--- title: Fedora slug: fedora-90a50 url: /detay/fedora-90a50 type: article language: Türkçe entity: primary: Fedora type: article categories: - name: Bilişim Ve İletişim Teknolojileri slug: bilisim-ve-iletisim-teknolojileri url: /kategori/bilisim-ve-iletisim-teknolojileri - name: Yazılım Ve Yapay Zekâ slug: yazilim-ve-yapay-zeka url: /kategori/yazilim-ve-yapay-zeka tags: - linux dağıtım - Fedora Linux - Fedora - Linux - İşletim sistemleri author: Arda Songur created_at: 2025-12-16T19:25:45.917394+03:00 updated_at: 2025-12-30T21:54:14.912899+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/16/IJ7HwAo2auUo7Z1JIe9uOcJOyjJAi4uW.png --- # Fedora ## KURE Information Cards ![4525120096_086cdae457_o.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/16/OENpKEp0sf1ubdqmWWzzmwRedKEGjgcs.png) *Fedora* | Field | Value | |-------|-------| | Masaüstü Ortamları | MATE (Spins aracılığıyla),Cinnamon,Xfce,KDE Plasma,GNOME (Workstation varsayılanı) | | Paket Formatı | .rpm (RPM Package Manager) | | Lisans Durumu | %100 Özgür ve Açık Kaynak | | Temel Felsefe | Dört Temel (Four Foundations):, Özgürlük, Arkadaşlar, Özellikler, İlk | | Sürüm Döngüsü | Yaklaşık her 6 ayda bir (Her sürüm için ~13 ay destek) | | İlk Sürüm | Fedora Core 1 (20 Eylül 2004) | | Geliştirici(ler) | The Fedora Project (Topluluk),Red Hat (Sponsor) | ## Article Content **Fedora Linux**, donanım, bulutlar ve kapsayıcılar için tasarlanmış, **Ücretsiz ve Açık Kaynaklı** bir işletim sistemi platformudur. Fedora, popüler ve yaygın kullanılan bir dağıtım olup, Red Hat Enterprise Linux'un (RHEL) temelini oluşturur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/12/16/L1KruAm8GrjKCQuKUqaQcydGVqMtXrFv.png) *Fedora işletim sistemi (Yapay zeka ile oluşturulmuştur)* ### **Mimari ve Geliştirme Yapısı** Fedora gibi bir Linux dağıtımı, çekirdek (kernel), GNOME ve KDE gibi masaüstü ortamları, GNU bileşenleri, X pencere sistemi ve daha birçok bileşenden oluşur. Linux, çoklu görevli ve çoklu iş parçacıklı bir işletim sisteminin gelişmiş bir uygulamasıdır ve Intel, Alpha, PowerPC ve Sparc dahil olmak üzere çeşitli mimarilerde kullanılabilir. Fedora, işbirlikçi bir şekilde geliştirilir, bu da hiçbir şirketin tek başına geliştirme veya devam eden destekten sorumlu olmadığı anlamına gelir. Bu geliştirme yükünün bireyler ve şirketler arasında paylaşılması, geniş ve verimli bir ekosistemin ortaya çıkmasına ve yazılım inovasyonuna katkıda bulunmuştur. Linux çekirdeğinin her sürümüne en az 100 farklı şirketten 1.000'den fazla geliştirici katkıda bulunmaktadır. #### **Araştırma ve Kullanım Alanları** Fedora, bilimsel ve teknolojik araştırmalar için önemli bir platform olarak hizmet vermiştir: ##### **VPN Performans Analizi** Fedora (Linux), Sanal Özel Ağlar ([VPN](/tr/detay/vpn-6d666/llms.txt)) uygulamasındaki güvenlik protokollerinin ampirik ağ performansını değerlendirmek için test yatağı kurulumunda kullanılmıştır. Bu araştırmalarda, Linux Fedora, bir yönlendirici ve Windows masaüstü işletim sistemlerinin bulunduğu bir ağ üzerinde IPSec VPN'lerini uygulamak için yaygın olarak kullanılan DES, 3DES ve AES gibi kriptografik algoritmaların performansı analiz edilmiştir. ##### **Web Sunucusu Karşılaştırması** [Fedora Core Linux](/tr/detay/fedora-ec753/llms.txt) 5.0, web sunucularının eşzamanlı kullanıcı sayısı ve saniyedeki istek sayısı gibi özelliklerini ölçmek için tasarlanmış bir karşılaştırma uygulaması olan WiiBench'in altında çalışmıştır. #### **Fedora Sürümleri ve Özelleştirmeleri** Fedora Projesi, farklı kullanıcı ihtiyaçlarına ve hedeflenen kullanım alanlarına göre çeşitli [Fedora Linux](/tr/detay/linux-d08e7/llms.txt) varyantları sunar: 1. **Fedora Workstation:** Dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için cilalı, kullanımı kolay ve güvenilir bir işletim sistemidir. GNOME Masaüstü ortamına sahiptir ve geliştiriciler ve yapımcılar için eksiksiz bir araç seti içerir. 2. **Fedora Server:** En son açık kaynak veri merkezi teknolojileriyle dolu, esnek ve güçlü bir sunucu işletim sistemidir. Uygulamaları çıplak metalde veya bulutta çalıştırmak için tasarlanmıştır. 3. **Fedora CoreOS:** Otomatik olarak güncellenen, minimal ve **kapsayıcı odaklı** bir işletim sistemidir. 4. **Fedora IoT:** Nesnelerin İnterneti (IoT) ekosistemleri ve Cihaz Kenarı (Device Edge) için güçlü bir temel sağlayan bir platformdur. 5. **Fedora Cloud:** Hem genel hem de birçok özel bulut kullanımı için uyarlanmış görüntülere sahip, güçlü ve minimal bir temel işletim sistemi görüntüsüdür. ##### **Maliyet Tahmini** Fedora 9 dağıtımının tamamının geleneksel tescilli (proprietary) yöntemlerle geliştirilmesinin, 2008 yılındaki yazılım geliştirme maliyetleri dikkate alınarak yaklaşık **10.8 milyar dolara** mal olacağı tahmin edilmiştir. ##### **Kod Büyüklüğü** Fedora 9 dağıtımı, toplamda 204.500.946 fiziksel kaynak kod satırına (SLOC) sahipti. Bu, 2002 yılında analiz edilen Red Hat Linux 7.1'deki 30 milyon satıra kıyasla altı yılda kod tabanında yaklaşık **%680'lik bir artışı** temsil etmektedir. ##### **Çekirdek Maliyeti** Sadece Linux çekirdeğinin geliştirilmesinin tahmini maliyeti ise **1.4 milyar dolar** olarak hesaplanmıştır,. Fedora 9'daki [çekirdeğin](/tr/detay/kernel-cekirdek-c6b0b/llms.txt) kendisi 6.772.902 fiziksel kaynak kod satırına sahiptir. ## Academic Sources and References 1. Krafft, Dean B., Aaron Birkland, ve Ellen J. Cramer. "NCore: Architecture and Implementation of a Flexible, Collaborative Digital Library." arXiv:0803.1500 (2008). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://arxiv.org/abs/0803.1500 2. Lagoze, Carl, Dean B. Krafft, Susan Jesuroga, Tim Cornwell, Ellen J. Cramer, ve Edwin Shin. "An Information Network Overlay Architecture for the NSDL." arXiv:cs/0501080 (2005). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://arxiv.org/abs/cs/0501080 3. Lagoze, Carl, Sandy Payette, Edwin Shin, ve Chris Wilper. "Fedora: An Architecture for Complex Objects and their Relationships." arXiv:cs/0501012 (2005). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://arxiv.org/abs/cs/0501012 4. Payette, Sandra, ve Carl Lagoze. "Flexible and Extensible Digital Object and Repository Architecture (FEDORA)." Second European Conference on Research and Advanced Technology for Digital Libraries, Lecture Notes in Computer Science, Vol. 1513 (1998): 41–59. Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://www.cs.cornell.edu/payette/papers/ECDL98/FEDORA.html 5. Payette, Sandra, ve Thornton Staples. "The Mellon Fedora Project: Digital Library Architecture Meets XML and Web Services." Proceedings of the 6th European Conference on Research and Advanced Technology for Digital Libraries (2002). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://www.dlib.org/dlib/april03/staples/04staples.html 6. Pennock, M. "Fedora: Digital Repositories and Digital Curation." University of Edinburgh Institute for Advanced Studies (2006). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://era.ed.ac.uk/bitstream/handle/1842/3360/Pennock%20fedora.pdf 7. Staples, Thornton, Ross Wayland, ve Sandra Payette. "The Fedora Project: An Open-source Digital Object Repository Management System." D‑Lib Magazine 9, no. 4 (Nisan 2003). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://www.dlib.org/dlib/april03/staples/04staples.html 8. Wilcox, David. "Stewarding Research Data with Fedora." IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions) Repository (2017). Erişim tarihi: 16 Aralık 2025. https://repository.ifla.org/handle/20.500.14598/6113 ## Related Articles - [Ubuntu ](//detay/ubuntu-b9797/llms.txt)