--- title: Gazimağusa Limanı slug: gazimagusa-limani-69e34 url: /detay/gazimagusa-limani-69e34 type: article language: Türkçe entity: primary: Gazimağusa Limanı type: article disambiguation: Gazimağusa Limanı: KKTC'nin tarihi limanı. Akdeniz ticaretinde önemli rol oynamış, zengin tarihi ve mimarisiyle büyüleyici. categories: - name: İşletme Ve Yönetim slug: isletme-ve-yonetim url: /kategori/isletme-ve-yonetim - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih - name: Ulaştırma Ve Lojistik slug: ulastirma-ve-lojistik url: /kategori/ulastirma-ve-lojistik tags: - KıbrısTürkTarihi - GazimağusaLimanı - DoğuAkdeniz - KKTC author: Nurten Yalçın created_at: 2025-04-09T01:22:45.390436+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:53:16.669069+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/fuAcJFXW1Em8moujEyqOXLQfiJtnc60O.png --- # Gazimağusa Limanı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Gazimağusa Limanı ![4a.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/gfEAuplml0YZIyyYHRUM7voy05S82GHI.png) | Field | Value | |-------|-------| | Stratejik Önemi | Avrupa Birliği tarafından resmî ambargoya tâbi olmayan bir liman,TDT ülkeleri için potansiyel ortak liman,Doğu Akdeniz’de Türk dünyası ve KKTC için jeopolitik merkez | | Tarihî Yapılar | Savunma surları ve mazgallar,Gümrük Binası - Loggia’lar - St. George Latin Kilisesi,Zincirli liman girişi,Tersane ve Tersane Kapısı,Deniz Kapısı (Porta del Mare),Canbulat Tabya (Torion del Arsenale),İç Kale | | Yapısal Özellikler | Depolama alanları: 8.710 m² toplam açık ve kapalı alan,Tahta İskele: 99 m,Maks. gemi uzunluğu: İç limanda 131 m - dış limanda 220 m,Dış Liman: 655 m rıhtım uzunluğu - 9.75 m derinlik,İç Liman: 540 m rıhtım uzunluğu - 7.3 m derinlik | | Tarihçe | KKTC yönetimine geçiş: 1974,İngiliz Dönemi: 1878–1960 (modern liman inşası),Osmanlı Dönemi: 1571–1878 (askeri üs olarak kullanıldı),Venedik tahkimatı: 15.–16. yüzyıllar,Düşüş: 1373 (Ceneviz kuşatması),Ticaret merkezi olarak yükselişi: 13.–14. yüzyıllar (Lüzinyanlar Dönemi),Kuruluş: MÖ 3. yüzyıl (Arsinoe olarak) | | Konum | Gazimağusa Körfezi,Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Enlem: 35°07′N | Boylam: 33°57′E | ## Article Content **Gazimağusa Limanı**, Kuzey Kıbrıs [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) Cumhuriyeti’nin (KKTC) [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) kıyısında, Gazimağusa Körfezi’nin en gerisinde konumlanmış, tarih boyunca Akdeniz ticaretinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) roller üstlenmiş bir [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) kapısıdır. Liman, coğrafi konumunun sağladığı doğal koruma olanakları, askeri yapıları, kentsel dokusu ve ticari geçmişiyle adanın hem ekonomik hem de siyasi tarihinde merkezi bir [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) kaplamaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/NmSIjhm5FeIwUu79DNO4QM2ST1gxsyXT.png) [Gazimağusa Limanı](http://limanlar.gov.ct.tr) ### **Tarihsel Gelişim** Gazimağusa’nın ismi, Salamis kentinin gerilemesiyle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) 10. yüzyıldan itibaren tarih sahnesine çıkmış; 1191 yılında İngiliz Kralı I. Richard tarafından ele geçirilmesi ve 1192 yılında [Kudüs](/tr/detay/kudus-2/llms.txt) Kralı Guy de Lusignan’a devredilmesiyle birlikte, Lüzinyan Kralları döneminde (1192-1373) önemli bir liman ve [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) merkezine dönüşmüştür. 1291 yılında Haçlıların [Levant](/tr/detay/levant-2/llms.txt)’taki son kaleleri olan Akka’yı kaybetmeleriyle birlikte, Suriye ve Filistin limanlarının ticari fonksiyonlarını Gazimağusa devralmış ve [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), Doğu Akdeniz ticaretinin yeni merkezlerinden biri olmuştur. Gazimağusa Limanı bu yükseliş döneminde, deniz suları boyunca uzanan iç ve dış liman yapıları, liman savunması için kurulan kaleler ve kulelerle birlikte, ipek, hububat, [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), [tuz](/tr/detay/tuz-749993/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) ürünlerin transit geçişi açısından bir antrepo işlevi görmüştür. Liman, Lüzinyan döneminde Kilikya Krallığı ([tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak "[Küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) Ermenistan" olarak da anılır) ve [Kutsal](/tr/detay/kutsal-2/llms.txt) Topraklar (Filistin ve Kudüs bölgesi) gibi stratejik bölgelere olan yakınlığı sayesinde askeri ve ticari üs konumuna da erişmiştir. ### **Yönetimsel Dönemler ve Fiziksel Yapılar** 14.yüzyıl sonuna kadar limanın fiziki yapısı büyük ölçüde tamamlanmıştır. Liman, savunma için özellikle iç [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) (citadel), Canbulat [Tabya](/tr/detay/tabya-748937/llms.txt) (Torion del Arsenale), Deniz Kapısı (Porta del Mare), [tersane](/tr/detay/tersane-2/llms.txt) (arsenal) ve liman girişinde bulunan zincirle desteklenmiş yapılarıyla dikkat çekmektedir. Bu yapılar Osmanlı Dönemi'ne kadar fonksiyonunu büyük ölçüde korumuştur. Ceneviz döneminde (1373-1464) kentle adanın diğer kısmı arasındaki [bağlantı](/tr/detay/baglanti-2/llms.txt) kesilmiş, liman askeri savunma hattına dönüşmüş ve ticari etkinliği azalmıştır. Bunu takiben gelen Venedik yönetimi (1489-1570) limanı savunma açısından yenilemiş, surları ve liman yapılarını tahkim etmiştir. Osmanlı döneminde (1571-1878) liman, stratejik olarak bir askeri üs işlevi görmeye devam etmiştir; ancak ticaret merkezi olma işlevini zamanla [Larnaka](/tr/detay/larnaka-2/llms.txt)'nın gerisine düşerek yitirmiştir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) liman faaliyeti ve kentsel [doku](/tr/detay/doku-4/llms.txt) üzerinde olumsuz etki yaratmış, liman çevresi tarımsal alanlara dönüşmüştür. İngiliz dönemiyle birlikte (1878-1960), liman fiziki olarak geliştirilmiş; 1902-1904, 1925-1933 ve 1959-1965 yıllarındaki üç genişletme çalışması sonucunda bugünkü altyapısal formuna yaklaşmıştır. ### **Cumhuriyet Dönemi ve Modernizasyon** 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Gazimağusa Limanı yeniden adanın en önemli ticaret merkezlerinden biri olmuş; ithalat ve ihracat üssüne dönüşmüştür. Ancak 1963-1974 yıllarındaki toplumlararası çatışmalar liman faaliyetlerini sekteye uğratmıştır. 1974 Barış Harekatı ile limanın idaresi tamamen Kıbrıs Türk tarafına geçmiştir. 2000’li yıllarda özellikle 2003-2005 yıllarında liman, ithalat ve ihracat hacminde rekor seviyelere ulaşmış ve KKTC’nin başta gelen ekonomik damarı olmuştur. ### **Teknik Yapı ve Donanım** Gazimağusa Limanı, iç liman ve dış liman olmak üzere ikiye ayrılır. İç liman, doğal yapısı itibariyle korunaklıdır ve 540 metre [rıhtım](/tr/detay/rihtim/llms.txt) uzunluğuna sahiptir. Dış liman 655 metre rıhtım uzunluğu ve 9.75 metre [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) derinliğiyle büyük tonajlı gemilerin yanaşmasına uygundur. İç limanda maksimum 131 metrelik, dış limanda ise 220 metrelik gemiler kabul edilmektedir. ### **Güncel Durum ve Stratejik Projeler** 2023 yılında KKTC, Gazimağusa Limanı’nın [Türk Devletleri Teşkilatı](/tr/detay/turk-devletleri-teskilati-749218/llms.txt) (TDT) "[Kardeş](/tr/detay/kardes-2/llms.txt) Limanlar" programına dahil edilmesi için başvuruda bulunmuş; limanın TDT üyesi ülkelerce [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) kullanımı hedeflenmiştir. Bu girişimin, limanın hem ekonomik hem de jeopolitik açıdan yeni bir stratejik fonksiyona taşıması beklenmektedir. ### **Kıyı Emniyeti ve Teknik Destekler** Liman sahasında [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) gösteren Gazimağusa İstasyon Amirliği, arama-kurtarma (SAR) görevlerinin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) [fener](/tr/detay/fener-2/llms.txt), Şamandra ve seyir yardımcılarının idamesinden sorumludur. Limanda Canbulat, [Karakol](/tr/detay/karakol-3/llms.txt), İç ve Dış [Mendirek](/tr/detay/mendirek/llms.txt) gibi fenerler seyir emniyetine katkı sağlamaktadır. ### **Kültürel Anlam ve Kolektif Hafıza** Gazimağusa Limanı, [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) müziğinde yer alan "Mağusa Limanı" türküsüyle Türk kolektif hafızasında da yer etmiştir. Liman, 1974’ten bu yana askeri-siyasi gelişmeler ve Kapalı Maraş bölgesiyle olan [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) temasıyla da dikkat çekmektedir. Gazimağusa Limanı, yüzlerce yıllık tarihsel birikimi, kültürel zenginliği, askeri-ticari altyapısı ve jeopolitik konumuyla Akdeniz’in önemli limanlarından biri olma özelliğini sürdürmektedir. Geçmişten günümüze uzanan bu liman, gelecekte de bölgesel iş birliği ve ekonomik kalkınma için önemli bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olma potansiyelini barındırmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “KKTC Gazimağusa Limanı’nı TDT Üyesi Devletlerin Gemilerinin Kullanımına Sunmak İstiyor.” Anadolu Ajansı. Erişim 8 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kktc-gazimagusa-limanini-tdt-uyesi-devletlerin-gemilerinin-kullanimina-sunmak-istiyor/3272007.Anadolu Ajansı. “KKTC’nin Gazimağusa Limanı’nın TDT Limanlar Programına Dâhil Edilmesi İçin Başvuru Yapıldı.” Anadolu Ajansı. Erişim 8 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kktcnin-gazimagusa-limaninin-tdt-limanlar-programina-dahil-edilmesi-icin-basvuru-yapildi/2941773.GZT. “Mağusa Limanı ve Terk Edilmiş Bir Şehir: Kapalı Maraş.” Skyroad/GZT. Erişim 8 Nisan 2025. https://www.gzt.com/skyroad/magusa-limani-ve-terk-edilmis-bir-sehir-kapali-maras-3770946.Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma. “Gazimağusa İstasyon Amirliği.” Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Resmî Web Sitesi. Erişim 8 Nisan 2025. https://www.ktgemikurtarma.org/birimlerimiz/gazimagusa-istasyon-amirligi/.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Limanlar Dairesi. Gazimağusa Liman Başkanlığı. Erişim 8 Nisan 2025. http://limanlar.gov.ct.tr/LİMAN-BAŞKANLIKLARI/GAZİMAĞUSA-LİMAN-BAŞKANLIĞI.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Limanlar Dairesi. Resmî Web Sitesi. Erişim 8 Nisan 2025. http://limanlar.gov.ct.tr.Tümer, Ege Uluca. “Gazimağusa Limanı: 13. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Bir Akdeniz Limanının Gelişimi.” İTÜDERGİSİ/a, 2009.