--- title: Evrimci İktisatta Ekonomik Büyüme Modeli slug: evrimci-iktisatta-ekonomik-buyume-modeli-a6ebb url: /detay/evrimci-iktisatta-ekonomik-buyume-modeli-a6ebb type: article language: Türkçe entity: primary: Evrimci İktisatta Ekonomik Büyüme Modeli type: article disambiguation: Evrimci İktisatta ekonomik büyüme; yenilik, adaptasyon ve rekabetçi seçilimle açıklanır. Darwinci evrim teorisine dayalı bir model. categories: - name: Ekonomi Ve Finans slug: ekonomi url: /kategori/ekonomi tags: - Büyüme - Ekonomi author: Melike Saraç created_at: 2025-04-08T22:30:49.825589+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:53:44.484138+03:00 --- # Evrimci İktisatta Ekonomik Büyüme Modeli ## Article Content **Evrimci İktisat (Evolutionary Economics)**, ekonomik süreçlerin ve sistemlerin sürekli bir [değişim](/tr/detay/degisim-b8cd0/llms.txt) ve [evrim](/tr/detay/evrim-2/llms.txt) içinde olduğunu vurgulayan bir yaklaşımdır. Bu bakış açısına göre, ekonomik sistemler ve piyasalar [sabit](/tr/detay/sabit-751366/llms.txt) ve dengede değil, [dinamik](/tr/detay/dinamik-3/llms.txt) bir şekilde evrilir. Bu teorinin ekonomik büyüme modeli de geleneksel iktisat anlayışlarından farklı olarak **değişim, yenilik ve adaptasyon** süreçlerine odaklanır. Evrimci İktisat, **Darwinci evrim teorisi**ni ekonomi ile birleştirir. Ekonomik büyüme, bu modele göre [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) sermaye birikimi ya da iş gücü artışı ile değil; **yenilikler, öğrenme süreçleri ve uyum yetenekleri** ile açıklanır. Evrimci İktisat, ekonomik büyümeyi [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) vadeli [adaptasyon](/tr/detay/adaptasyon-751267/llms.txt) süreçleri ve sürekli değişimle ilişkilendirir. ### **Teknolojik Yenilik ve Adaptasyon** Evrimci iktisadın büyüme modeli, ekonomik büyümeyi **teknolojik yeniliklere** ve **uyum yeteneği**ne bağlar. Ekonomik aktörler, özellikle işletmeler ve girişimciler, sürekli olarak **yenilikler** yaratmak ve çevresel değişimlere uyum sağlamak zorundadır. Bu yenilikler, genellikle **teknolojik ilerlemeler** ve yeni iş modelleri etrafında gelişir. - **Yenilik ve adaptasyon**, sistemin evrimsel bir süreçle gelişmesini sağlar. - Yenilikçi firmalar, sürekli olarak **sürecin dışına çıkarak** yenilikler yapar ancak aynı zamanda **rekabetçi baskılar** da bu firmaları zorlar. ### **İnovasyon ve Seçilim Süreci** Evirimci iktisat, ekonomik büyümeyi, **rekabetçi seçilim** ve **inovasyon** süreçleriyle açıklar. Bu bağlamda, piyasada bulunan firmalar ve organizasyonlar, **büyüme potansiyeline** sahip olan **yenilikçi** firmalar tarafından **yavaşça yerinden edilir**. Bu, Darwinci "doğal seleksiyon" ilkesine benzer bir süreçtir. - **İnovasyon**: Firmaların piyasada hayatta kalabilmesi ve büyüyebilmesi için yenilik yapmaları gerekir. Yenilikler, sadece ürünlerde değil, aynı zamanda süreçlerde, iş yapma yöntemlerinde ve organizasyon yapılarında da olabilir. - **Seleksiyon**: Yenilikçi firmalar, uzun vadede başarısız olanları geride bırakır. Bu süreç, büyüme için gerekli olan **rekabetçi baskıyı** ve **seçim sürecini** teşvik eder. ### **Sistemsel Değişim ve Evrimsel Adaptasyon** Evrimci iktisat, ekonomik büyümeyi yalnızca tekil aktörlerin değil, **bütünsel sistemlerin evrimi** üzerinden açıklar. Piyasalar ve sektörler zamanla **sistemsel değişimlere** uğrar. Bu, iş yapma şekillerinin ve sektörel yapıların sürekli değişmesini ifade eder. - Ekonomik sistem, **içsel etkileşimler** sayesinde gelişir ve değişir. - **Adaptasyon**: Firmalar ve sektörler, çevresel değişimlere uyum sağlayarak büyür. Ekonomik büyüme, bu uyum sürecinin başarısına bağlıdır. ### **Büyüme ve Dönüşüm Süreçleri** Evrimci iktisatta büyüme, **sürekli dönüşüm** ve **yenilik süreçlerinin** bir yansımasıdır. Bu süreçler **kesintisizdir** ve sistemdeki her değişim, yeni fırsatlar yaratırken eski yapıların dönüşmesine [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açar. - **Büyüme** sadece **girdi artışı** ile değil, **sürekli yenilik** ve **yapısal dönüşüm** ile gerçekleşir. - Yenilikçi süreçler, yeni **sektörlerin** ve **endüstrilerin** doğmasına, eski sektörlerin ise gerilemesine yol açar. ### **Büyüme Modeli ve Dışsal Faktörler** Evrimci iktisat, dışsal faktörlerin (sosyal, politik, kültürel) ekonomik büyüme üzerinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) etkiler yarattığını kabul eder. Bu dışsal faktörler, inovasyon süreçlerini ve adaptasyon yeteneğini etkileyebilir. - **Politik stabilite**, **eğitim** ve **toplumsal normlar** gibi unsurlar, ekonomik büyümenin evrimsel sürecini etkiler. - **Kurumsal yapılar**: Kurumların yapısı ve işleyişi de ekonomik sistemin evriminde önemli rol oynar. ### **Büyüme ve Değişen Yapılar** Evrimci ekonomik büyüme, **yapısal değişimler**le de ilişkilidir. Bir ekonomi, sadece büyüme sağlamakla kalmaz, aynı zamanda **yapısal dönüşüm** geçirir. Örneğin, tarıma dayalı ekonomilerden **sanayi** ve **hizmet sektörlerine** doğru bir dönüşüm yaşanabilir. Bu değişimler, **teknolojik gelişmeler** ve **yeni iş gücü ihtiyaçları** tarafından yönlendirilir. ## Academic Sources and References 1. Aksoy, Suat. “Endüstri 4.0 ve Evrimci İktisat.” Akademik Yaklaşımlar Dergisi 13, no. 1 (2022): 298–327.Duman, Erhan. Teknolojik-Ekonomik Büyüme Modelleri ve Türkiye. Iksad Publications, 2018.Eren, Ercan, ve Ezgi Uysal. “İktisatta Yeni Heterodoks Gelişmeler.” Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 6, no. 2 (2017): 134–151.