--- title: Eşme Yörük Kilimi slug: esme-yoruk-kilimi-43af3 url: /detay/esme-yoruk-kilimi-43af3 type: article language: Türkçe entity: primary: Eşme Yörük Kilimi type: article disambiguation: Eşme Yörük Kilimi: Geleneksel Uşak kilimi, %100 yün, el yapımı. Kültürel miras, benzersiz motifler. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Eşme Yörük Kilimi - Eşme Kilimi - Uşak author: Elif Laçin created_at: 2025-07-03T00:53:10.229558+03:00 updated_at: 2025-07-06T19:38:43.695366+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/02/UI4e39NSt1dTMg2o7K7SriJ71iwA3g2r.jpeg --- # Eşme Yörük Kilimi ## KURE Information Cards ![20190927161720896_KILIM (8).jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/02/0ISxqvzRALiZJ6SkmADrs6ZxvecyRdSR.jpeg) *Eşme Yörük Kilimi* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Halılar ve kilimler | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Numarası(Metin) | 23 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Eşme Belediyesi | | Üretim Yeri | Uşak, Türkiye | | Tescil Tarihi(Metin) | 14.11.1997 | | Başvuru Tarihi(Metin) | 21.06.1996 | ## Article Content **Eşme Yörük Kilimi**, Türkiye'nin [Uşak](/tr/detay/usak-2/llms.txt) ilinin Eşme ilçesinde kökleri yüzyıllar öncesine dayanan, teknik ve kültürel nitelikleriyle öne çıkan geleneksel bir dokuma ürünüdür. Bu kilim türü, 14 Kasım 1997 tarihli tescil ile **mahreç işareti** kapsamında koruma altına alınmış olup, üretimi ve pazarlanması sıkı denetimle gerçekleştirilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/02/K6cxsekWAKOeGUeNEaOzybdSnbEWMMMz.jpeg) *Eşme Yörük Kilimi (Kültür Portalı)* ### **Coğrafi ve Kültürel Arka Plan** Eşme, Yörük-Türkmen kökenli halkıyla Anadolu'nun göçebe yaşam tarzının günümüze uzanan izlerini taşıyan yerleşim yerlerinden biridir. Bu kültürel yapı, özellikle ev içi üretimde sürdürülen [kilim dokumacılığı](/tr/detay/kilim-2/llms.txt) ve kök boyası geleneğinde belirgin biçimde hissedilir. Geleneksel Eşme Kilimleri, evlerde kurulan "**ıstar**" adı verilen dikey tezgâhlarda kadınlar tarafından üretilir. Bu kilimlerde kullanılan iplikler geçmişte evde eğrilip kök boyalarla renklendirilmiştir. Her biri, motifleri ve kompozisyonuyla bölgenin belleğini yansıtan bir anlatı taşıyıcısıdır. ### **Teknik Özellikler** **Kilim tipi:** EşmeYörük Kilimi **Kalite standardı:** 40×240 **Malzeme türü:** Atkı ve çözgü ipleri %100 yün **Çözgü ipliği:** 4/2 Nm **Kalın atkı ipliği:** 3.5/2 Nm **İplik sarfiyatı (g/m²): **Çözgü 350 g, kalın atkı 1600 g, toplam 1950 g Bu değerler, kilimlerin dayanıklılığını ve sık dokunmuş yapısını belgeleyen göstergelerdir. Üretim süreci ve teknik özellikler, yetkili kurumların gözetiminde denetlenmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/02/MdNFkrIh9syfINRTV1TGB4SImY2HFhQ3.jpeg) *Eşme Yörük Kilimi (Kültür Portalı)* ### **Renk ve Anlam** [Eşme kilimlerinde](/tr/detay/esme-yoruk-kilim-a1b7c/llms.txt) kullanılan renkler, pastel ve donuk tonlarda olup genellikle kırmızı, mavi, yeşil, siyah, kahverengi, beyaz ve laciverttir. Renklerin sembolik anlamları bölge kültüründe derin bir yer edinmiştir: **Yeşil**: Murat **Mavi**: Ümit **Kırmızı**: Tutkulu sevgi **Mor**: Keder Bu simgesel anlamlar, kilimi yalnızca bir zanaat ürünü değil, aynı zamanda duygu ve yaşantıların görsel bir anlatıcısı hâline getirir. ### **Kullanım Alanları** Tarihsel olarak sadece yer döşemesi değil, günlük yaşamda çok amaçlı olarak kullanılan Eşme Kilimi; heybe, minder kılıfı, yastık, çanta, sofra örtüsü gibi pek çok objeye dönüştürülmüştür. Modern kullanımlarda araç koltuğu döşemeleri ve duvar panolarında da tercih edilmektedir. ### **Motif Türleri ve Kilim Grupları** Eşme Kilimleri, zengin motif repertuarı ve düzenlemeleriyle tanınır. Her motif ve düzenleme hem estetik hem de anlatı açısından farklı anlamlar taşır. #### **Altınbaş Kilimi** "Eli belinde kız" ve "tavşan opuğu" gibi karakteristik motifler içerir. Bordür ve zemin bölgesi, **bintepe, kurbağacık, yılıkıç, bukağı **gibi özgün motiflerle bezelidir. Kompozisyonu genellikle simetriktir ve yöreye özgü sembolizmi barındırır. #### **Toplu Kilim** Altıgen “top” adı verilen madalyonlar tek ya da çift sıralı dizilimle yerleştirilir. Top sayısına göre adlandırılır: “Üç toplu”, “Yedi toplu” vb. Aralara yerleştirilen yan toplarla oluşan varyasyonlara “yan toplu kilim” adı verilir. #### **Ablaş Kilimi** Solak kıvrımlı yapıya benzese de motif düzeni tamamen özgündür. Zemin üçe bölünür; altıgen toplar tek eksende sıralanır. Boşluklar **zülüf, çıtırık, oynatma** motifleriyle doldurulur. #### **Takmak Kilimi** Zemin, üçe ayrılmış altıgen toplarla doldurulur. **Bıçkın, karagöz, çakmak, eli belinde kız** motifleri yaygındır. #### **Namazlağlar (Seccadeler)** Doğumdan ölüme geçişi simgeler. Camilere bağış amacıyla özel olarak da dokunur. **Selvili, hayat ağacı, turunçlu **gibi isimlerle anılan türleri vardır. ## Academic Sources and References 1. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Eşme Kilimleri.” Kültür Portalı. Erişim: 3 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/usak/nealinir/esme-kilimleri.Türk Patent ve Marka Kurumu. “Eşme - Yörük Kilimi.” Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim: 3 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37886.Uşak Belediyesi. “Eşme Kilimleri.” Erişim: 3 Temmuz 2025. https://www.usak.bel.tr/icerik/esme-kilimleri. ## Related Articles - [Uşak ](//cocuk-detay/usak-c5af4/llms.txt)