--- title: Erzurum Tel Helvası slug: erzurum-tel-helvasi-c4af4 url: /detay/erzurum-tel-helvasi-c4af4 type: article language: Türkçe entity: primary: Erzurum Tel Helvası type: article categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Patent - Helva - Erzurum author: Nida Üstün created_at: 2025-10-24T22:20:22.522535+03:00 updated_at: 2025-10-28T16:57:01.643534+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/24/igETrLGvPXenPYWobnLolGiqQzOBBgBf.jpeg --- # Erzurum Tel Helvası ## KURE Information Cards ![88c55b19-caeb-4b85-8b2f-24121950a9cc.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/24/Hu9SqI2ZrUV1ZAWQh5hGOcJsv5JXwwqI.jpeg) *Erzurum Tel Helvası* | Field | Value | |-------|-------| | İl(ler) | Erzurum | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Erzurum Ticaret Borsası | | Tescil Tarihi(Metin) | 26.09.2022 | | Tescil Numarası(Metin) | 1230 | | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Fırıncılık ve pastacılık mamulleri,Tatlılar,Hamur İşleri | ## Article Content **Erzurum tel helvası**, buğday unu, [tereyağı](/tr/detay/erzurum-tereyagi-950ef/llms.txt), beyaz şeker, su ve limon suyu kullanılarak üretilen bir helva çeşididir. Üretim süreci, pişirilen karışımın kar veya buz üzerinde hızla soğutulması ve ardından çekilerek tel yapısı kazandırılması aşamalarını içerir. **Erzurum Ticaret Borsası** tarafından yapılan başvuru sonucunda, **26.09.2022** tarihinde **1230** tescil numarası ile mahreç işareti olarak tescillenmiştir. ### **Ürün Özellikleri** Erzurum tel helvası, beyaz renge ve tel tel bir yapıya sahiptir. Ürünün üretimi, coğrafi sınıra özgü bir metot ve ustalık becerisi gerektirmektedir. Helvanın bazı kimyasal özellikleri (en az-en çok aralığında) şu şekildedir: rutubet %2,2-6,0; toplam şeker %40,0-50,0; toplam yağ %12,0-16,0 ve toplam kül %0,2-0,5. ### **Üretim Metodu** Üretimde kullanılan bileşenler 1 kg buğday unu, 1 kg beyaz şeker, 100 ml limon suyu, 40 g tereyağı ve 1 l sudur. İsteğe bağlı olarak 100 g ceviz içi kullanılabilir. - Üretim iki temel aşamadan oluşur. İlk aşamada elenmiş un, tereyağı ile 140-150°C sıcaklıkta homojen bir karışım elde edilene kadar kavrulur. - İkinci aşamada şerbet hazırlanır. Su ve şeker kaynatılır; karışımın rengi sarıya döndüğünde limon suyu eklenir ve koyulaşması için 15 dakika daha kaynatılır. - Şerbet hazırlandığı sırada, tereyağı ile ince bir tabaka halinde yağlanmış tepsi kar veya buz üzerinde soğutulur. - Sıcak şerbet ocaktan alınır alınmaz soğutulmuş tepsiye dökülür. Şerbetin sıcaklığı 80°C'ye kadar düşer ve tepside sertleşir. - Sertleşen şeker kütleleri spatula ile tepsiden kazınır, iki kişi tarafından çekilip katlanarak ağartılır. - Ağartılan kütle halka şekline getirilir ve önceden hazırlanmış kavrulmuş unun üzerine bırakılır. - Birkaç kişi tarafından bu halka yavaş yavaş çevrilerek çekilir; bu süreçte un ve şekerli kütlenin birleşmesi sağlanır. - İşlem, ürün tel tel bir görünüm alana kadar (yaklaşık 35-40 dakika) devam eder. Bu aşamada şeker halkasının kopmaması gerekmektedir. - Soğutma işlemi kış aylarında kar üzerinde, kar olmadığında ise kalıp buz parçaları kullanılarak yapılır. - Hazırlanan helva, gıda ile temasa uygun ambalajlarda vakumlanarak paketlenir. 5°C sıcaklıkta 30 gün muhafaza edilebilir. ### **Coğrafi Sınır** Coğrafi işaretin sınırı **Erzurum** ilinin tamamıdır. Ürünün coğrafi sınıra bağlılığı, bölgeye özgü üretim metodundan ve bu metodun gerektirdiği ustalık becerisinden kaynaklanmaktadır. [Erzurum tel helvasının](/tr/detay/erzurum-tel-helvasi-0fbe3/llms.txt) tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir. ### **Denetim** Denetimler, **Erzurum Ticaret Borsası**'nın koordinatörlüğünde gerçekleştirilir. Denetim mercii; Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesi, Erzurum İl ve Tarım Orman Müdürlüğü ve Erzurum Ticaret Borsası'ndan katılan, konuda uzman birer kişiden oluşan üç kişilik bir ekiptir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülen durumlarda veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetimlerde; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, nihai ürün özelliklerinin uygunluğu, ambalaj ve muhafazalama koşulları ile Erzurum tel helvası ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu kontrol edilir. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Erzurum Tel Helvası." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3982.Türk Patent ve Marka Kurumu. "Erzurum Tel Helvası Sicil Belgesi." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 24 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/7f46816f-31d3-4d5a-8ec7-47ab12081cf9.pdf. ## Related Articles - [Değirmendere Fındığı](//detay/degirmendere-findigi-46755/llms.txt) - [Derbent Fasulyesi](//detay/derbent-fasulyesi-83f79/llms.txt)