geçiş kuşağında yer alır. İlçede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçmektedir. Eğirdir Gölü’ne [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) bölgelerde gölün iklim üzerindeki yumuşatıcı etkisiyle ılıman koşullar biraz daha belirgindir. Bu nedenle göl kıyısına yakın tarım alanlarında iklimsel avantajlar [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) verimliliğine olumlu katkı sağlar. İlçede hâkim iklimin etkisiyle [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsünde çeşitlilik gözlemlenmektedir. Alt kesimlerde meşe korulukları ve pırnal çalılıkları yaygınken, yüksek kesimler genellikle çıplaktır ve [bozkır](/tr/detay/bozkir-3/llms.txt) karakteri taşır. [Orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) örtüsü ise oldukça sınırlıdır. Tarım ürünlerinin çoğu, [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında görülen kuraklık nedeniyle sulama desteğine ihtiyaç duymaktadır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/19/pt52h3pkXpKIAd493icq7lOYa5bqqiml.png) *Gelendost (T.C. Gelendost Kaymakamlığı)* ### **Demografik Yapı** Gelendost ilçesinin toplam nüfusu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 yılı verilerine göre **14.235 kişidir**. Bu nüfusun **7.049'u erkek (%49,52)** ve **7.186'sı kadın (%50,48)** bireylerden oluşmaktadır. İlçe nüfusunun cinsiyet dağılımı dengeli bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) sergilemekte; kadın [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt), erkek nüfusa kıyasla çok az bir farkla fazladır​. Yerleşim birimleri bakımından değerlendirildiğinde, Gelendost nüfusunun önemli bir bölümü kırsal yerleşimlerde yaşamaktadır. [Merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) dışında ilçeye bağlı başlıca köyler arasında **Afşar, Yaka, Bağıllı, Madenli, Yeşilköy** ve **Balcı** gibi nüfus yoğunluğu yüksek yerleşimler yer almaktadır. Örneğin; 2016 verilerine göre yalnızca Yaka köyünün nüfusu 1.798, Bağıllı köyünün nüfusu ise 1.519 kişidir​. Demografik yapı, ilçede [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) süredir gözlemlenen [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) dinamikleriyle şekillenmiştir. Gelendost’ta tarım ve hayvancılığa dayalı geleneksel üretim biçimleri geçerliliğini korumakta; buna karşın genç nüfusun bir kısmı eğitim ve istihdam olanakları sebebiyle büyük şehirlere göç etmektedir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), özellikle kırsal bölgelerde [yaş](/tr/detay/yas-3/llms.txt) ortalamasının yükselmesine ve nüfusun [yaşlanma](/tr/detay/yaslanma-2/llms.txt) eğilimi göstermesine yol açmaktadır. Buna rağmen, Gelendost’ta geleneksel aile yapısı, toplumsal dayanışma ve yerel kültürel [değerler](/tr/detay/degerler/llms.txt) büyük ölçüde korunmaktadır​. ### **Ekonomik Yapı** Gelendost ilçesinin ekonomik yapısı büyük ölçüde tarıma dayalıdır. Coğrafi konumu, [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) yapısı ve iklim koşulları, özellikle meyvecilik faaliyetlerinin gelişmesini sağlamıştır. İlçede en [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) ve ekonomik değeri en yüksek tarım ürünü **elmadır**. Eğirdir Gölü çevresinde oluşan mikroklimatik koşullar, [elma](/tr/detay/elma-748890/llms.txt) ağaçlarının dengeli gelişmesini desteklemekte; üretilen elmaların sulu, [tatlı](/tr/detay/tatli-2/llms.txt) ve uzun raf ömürlü olmasına katkı sağlamaktadır. Gelendost elması, Türkiye genelinde kalite açısından öne çıkan ürünlerden biridir. Elma üretimi, ilçede hem bireysel hem de ticari düzeyde yürütülmektedir. Hasat sonrası ürünlerin muhafaza edilmesi ve pazarlanabilmesi amacıyla ilçede toplam 38 adet soğuk hava deposu kurulmuştur. Bu tesislerin toplam [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) kapasitesi 158.111 ton olup, bölge ekonomisi için stratejik bir öneme sahiptir. Elmaların iç piyasaya sunulmasının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) bazı yıllarda ihracatı da yapılmaktadır. Ayrıca elmanın işlenerek elma suyu, reçel ve sirke gibi yan ürünlere dönüştürülmesi, Gelendost’ta [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ölçekli tarıma dayalı sanayinin gelişmesine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanımaktadır​. Tarım dışında ilçede önemli bir ekonomik [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) alanı da hayvancılıktır. Gelendost’ta özellikle küçükbaş hayvancılıkyaygın olarak yapılmakta; koyun ve keçi yetiştiriciliği kırsal kesimde geçim kaynaklarından biri olmayı sürdürmektedir. Elde edilen et ve süt ürünleri, hem aile tüketimi hem de yerel pazarda değerlendirilmek üzere üretilmektedir. Bitki örtüsünün bozkır karakteri taşıdığı bölgelerde hayvancılık, doğal mera alanları sayesinde desteklenmektedir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/pvBYiEyXTmiaa5I2u3B7tw2FJ0Z4GTqY.jpg) *Gelendost Elma Bahçeleri (T.C. Gelendost Kaymakamlığı)* İlçede ayrıca tarım ve hayvancılığa dayalı küçük ölçekli [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) işletmeleri ve hizmet sektörü faaliyet göstermektedir. Bu işletmeler genellikle tarım ürünlerinin işlenmesi, depolanması ve pazarlanması gibi destekleyici işlevler üstlenmektedir. Son yıllarda tarımsal üretimde modern sulama sistemlerinin yaygınlaşması ve [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) danışmanlık hizmetlerinin artması, verimliliği olumlu yönde etkilemiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Gelendost ekonomisi tarım merkezli bir yapı [arz](/tr/detay/arz-6/llms.txt) etmekte; özellikle elma üretimi ve bu ürüne bağlı endüstriyel faaliyetler, ilçenin ekonomik karakterini belirleyici bir konumda yer almaktadır​. ### **Turizm ve Kültür** Gelendost, tarihî mirası ve doğal güzellikleriyle Isparta ilinin turizm potansiyeli taşıyan ilçelerinden biridir. Eğirdir Gölü’nün doğu kıyısında konumlanması, ilçeye doğal peyzaj açısından önemli bir avantaj sağlamaktadır. Göl çevresinde yer alan rekreatif alanlar, yaz aylarında günübirlik ziyaretçiler tarafından tercih edilmekte; göl manzaralı kırsal alanlar, tarım turizmi ve kırsal yaşam deneyimi açısından ilgi çekmektedir​. İlçenin tarihî yapıları arasında en öne çıkan eserlerden biri, 1223 yılında Selçuklu Atabeki Mübarizeddin [Ertokuş](/tr/detay/ertokus/llms.txt) tarafından inşa ettirilen** Ertokuş Hanı**’dır. Selçuklu [kervansaray](/tr/detay/kervansaray-2/llms.txt) mimarisinin karakteristik özelliklerini taşıyan bu yapı, açık ve kapalı iki bölümden oluşan planıyla tipik bir "[karma](/tr/detay/karma-3/llms.txt) [tip](/tr/detay/tip-2/llms.txt)" kervansaraydır. [Han](/tr/detay/han-2/llms.txt), geçmişte [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) yolları üzerindeki konaklama ve güvenlik işleviyle stratejik bir öneme sahipken, günümüzde tarihî ve mimari değeriyle kültürel turizmin odak noktalarından biri konumundadır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/bfpUeqnRG8LwLbd24028yNarMpxqB1wK.jpg) *Gelendost Ertokuş Hanı (Türkiye Kültür Portalı)* Ertokuş Hanı ile bağlantılı güzergâhta yer alan bir diğer önemli tarihî [eser](/tr/detay/eser-3/llms.txt) ise **Avşar Köprüsü**’dür. Çift gözlü, sivri kemerli bu [köprü](/tr/detay/kopru-3/llms.txt), süslemesiz devşirme taşlarla inşa edilmiştir. Köprünün mimarisi ve yerleşimi, onu Selçuklu dönemi [kervan](/tr/detay/kervan-2/llms.txt) yolları üzerinde yer alan [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) yapılardan biri hâline getirmektedir. Köprü, Afşar Köyü yönüne ilerleyen tarihî kervan yolunun bir parçası olup, hem ulaşım tarihi hem de mimari açıdan [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşımaktadır. Gelendost’ta yer alan bir diğer önemli tarihî yapı, **1878 yılında inşa edilen Abdulgaffar Camii**’dir. Moloz taştan inşa edilen bu cami, iç mekânındaki [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) işçiliği, [kalem](/tr/detay/kalem-3/llms.txt) işi süslemeleri ve merkezi kubbeyi taşıyan baldaken biçimli sütunlarıyla geç [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) Osmanlı cami mimarisinin örneklerinden biridir. Ayrıca **14. veya 15. yüzyıla** tarihlenen **Afşar Camii**, geleneksel ahşap tavan süslemeleri ve devşirme malzeme kullanımı ile dikkat çeken başka bir tarihî yapıdır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/20/qkSefpHL0ia7e6c14oLEW2sAi4ayYskP.jpg) *Abdulgaffar Camii (Türkiye Kültür Portalı)* #### **Miryakefalon ve Elma Festivali** Gelendost’ta her yıl **17 Eylül’de düzenlenen Miryakefalon ve Elma Festivali**, ilçenin tarihî ve ekonomik kimliğini bir araya getiren önemli bir kültürel etkinliktir. Bu [festival](/tr/detay/festival-2/llms.txt), 1176 Miryakefalon Savaşı’nın yıldönümünde gerçekleştirilmekte; elma üreticilerinin ürünlerini tanıttığı, konser, sergi ve yarışmaların düzenlendiği sosyal bir buluşma alanı sunmaktadır. Festival kapsamında, elma temalı etkinliklerin yanı sıra yöresel yemekler ve el sanatları da ziyaretçilere sunulmakta; özellikle **Afşar Köyü’nde üretilen kaymaklı baklava**, gastronomi turizmi açısından öne çıkan ürünlerden biridir​. ## Academic Sources and References 1. Akyüz, Fatma. “Tarihi Süreçte Gelendost’un Sosyoekonomik Yapısı.” Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6, no. 2 (2020): 274–296. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aeusbed/article/712454T.C. Gelendost Kaymakamlığı. “Foto Galeri.”  T.C. Gelendost Kaymakamlığı. Erişim 15 Nisan 2025. http://www.gelendost.gov.tr/foto-galeriT.C. Gelendost Kaymakamlığı. “Genel Bilgiler.”  T.C. Gelendost Kaymakamlığı. Erişim 15 Nisan 2025. http://gelendost.gov.tr/genel-bilgilerT.C. Gelendost Kaymakamlığı. “Gelendost Elması.” T.C. Gelendost Kaymakamlığı. Erişim 15 Nisan 2025. http://www.gelendost.gov.tr/gelendost-elmasi T.C. Isparta Belediyesi. “Gelendost.” Isparta Belediyesi. Erişim 15 Nisan 2025. https://www.isparta.bel.tr/gelendostT.C. Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Gelendost.” T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmî Sitesi. Erişim 15 Nisan 2025. https://isparta.ktb.gov.tr/TR-165534/gelendost.htmlT.C. Isparta Valiliği. “Gelendost.” Isparta Valiliği. Erişim 15 Nisan 2025. http://www.isparta.gov.tr/gelendostT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Abdulgaffar Camii.” Türkiye Kültür Portalı. Erişim 15 Nisan 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/kulturenvanteri/abdulgaffar-camiiT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Gelendost Ertokuş Kervansarayı (Kudret Han).” Türkiye Kültür Portalı. Erişim 15 Nisan 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/gezilecekyer/gelendost-ertokus-kervansarayi-kudret-han?ysclid=m9o1vzqgb9658533009Türkiye İstatistik Kurumu. “Isparta.” TÜİK. Erişim 15 Nisan 2025. ## Related Articles - [Isparta (İl)](//detay/isparta-il/llms.txt) - [Isparta Gül Festivali](//detay/isparta-gul-festivali-30193/llms.txt)