--- title: Feke Kalesi slug: feke-kalesi-6a445 url: /detay/feke-kalesi-6a445 type: article language: Türkçe entity: primary: Feke Kalesi type: article categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - OrtaçağKaleleri - KilikyaErmeniKrallığı - FekeKalesi - AskerîMimari - StratejikKonum - KültürMirası - Kale - Adana - Restorasyon - Feke author: Fatmanur Mavibaş created_at: 2026-02-04T17:53:59.997764+03:00 updated_at: 2026-02-04T20:04:54.046507+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/04/AZZFegFfLtUbwqz1oKzBPfh7BN5KvX8O.jpg --- # Feke Kalesi ## KURE Information Cards ![feke 4.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/04/puExc4gUTWEQ0U4scf7IIVblBiTePigM.jpg) *Feke Kalesi* | Field | Value | |-------|-------| | Yükseklik(ler)(Metin) | 1270 Metre | | Kuruluş(Metin) | Kilikya Ermeni Krallığı Dönemi | | Mimari Özellik(ler) | Mazgal Pencereler,Savunma Yapısı,Burçlar | | Konum | Feke Adana | | Güncel Durum | Kısmen Ayakta | | Stratejik Konum | Dağlık Kilikya Kontrolü | ## Article Content **Feke Kalesi**, **Adana **ilinin **Feke **ilçesi yakınlarında, 1270 metre yüksekliğindeki sarp bir tepe üzerinde yer alan **ortaçağ **dönemine ait bir askeri yapıdır. Dikdörtgen planlı olan kale, kuzey-güney doğrultusunda uzanan beden duvarları, sekiz burcu ve bir gözetleme kulesi ile dikkat çeker. **Ermeni Krallığı** döneminde inşa edildiği bilinen kale, stratejik konumu sayesinde çevresindeki vadiyi ve yolları kontrol edebilmekteydi. Günümüzde yalnızca kalıntıları ulaşılabilir durumdadır ve yapının planı, savunma amacıyla tasarlanmış karmaşık bir giriş ve iç mekan düzeni sergiler. ### **Tarihçe** [Feke Kalesi](/tr/detay/feke-castle-e97b1/llms.txt), **Kilikya **bölgesindeki [Ermeni Krallığı](/tr/detay/kale-4/llms.txt)’nın ilk kalelerinden biri olarak XII. yüzyılda stratejik bir rol üstlenmiştir. Kale, Feke ilçe merkezinin 6 kilometre kuzeydoğusunda, **Kozan-Kayseri** yolu üzerinde konumlanmış ve kuzey-güney doğrultusunda 190 x 25 metrelik bir alanı kaplamaktadır.[^1] Ermeni Krallığı döneminde, bölgedeki siyasi ve askeri hareketlilik içinde önemli bir üs olarak kullanılmıştır. 1098 yılında **Ruben**’in oğlu **Konstantin **tarafından Bizanslılardan alınan kale, kısa süreli taht süresi ve bölgedeki güç dengeleri nedeniyle XI. yüzyılın sonları ile XII. yüzyıl başlarında birkaç kez el değiştirmiştir. 1111 yılında **Baron I. Toros**’un elde ettiği ganimetler Feke’de saklanmış, 1138 yılında ise **Bizanslılar **tarafından kuşatılmış, üç haftalık kuşatma sonucunda kale teslim edilmiştir.[^2] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/04/UhhJ7KY6QeljFLsd0qwgVepHuJHYOuiQ.jpg) *Feke Kalesi (Kültür Portalı)* Kale, sonraki yıllarda **Danişmendliler **ve **Ermeni **yönetimi arasında el değiştirmiş, II. Toros döneminde aşağı Kilikya’nın fethinde merkez üs olarak kullanılmıştır. 1275 yılında **Memluk **saldırılarından korunmak için [Kozan](/tr/detay/kozan-kalesi-ba4c9/llms.txt) patriği Feke’ye sığınmış, kalede bazı el yazmaları kalmış veya kopyalanmıştır. Bölge daha sonra Memluk ve **Osmanlı **hakimiyetine girmiş, Ermeni nüfus 1920’lere kadar varlığını sürdürmüştür.[^3] Bu tarihsel süreç, kalenin Kilikya’daki askeri ve idari işlevlerini göstermekte ve Ortaçağ boyunca stratejik önemini koruduğunu ortaya koymaktadır. ### **Konum ve Stratejik Önemi** Feke Kalesi, [Adana](/tr/detay/adana-il-3/llms.txt) il merkezinin yaklaşık 120 kilometre kuzeyinde yer alan [Feke ilçesi](/tr/detay/feke-ilce-f9969/llms.txt) yakınında, 1270 metre yüksekliğindeki sarp bir tepenin üzerinde inşa edilmiştir. Kuzey-güney doğrultusunda uzanan vadi ve yollar üzerinde konumlanması, kaleye hem bölgeyi izleme hem de geçiş noktalarını kontrol etme olanağı sağlamıştır. Kalenin doğu ve kuzey cephelerinde yer alan dik yamaçlar, doğal savunma işlevi görmüş, yalnızca batı cephesinde sağlam beden duvarlarının inşasını gerektirmiştir. Bu topoğrafik avantaj, kale savunmasını güçlendirmiş ve düşman kuvvetlerinin kuşatma sırasında başarılı olmasını zorlaştırmıştır. Kalenin bulunduğu stratejik konum, Ermeni Krallığı döneminde askeri ve idari açıdan önemini artırmıştır. Kozan-[Kayseri](/tr/detay/kayseri-9255b/llms.txt) yolu ve civardaki vadilerin kontrolü, kaleyi hem bölgesel güç merkezi hem de lojistik üs olarak kullanıma uygun hale getirmiştir. Ayrıca, kale yakınındaki yerleşim birimleri ve tarım alanlarının güvenliği, bu stratejik konum sayesinde sağlanabilmiş, savunma amacıyla planlanan giriş ve iç mekan düzeni de bu coğrafi avantajı destekleyecek şekilde tasarlanmıştır. ### **Mimari Özellikler** Feke Kalesi, kuzey-güney doğrultusunda uzanan beden duvarları, sekiz burcu ve bir gözetleme kulesi ile karakterizedir. Tepede [yılan](/tr/detay/yilan-kalesi/llms.txt) gibi kıvrılan beden duvarları, kaleye ulaşımı güçleştiren doğal uçurumlarla birleşir. Dikdörtgen planlı giriş bölümü, tonozlu ve merdivenli bir tünelle kalenin içine bağlanır. Kale, savunma amaçlı karmaşık bir düzen sergiler; burçlar ve duvar payeleri, stratejik açıdan kritik noktalarda konumlandırılmıştır. İç mekanlarda sarnıçlar, depolar ve diğer işlevsel alanlar bulunur. Kalenin genel planı, hem askeri hem de lojistik gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlanmış, çevresindeki vadileri ve geçiş yollarını kontrol etmeye yönelik bir mimari anlayışla oluşturulmuştur. #### **İç Mekanlar** Feke Kalesi’nin iç mekanları, savunma ve günlük kullanım ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde düzenlenmiştir. Kale içinde, suyun depolanması için sarnıçlar, **askerî **ve **lojistik **işlevler için depolar, mutfak ve koğuş alanları bulunmaktadır. Giriş bölümünden başlayan tonozlu ve merdivenli tünel, kaleye güvenli erişim sağlar ve savunma amaçlı düzenlemelerle desteklenmiştir. Sarnıçlar, anakayanın içine veya yüzeyine açılan kanallar aracılığıyla su toplama sistemine sahiptir. Mekanlar arasında yükseklik farkları ve mazgal pencereler, hem gözlem hem de savunma imkânı sağlamaktadır. Bu düzenlemeler, kalenin stratejik konumunu ve askeri işlevlerini destekleyen bir iç mekan organizasyonu sunmaktadır. #### **Malzeme ve İnşa Tekniği** Feke Kalesi’nin beden duvarları ve kuleleri, ağırlıklı olarak bosajlı kesme taş kullanılarak inşa edilmiştir. Bazı bölümlerde farklı renkli taşların kullanımı, kulelerin görsel olarak ön plana çıkmasını sağlamıştır. Tonozlu yapılar ve sarnıçlar da kesme taşla örülmüş, işçilik detayları özellikle merdivenli tünel ve giriş mekanlarında öne çıkmaktadır. Duvarların kalınlığı ve paye düzenlemeleri, yapının yük taşıma kapasitesini artırmakta ve savunma fonksiyonunu güçlendirmektedir. Doğal kayalık zemin üzerine oturtulan duvarlar, inşa sırasında taşın yerleşiminde zorluk yaratmış, ancak aynı zamanda kaleye ek dayanıklılık kazandırmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/04/5m7DaHD4ZmNXwgbHsUTSSZiDb43n6m7R.jpg) *Feke Kalesi (T.C. Milli Eğitim Bakanlığı)* Kalenin inşa tekniğinde, özellikle tonozlu ve merdivenli tüneller gibi karmaşık geçiş yolları dikkat çekmektedir. Bu yapı elemanları, yalnızca savunmayı güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda düşmanın kaleye erişimini zorlaştıracak şekilde tasarlanmıştır. Kule ve burçların planları, dikdörtgen ve yuvarlak formda düzenlenmiş, beden duvarlarının üstünde mazgal pencerelerle donatılmıştır. Sarnıçlar ve su kanalları, anakaya ile uyumlu şekilde inşa edilerek suyun güvenli bir şekilde depolanmasını sağlamıştır. Tüm bu teknik uygulamalar, kalenin hem askeri hem de lojistik işlevlerini destekleyen detaylı bir inşa yaklaşımını ortaya koymaktadır. ### **Koruma Durumu** Feke Kalesi, günümüzde kısmen ayakta kalmış bir yapıdır ve bazı bölümleri tahrip olmuştur. Özellikle doğu ve batı beden duvarlarının uçurum üzerindeki bölümleri parçalar halinde korunmuş, bazı burç ve kulelerin üst kısımları ise büyük ölçüde yıkılmıştır. Kalede yapılan **restorasyon **ve **rölöve **çalışmaları, yapının plan ve yapısal özelliklerini belgeler hale getirmiştir. Bu çalışmalar, kalenin tarihî dokusunun korunmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını amaçlamaktadır. Kaleye ulaşımı güç olan bölgelerde doğal topografya, yapının korunmasına katkı sağlarken açık alanlarda duvar ve sarnıçların korunması için destekleyici önlemler alınmaktadır. Restorasyon girişimleri, Feke Kalesi’nin **kültür miras**ı olarak değerini korumaya yönelik önemli adımlardır. ## Academic Sources and References 1. Akpolat, Mustafa S. “Kilikya Bölgesinde Bir Ortaçağ Askeri Mimarlık Örneği: Feke Kalesi.” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 25, no. 2 (2008): 1-14. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/article/509010 2. Kültür Portalı. “Feke Kalesi - Adana.” Kültür Portalı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/gezilecekyer/feke-kalesi-1 3. Kültür Portalı. “Feke Kalesi.” Kültür Portalı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/kulturenvanteri/feke-kalesi 4. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Feke İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü. “Feke’nin Tarihi.” Feke İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü Resmî Web Sitesi. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://feke.meb.gov.tr/www/fekenin-tarihi/icerik/405 5. T.C. İçişleri Bakanlığı, Feke Kaymakamlığı. “Feke Kalesi.” Feke Kaymakamlığı Resmî Web Sitesi. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://www.feke.gov.tr/feke-kalesi 6. T.C. İçişleri Bakanlığı, Feke Kaymakamlığı. “Feke Kalesi.” Feke Kaymakamlığı Resmî Web Sitesi. Son Erişim: 4 Şubat 2026. https://www.feke.gov.tr/feke-kalesi-20-10-2015 ## Citations [^1]: Mustafa S. Akpolat, “Kilikya Bölgesinde Bir Ortaçağ Askeri Mimarlık Örneği: Feke Kalesi,” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 25, no. 2 (2008): 1, Son Erişim: 4 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/article/509010 [^2]: Mustafa S. Akpolat, “Kilikya Bölgesinde Bir Ortaçağ Askeri Mimarlık Örneği: Feke Kalesi,” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 25, no. 2 (2008): 4-5, Son Erişim: 4 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/article/509010 [^3]: Mustafa S. Akpolat, “Kilikya Bölgesinde Bir Ortaçağ Askeri Mimarlık Örneği: Feke Kalesi,” Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 25, no. 2 (2008): 5, Son Erişim: 4 Şubat 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/article/509010 ## Related Articles - [Nara Kalesi](//detay/nara-kalesi-8e8e3/llms.txt) - [Hisar Camii ](//detay/hisar-camii-db200/llms.txt) - [Erzurum Atlama Kuleleri](//detay/erzurum-atlama-kuleleri-59799/llms.txt)