---
title: Formül
slug: formul-3c296
url: /detay/formul-3c296
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Formül
  type: dictionary
  disambiguation: Formül: Matematik, kimya, fizik ve daha fazlasında kullanılan sembollerle ifade edilen kural veya ilişki.
  categories:
    - name: Fizik
      slug: fizik
      url: /kategori/fizik
    - name: Matematik
      slug: matematik
      url: /kategori/matematik
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Formül
    - fizik
    - Kimya
    - Matematik
    - Tıp
author: Ahmet Taha Doğan
created_at: 2025-07-17T13:19:55.456591+03:00
updated_at: 2025-07-17T13:56:55.120441+03:00
---

# Formül

<!-- CONTEXT: Article Content for "Formül" -->

## Article Content

### Kelimenin Kökeni

"Formül" kelimesi, Türkçe'ye Fransızca *formule* kelimesinden geçmiştir. Fransızca *formule*, Latince *formula* kelimesinden türemiştir. Latince *formula*, "küçük biçim" veya "[kalıp](/tr/detay/kalip-8a9bb/llms.txt)" anlamına gelen *forma* kelimesinin küçültme hali olup, başlangıçta bir şeyin biçimini veya düzenini ifade eden bir terimdi. Zamanla, özellikle bilimsel ve matematiksel bağlamlarda, bir kuralı veya ilişkiyi ifade eden simgeler dizisi anlamını kazanmıştır. Türkçeye 19. yüzyılda giren kelime, modern bilim ve teknolojinin gelişmesiyle yaygınlaşmıştır.

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde "formül" kelimesi, "bir veya daha çok niceliği içine alan ve matematiksel bir anlatımı gösteren deyim" ve "bir ilacın hazırlanış biçimini gösteren ifade" gibi anlamlarla tanımlanır.

### Kullanım Alanları

"Formül" kelimesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır ve aşağıdaki alanlarda sıklıkla kullanılır:

##### 1. **Matematik**

Matematikte, formül, bir kuralı veya ilişkiyi ifade eden semboller dizisidir. Matematiksel [formüller](/tr/detay/formule-836fd/llms.txt), genellikle [denklemler](/tr/detay/denklem-d7239/llms.txt) veya ifadeler şeklinde yazılır ve bir problemi çözmek için kullanılır.

- **Örnek**: Dairenin alanını hesaplamak için kullanılan formül, A = πr² şeklindedir.

##### 2. **Kimya**

Kimya biliminde, formül, bir bileşiğin bileşimini veya yapısını gösteren semboller topluluğudur. Kimyasal [formüller](/tr/detay/form-c8966/llms.txt), elementlerin sembollerini ve oranlarını içerir.

- **Örnek**: Suyun kimyasal formülü H₂O’dur ve bu, iki hidrojen atomu ile bir oksijen atomunun birleşimini temsil eder.

##### 3. **Fizik**

Fizikte, formüller fiziksel olayları veya ilişkileri açıklamak için kullanılır. Bu formüller, doğa kanunlarını matematiksel olarak ifade eder.

- **Örnek**: Newton’un ikinci hareket yasasını ifade eden formül, F = m·a (kuvvet = kütle × ivme) şeklindedir.

##### 4. **Tıp ve Eczacılık**

Tıp ve eczacılıkta, formül, bir ilacın hazırlanış biçimini veya bileşimini gösteren talimatları ifade eder.

- **Örnek**: Doktor, hastaya özel bir krem için eczaneye bir formül yazdı.

##### 5. **Günlük Dil ve Mecazi Kullanım**

Günlük dilde, formül, bir sorunu çözmek veya bir hedefe ulaşmak için kullanılan yöntem veya strateji anlamında mecazi olarak kullanılır.

- **Örnek**: Başarılı bir iş kurmanın formülü, iyi bir plan ve tutarlı çabadır.

##### 6. **Teknoloji ve Mühendislik**

Teknoloji ve mühendislikte, formüller, tasarım ve üretim süreçlerinde kullanılan standart ifadelerdir. Örneğin, bir makinenin verimliliğini hesaplamak için formüller kullanılır.

- **Örnek**: Bir motorun gücünü hesaplamak için kullanılan formül, P = T·ω (güç = tork × açısal hız) şeklindedir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Formül" -->

## Academic Sources and References

1. Lugatim. (t.y.). Formül. Lugatim Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025, https://lugatim.com/s/FORM%C3%9CL
2. Nişanyan, S. (t.y.). Formül. Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025, https://www.nisanyansozluk.com/kelime/form%C3%BCl
3. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Formül. TDK Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025, https://sozluk.gov.tr/