---
title: Fogg Davranış Modeli
slug: fogg-davranis-modeli-a9a3d
url: /detay/fogg-davranis-modeli-a9a3d
type: blog
language: Türkçe
entity:
  primary: Fogg Davranış Modeli
  type: blog
  disambiguation: Fogg Davranış Modeli: Motivasyon, yeterlilik ve tetikleyici unsurların davranış üzerindeki etkisini inceleyen psikolojik model.
  categories:
    - name: Diğer Sosyal Bilimler
      slug: diger-sosyal-bilimler
      url: /kategori/diger-sosyal-bilimler
    - name: Psikoloji
      slug: psikoloji
      url: /kategori/psikoloji
    - name: Sosyoloji
      slug: sosyoloji
      url: /kategori/sosyoloji
  tags:
    - Fogg Davranış Modeli
author: Yeşim Can
created_at: 2025-05-06T16:06:31.792845+03:00
updated_at: 2025-05-07T20:09:20.481102+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/06/eag7q0kvhN12AsaJQQMIvdHadSTTE9TV.png
---

# Fogg Davranış Modeli

<!-- CONTEXT: Article Content for "Fogg Davranış Modeli" -->

## Article Content

[Fogg Davranış Modeli](/tr/detay/fogg-behavior-model-ca8f9/llms.txt) (Fogg Behavior Model, FBM), bireylerin belirli bir davranışı gerçekleştirmesi için üç temel unsurun aynı anda mevcut olması gerektiğini öne süren psikolojik bir çerçevedir. 2009 yılında Stanford Üniversitesi'nden Prof. Dr. B.J. Fogg tarafından geliştirilen model, davranışsal değişim stratejilerinin tasarımında kullanılmak üzere oluşturulmuştur. Modelin temel amacı, bireylerin neden belirli davranışları gerçekleştirdiğini veya gerçekleştirmediğini anlamaya yardımcı olmaktır. FBM, özellikle [alışkanlık oluşumu](/tr/detay/aliskanliklarin-gucu-b2ae1/llms.txt), kullanıcı deneyimi tasarımı ve dijital davranışsal müdahalelerde sıkça başvurulan bir yaklaşımdır.

### **Modelin Bileşenleri**

Fogg Davranış Modeli, davranışın (B – Behavior) gerçekleşmesi için üç unsurun aynı anda bir araya gelmesini şart koşar:

- **Motivasyon (M):** Bireyin davranışı gerçekleştirmeye olan istekliliğidir. Duygusal durumlar, hedefler, arzular ve sosyal etkenler motivasyonu etkiler. FBM’de motivasyon üç çift kutuplu boyutta ele alınır: acı-haz, umut-korku ve sosyal kabul-sosyal dışlanma.
- **Yeterlilik (A – Ability):** Davranışın gerçekleştirilmesindeki kolaylık veya zorluktur. Eğer bir davranış çok karmaşık veya zaman alıcı ise, birey onu gerçekleştirmekte zorlanabilir. Fogg’a göre bir davranışı basitleştirmek, motivasyonu artırmaktan daha etkilidir.
- **Tetikleyici (T – Trigger):** Davranışı başlatan unsurdur. Uyarı, hatırlatma veya dışsal bir işaret olabilir. Tetikleyicinin etkili olabilmesi için uygun zamanda gelmesi gerekir; kişi yeterince motive değilse ya da davranışı gerçekleştirecek yeteneğe sahip değilse, tetikleyici etkisiz kalır.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/06/yZk1gzaWxDHFBR41mWFcjJRw1PacZdOj.png)
*Fogg Davranış Modeli (dergipark)*

### **Davranışın Gerçekleşme Koşulları**

FBM’ye göre bir davranışın gerçekleşmesi için şu üç koşulun eşzamanlı karşılanması gerekir:

B=M⋅A⋅TB = M \\cdot A \\cdot T

B=M⋅A⋅T

Bu formüle göre [motivasyon](/tr/detay/motivasyon-isletme/llms.txt) (M) düşükse ancak [yeterlilik](/tr/detay/oz-yeterlik-algisi-c733b/llms.txt) (A) yüksekse ve güçlü bir tetikleyici (T) varsa davranış yine de gerçekleşebilir. Benzer şekilde, motivasyon yüksek ancak yeterlilik düşükse, davranışın gerçekleşmesi için daha güçlü veya daha iyi zamanlanmış bir tetikleyici gereklidir. Model, davranışsal müdahalelerin yalnızca motivasyonu artırmaya değil, yeterliliği iyileştirmeye ve doğru [tetikleyicileri](/tr/detay/durtme-teorisi-073af/llms.txt) sunmaya da odaklanması gerektiğini savunur.

### **Kullanım Alanları**

Fogg Davranış Modeli, dijital teknolojiler başta olmak üzere pek çok alanda uygulanmaktadır. Bu alanlar arasında  öne çıkanlar:

- **Dijital ürün tasarımı:** Uygulamalarda kullanıcıların belirli işlevleri (örneğin, bir butona tıklamak veya geri bildirim vermek) gerçekleştirmeleri için tetikleyicilerin yerleştirilmesi.
- **Sağlık davranışları:** Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi (örneğin, düzenli su içme hatırlatmaları).
- **Eğitim teknolojileri:** Öğrenme davranışlarının desteklenmesi için kişiselleştirilmiş bildirimler ve ödüllendirme sistemleri.
- **Kamu politikaları:** Bireylerin sosyal sorumluluk davranışlarını (geri dönüşüm, enerji tasarrufu) sergilemesini teşvik edici kampanyalar.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Fogg Davranış Modeli" -->

## Academic Sources and References

1. Fogg, B.J. Fogg Behavior Model. Stanford Behavior Design Lab. Erişim 6 Mayıs 2025. https://behaviordesign.stanford.edu/resources/fogg-behavior-model.Güler, Emel. 2015. “Mobil Sağlık Hizmetlerinde Oyunlaştırma.” Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi 1, no. 2 (Ağustos): 82–101. https://dergipark.org.tr/tr/pub/auad/issue/3029/42083.Söğüt, Yasin. “Metaverse World and the Concept of Heterotopia.” Digital Communication Journal: 7th International Communication in the New World Congress, 2022, 38–47. https://www.researchgate.net/publication/365203451.Şahin, M., ve Samur, Y. 2017. “Dijital Çağda Bir Öğretim Yöntemi: Oyunlaştırma.” Ege Eğitim Teknolojileri Dergisi 1, no. 1: 1-27. https://dergipark.org.tr/en/pub/eetd/issue/29867/306559.