--- title: Faraday Yasası slug: faraday-yasasi url: /detay/faraday-yasasi type: article language: Türkçe entity: primary: Faraday Yasası type: article disambiguation: Faraday Yasası: Değişen manyetik alanların elektrik alanları oluşturmasını açıklayan temel elektromanyetik prensip. categories: - name: Elektrik Ve Elektronik slug: elektrik-ve-elektronik url: /kategori/elektrik-ve-elektronik tags: - faraday yasası author: Ömer Said Aydın created_at: 2025-02-16T11:47:04.279947+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:00:22.613969+03:00 --- # Faraday Yasası ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Faraday Yasası ![0SCc1QYcFt.gif](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/16/xdgzbvxX4mob0VJ2MvjmrGUZcoVSRSDW.gif) | Field | Value | |-------|-------| | Tarih(Metin) | 1830 | | Keşfeden | Michael Faraday | ## Article Content Faraday Yasası, elektromanyetik alan teorisinin temel taşlarından biri olup zamanla değişen manyetik alanların elektrik alanları [yaratma](/tr/detay/yaratma/llms.txt) prensibini açıklar. Bu [yasa](/tr/detay/yasa/llms.txt), elektrik ve manyetizma arasındaki ilişkiyi matematiksel olarak tanımlar ve elektriksel bir devreyi etkileyen bir manyetik alanın nasıl bir elektriksel etkiye [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açacağını belirler. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/16/CYH2wAREMODBOXVUinEvRWVfEbu5lrUH.jpeg) *Michael Faraday* ### **Faraday Yasası'nın Temel İlkesi** Faraday Yasası, zamanla değişen bir manyetik alanın, bu alana bağlı olarak kapalı bir döngü boyunca bir elektrik alanı indüklediğini belirtir. Bu yasa, elektriksel alanların manyetik alanlarla etkileşimini açıklar ve elektriksel enerjinin manyetik enerjiye dönüşümünü mümkün kılar. Faraday Yasası'nın genel formülasyonu şu şekildedir: ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/16/7jt0NerMcZaFRpcHrkonQ4542hJJTM2f.png) Burada: ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/16/c3wEuYLI6WSZZwjXa762keGJIPJ17EVx.png) - kapalı bir döngü etrafındaki elektrik alanı (dolaşımı), - ΦB: Manyetik akı [Wb], - dΦB/dt Manyetik akının zamanla değişim oranıdır. Matematiksel denklemdeki sağdaki terim, manyetik akının zamanla [değişim](/tr/detay/degisim-b8cd0/llms.txt) hızını belirtir ve bu değişiklik, elektriksel bir alan yaratır. Faraday Yasası'na göre, manyetik akının zamanla değişimiyle ortaya çıkan elektrik alanı, her [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) manyetik akıyı zıt yönde dengelemeye çalışır. Bu [özellik](/tr/detay/ozellik/llms.txt), enerji korunumu prensibiyle uyumludur ve elektromanyetik indüksiyonun temelini oluşturur. ### **İndüklenen Elektromotor Kuvvet (emf)** Faraday Yasası, [manyetik alan](/tr/detay/manyetik-alan-4/llms.txt) değişiminin elektriksel bir [kuvvet](/tr/detay/kuvvet-4/llms.txt) (elektromotor kuvvet veya emf) indüklediğini ifade eder. Bu kuvvet, genellikle bir tel halkası veya [bobin](/tr/detay/bobin-2/llms.txt) etrafında oluşur ve bir elektrik akımını harekete geçirebilir. Elektromotor kuvvet (emf) birim olarak volt ile ölçülür ve birim [yük](/tr/detay/yuk-2/llms.txt) başına yapılan işi ifade eder. Bir tel halkası üzerinde, manyetik alanın değişimi sırasında telde bir elektrik akımı indüklenir. Bu akım, elektriksel enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürebilir. Faraday Yasası'na göre, bu elektromotor kuvvetin büyüklüğü, manyetik alanın değişim hızına ve tel halkasının özelliklerine bağlıdır. Faraday Yasası'nın en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) sonuçlarından biri, değişen manyetik alanların, dışarıdan bir enerji kaynağı olmadan elektrik enerjisi üretmesini mümkün kılmasıdır. Faraday Yasası'na göre, bir devredeki elektromotor kuvvet (emf), manyetik akının zamanla değişim oranına orantılıdır. Bu oran şu şekilde hesaplanabilir: ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/16/yimmGCyTdLWRnDryICzaADEJDebRplIn.png) *Burada N, bobinin sarım sayısını, ΔΦB​ ise manyetik akı değişimini [Wb] ifade eder. Bir bobin üzerindeki manyetik akı değiştikçe, bobinin etrafında bir emf oluşur. Bu emf'nin büyüklüğü, bobinin sarım sayısı ve manyetik akı değişiminin hızına bağlıdır. Bu nedenle, bobin sayısının arttırılması, indüklenen emf'yi artıracaktır.* ### **İndüklenen Alanın Yönü** Faraday Yasası’nda [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan eksi işareti, [dinamik](/tr/detay/dinamik-3/llms.txt) (indüklenen) alanın yönünü gösterir. Lenz Yasası'na göre, bir akım oluşturacak şekilde indüklenen elektromotor kuvvet, değişen manyetik akıyı engellemeye çalışacaktır. Bu ilkeye göre, manyetik alanın değişimini engellemeye çalışan bir akım oluşur. Örneğin, bir [mıknatıs](/tr/detay/miknatis-33cbf/llms.txt) bir tel halkaya [hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) bir şekilde yaklaştırıldığında, telde bir akım oluşur. Bu akım, manyetik alanın artışına karşı çıkarak manyetik alanı zayıflatmaya çalışır. Bir mıknatısın hızı arttıkça, tel halkadan geçen manyetik akı da artar. Bu durumda, tel halkasında bir akım oluşur. Lenz Yasası'na göre, bu akım, tel halkasının etrafında oluşan manyetik alan ile mıknatısın hareketini engellemeye çalışır. Böylece, mıknatısın hareketi, tel halkası tarafından yavaşlatılır. ### **Faraday Yasasının Uygulamaları** Faraday Yasası, günlük yaşamda birçok teknolojik uygulamanın temelini oluşturur. Elektrik jeneratörleri, trafolar, elektrik motorları [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) cihazlar, Faraday Yasası'nın prensiplerine dayanır. Elektrik jeneratörleri, manyetik alanın hareketini kullanarak elektrik enerjisi üretir. Trafolar ise, alternatif akımın manyetik alanı değiştirerek elektrik enerjisini farklı voltaj seviyelerine dönüştürür. Elektrik motorlarında, elektrik akımının manyetik bir alanda [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) etmesi sağlanarak mekanik enerji elde edilir. Faraday Yasası, bu uygulamalarda manyetik alanın değişimi ile elektrik akımının ilişkisini açıklayarak, mühendislik ve fizik alanlarında çok önemli bir yere sahiptir. Faraday Yasası, manyetik alanların elektrik alanları yaratma prensibini açıklar ve elektromanyetik indüksiyonun temelini atar. Maxwell denklemlerinin bir parçası olarak, elektrik ve manyetizma arasındaki etkileşimlerin anlaşılmasını sağlar. Lenz Yasası, bu etkileşimlerin yönünü belirler ve enerji korunumu ilkesinin korunmasına yardımcı olur. Faraday Yasası ve Lenz Yasası, [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) elektrikli cihazların ve elektromanyetik teknolojilerin temelini oluşturur ve günlük yaşamda [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak kullanılan elektrik jeneratörleri, motorlar, trafolar gibi birçok teknolojinin gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. ## Academic Sources and References 1. "Joseph Henry." Member Directory, National Academy of Sciences, Retrieved 30 Dec. 2016.Clerk Maxwell, James. A Treatise on Electricity and Magnetism. Vol. 2, 3rd ed., Oxford University Press, 1904, pp. 178–179, 189.Williams, L. Pearce. Michael Faraday. Basic Books, 1965.Faraday, Michael, and P. Day. The Philosopher's Tree: A Selection of Michael Faraday's Writings. CRC Press, 1 Feb. 1999, p. 71. ISBN 978-0-7503-0570-9. Retrieved 28 Aug. 2011.