---
title: Gaz
slug: gaz-73b1c
url: /detay/gaz-73b1c
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Gaz
  type: dictionary
  disambiguation: Gaz: kökeni, kullanım alanları ve etimolojik geçmişi.  Fransızca kökenli, bilimden günlük dile yayılmış bir kelime.
  categories:
    - name: Kimya
      slug: kimya
      url: /kategori/kimya
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - GAZ
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-06-29T11:40:16.467669+03:00
updated_at: 2025-07-09T16:46:15.924510+03:00
---

# Gaz

<!-- CONTEXT: Article Content for "Gaz" -->

## Article Content

### **Köken**

*Gaz* kelimesi, Türkçeye Fransızca *gaz* sözcüğünden geçmiştir ve “maddenin uçucu, buharsı hali” anlamında kullanılır. Fransızcadaki bu sözcük, aynı anlama gelen Hollandaca *gaz* kelimesinden alıntıdır. Bu terim ilk kez 17. yüzyılda Flaman kökenli kimyacı Jan Baptist van Helmont tarafından bilimsel bağlamda kullanılmıştır. Van Helmont, bu kelimeyi Eski Yunanca *cháos* (χάος) “şekilsiz varlık, boşluk” sözcüğünden esinlenerek türetmiştir. Zamanla *gaz*, hem bilimsel literatürde hem de günlük dilde “belirli bir hacmi olan ama şekli olmayan maddesel durum” anlamında yerleşmiştir.

[Gaz](/tr/detay/gaz-beton/llms.txt) ile bağlantılı bazı sözcükler de Fransızca kökenlidir. Örneğin *gazéine* veya *gazole*, rafine petrol ürünlerini (özellikle dizel yakıtları) tanımlamak için kullanılır. Bu kelimeler, Fransızca *gaze* (“uçucu madde, buhar”) kökünden türetilmiştir. Fransızca *gaze* kelimesinin bir diğer anlamı ise “çok gevşek dokunmuş pamuklu bez”dir. Bu bez türünün adı, Arapça *ḳazz* (قزّ) yani “kaba ipekli kumaş” kelimesinden gelir. *ḳazz* sözcüğü de Orta Farsça’daki aynı anlama gelen *kac* veya *kaj* köklerine dayanmaktadır. Böylece, *gaz* sözcüğünün farklı alanlardaki türevleri, hem bilimsel hem tekstil hem de petrokimya bağlamlarında çok katmanlı bir etimolojik geçmişe sahiptir.

### **Kullanım Alanları**

- **Fizik ve kimya:** “Gaz hali”, “gaz yoğunluğu”, “gaz basıncı” gibi teknik terimlerde kullanılır.
- **Günlük dil:** “Gaza basmak”, “gaz vermek” gibi deyimlerle mecaz anlamda kullanılır.
- **Askeri ve toplumsal bağlam:** “Biber gazı”, “göz yaşartıcı gaz” gibi ifadelerle kamu düzeni ve güvenlikle ilgili kullanımları vardır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Gaz" -->

## Academic Sources and References

1. ''Gaz''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/Gaz.''Gaz''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/gaz.''Gaz''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 29 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Gaz.