--- title: Galyum slug: galyum-5fc97 url: /detay/galyum-5fc97 type: article language: Türkçe entity: primary: Galyum type: article disambiguation: Galyum (Ga): 31 numaralı element. Düşük erime noktasıyla bilinen, elektronikte ve tıpta kullanılan metal. categories: - name: Kimya slug: kimya url: /kategori/kimya - name: Malzeme Bilimi, Metalürji Ve Maden slug: malzeme-bilimi-metalurji-ve-maden url: /kategori/malzeme-bilimi-metalurji-ve-maden tags: - Radyoaktif izotoplar - Tıbbi Görüntüleme - Galyum - Optoelektronik - Yarı iletkenler author: Emre Özen created_at: 2025-05-16T09:11:42.740874+03:00 updated_at: 2025-05-16T20:58:59.160668+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/16/LwInPnaZfQd4XSARJrel5GGYHC4meRvl.png --- # Galyum ## KURE Information Cards ![galyumbilgi.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/16/3Rm9uWI7gwWmYGN9YtVvUY1ZIgr25rRQ.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yoğunluk(Sayısal) | 591 | | Keşif Yılı(Sayısal) | 1875 | | Kaynama Noktası(Metin) | 2204 °C | | Erime Noktası(Metin) | 29,8 °C | | Atom Numarası(Sayısal) | 31 | | Atom Ağırlığı(Metin) | 69,723 u | | Keşfeden | Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran | | Doğal İzotoplar | Galyum-69 (%60,1), Galyum-71 (%39,9) | | Oksidasyon Durumları | +1, +3 | | Kristal Yapı | Ortorombik | | Sembolü | Ga | ## Article Content Galyum, [periyodik tabloda](/tr/detay/periyodik-tablo-a2912/llms.txt) 31 numaralı [element](/tr/detay/element-7/llms.txt) olarak yer alan ve kimyasal sembolü "Ga" olan bir metaldir. 1875 yılında Fransız kimyager Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran tarafından keşfedilmiştir. Oda sıcaklığına yakın bir sıcaklıkta (yaklaşık 29,8 °C) eriyebilen galyum, bu özelliğiyle dikkat çeker. Yüksek kaynama noktası (yaklaşık 2204 °C) ve geniş sıvı faz aralığı, onu çeşitli teknolojik uygulamalarda değerli kılar. Galyum, doğada serbest halde bulunmaz; genellikle boksit ve çinko cevherlerinin işlenmesi sırasında yan ürün olarak elde edilir. Elektronik, tıp ve malzeme bilimi gibi alanlarda geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir. ### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikler** #### **Fiziksel Özellikler** Galyum, gümüşi beyaz renkte, yumuşak ve kırılgan bir metaldir. Oda sıcaklığında katı halde bulunur, ancak düşük erime noktası nedeniyle insan vücudu sıcaklığında bile sıvı hale geçebilir. Bu özellik, onu yüksek sıcaklık termometreleri ve ısı transfer uygulamaları için uygun kılar. Galyumun yoğunluğu yaklaşık 5,91 g/cm³'tür ve kristal yapısı ortorombiktir. #### **Kimyasal Özellikler** Galyum, periyodik tablonun 13. grubunda yer alır ve +3 oksidasyon durumunda kararlıdır. Ancak bazı bileşiklerinde +1 oksidasyon durumu da gözlemlenebilir. Galyum, hava ile temas ettiğinde yüzeyinde koruyucu bir oksit tabakası oluşturur, bu da onu oksidasyona karşı dirençli kılar. Asitlerle reaksiyona girerek hidrojen gazı açığa çıkarır ve alkalilerle kompleks bileşikler oluşturabilir. #### **İzotoplar** Doğada bulunan iki kararlı izotopu vardır: galyum-69 ve galyum-71. Galyum-69, doğal galyumun yaklaşık %60'ını, galyum-71 ise yaklaşık %40'ını oluşturur. Ayrıca, tıbbi görüntüleme ve araştırmalarda kullanılan radyoaktif izotopları da mevcuttur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/16/RsvbbrLmAfg0Y7vdAQqgqfxHtzY0SFsw.png) *Galyum (Yapay Zeka Tarafından Oluşturulmuştur)* ### **Endüstriyel ve Teknolojik Uygulamalar** #### **Yarı İletken Teknolojisi** Galyum, [yarı iletken](/tr/detay/yari-iletkenler-749217/llms.txt) endüstrisinde önemli bir rol oynar. Galyum arsenid (GaAs) ve galyum nitrür (GaN) gibi bileşikleri, yüksek frekanslı ve yüksek sıcaklıklı elektronik cihazlarda kullanılır. GaAs, özellikle mikrodalga devreleri, kızılötesi ışık yayan diyotlar ve güneş pilleri gibi uygulamalarda tercih edilir. GaN ise yüksek güç ve yüksek frekans uygulamalarında, LED teknolojisinde ve güç elektroniğinde yaygın olarak kullanılır. #### **Optoelektronik Uygulamalar** Galyum bazlı bileşikler, optoelektronik cihazlarda da geniş bir kullanım alanına sahiptir. LED'ler, lazer diyotlar ve fotodetektörler gibi cihazlarda, galyumun optik özelliklerinden faydalanılır. Özellikle GaN, mavi ve morötesi LED'lerin üretiminde temel malzeme olarak kullanılır. #### **Alaşım ve Diğer Uygulamalar** Galyum, düşük erime noktasına sahip alaşımların üretiminde de kullanılır. Örneğin, galyum, indiyum ve kalay alaşımları, termometrelerde ve ısı transfer uygulamalarında cıvaya alternatif olarak kullanılabilir. Ayrıca, galyumun sıvı haldeki özellikleri, esnek elektronik ve yumuşak robotik uygulamalarda da değerlendirilmektedir. ### **Tıbbi ve Biyolojik Uygulamalar** #### **Tıbbi Görüntüleme** Galyumun radyoaktif izotopları, özellikle [galyum-67](/tr/detay/gallium-63cbb/llms.txt), tıbbi görüntüleme alanında kullanılır. Galyum-67 sitrat, tümörlerin ve enfeksiyon bölgelerinin tespitinde sintigrafi yöntemiyle kullanılır. Bu izotop, vücutta belirli dokulara bağlanarak, hastalıkların teşhisinde yardımcı olur. #### **Antimikrobiyal ve Antikanser Özellikler** Galyum bileşikleri, antimikrobiyal ve antikanser özellikleri nedeniyle araştırmalara konu olmuştur. Galyum, [demir](/tr/detay/demir-fe-40efb/llms.txt) metabolizmasını taklit ederek bakterilerin ve kanser hücrelerinin büyümesini engelleyebilir. Bu özellik, özellikle antibiyotiklere dirençli bakterilerle mücadelede ve bazı kanser türlerinin tedavisinde potansiyel bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. #### **Toksikoloji** Galyumun toksikolojik profili, bileşiklerine ve maruz kalma düzeyine bağlı olarak değişir. Genel olarak, galyum ve bileşikleri düşük toksisiteye sahiptir. Ancak, yüksek dozlarda veya uzun süreli maruziyetlerde, özellikle galyum arsenid gibi bileşiklerin toksik etkileri gözlemlenebilir. Bu nedenle, galyum bileşikleriyle çalışırken uygun güvenlik önlemlerinin alınması önemlidir. ## Academic Sources and References 1. “A Review on the Elemental and Isotopic Geochemistry of Gallium.” Global Biogeochemical Cycles. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2021GB007033. 2. “Attributes, Fabrication, and Applications of Gallium‐Based Liquid Metals.” Advanced Materials. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7312306/ 3. “Comparative Acute Toxicity of Gallium(III), Antimony(III), Indium(III), Cadmium, and Copper on Juvenile Macrobrachium nipponense.” Biological Research. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://biolres.biomedcentral.com/articles/10.1186/0717-6287-47-13. 4. “Evolution of Gallium Applications in Medicine and Microbiology.” PubMed. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35729414/. 5. “Gallium - An Overview.” ScienceDirect Topics. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://www.sciencedirect.com/topics/materials-science/gallium. 6. “Gallium: New Developments and Applications in Radiopharmaceutics.” ScienceDirect. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0898883821000234. 7. “Medical Applications and Toxicities of Gallium Compounds.” PMC. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2898053/. 8. “Plasmonic Properties of Individual Gallium Nanoparticles.” ACS Publications. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/acs.jpclett.3c00094. 9. “The Chemistry of Gallium.” ScienceDirect. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0065279208601533. 10. “Toxicity and Antitumor Activity of Gallium Nitrate and Periodically Related Salts of Aluminum, Indium, and Thallium.” Journal of the National Cancer Institute. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025. https://academic.oup.com/jnci/article-abstract/47/5/1121/1030481.