---
title: Eksen
slug: eksen-751617
url: /detay/eksen-751617
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Eksen
  type: dictionary
  disambiguation: Eksen: Dönme, koordinat, gök cismi.  Matematik, fizik, coğrafya alanlarında kullanılır.
  categories:
    - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri
      slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
      url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
    - name: Matematik
      slug: matematik
      url: /kategori/matematik
    - name: Coğrafya
      slug: cografya-2
      url: /kategori/cografya-2
  tags:
    - Dönme Ekseni
    - Eksen Eğikliği
    - Matematik
    - Geometri
    - Coğrafya
    - gezegen
author: Hafsa Nur Doğan
created_at: 2025-03-27T16:41:28.330753+03:00
updated_at: 2025-04-17T10:24:34.166138+03:00
---

# Eksen

<!-- CONTEXT: Article Content for "Eksen" -->

## Article Content

### **Köken**

Yunanca *ákson* άξων “mihver, dingil” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen *áksōn* άξων sözcüğünden evrilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Gök Bilim:&#32;**Çevresinde bir cismin ya da bir geometrik şeklin döndüğü ya da döner olduğu düşünülen bir doğruya “[dönme](/tr/detay/donme-2/llms.txt) ekseni” denir.
- **Matematik:&#32;**Uzayda ya da bir uzam şeklinde uzaklık, yön, [konum](/tr/detay/konum/llms.txt), açı, bakışım ya da devinimleri ölçmek için kullanılan durağan bir doğru, yarı doğru ya da doğru parçasına verilen isimdir.
- **Fizik:&#32;**Üzerinde bir yön belirlenmiş doğruya denir. Bir cismin parçalarının çevresinde, bakışımlı bir şekilde düzenlediği sanal bir doğruya verilen isimdir. Bir cismin, çevresinde döndüğü doğruya verilen isimdir.
- **Coğrafya:&#32;**[Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt)’nın ya da farklı bir [gök](/tr/detay/gok/llms.txt) cisminin merkezinden geçen ve bir ucundan öbür ucuna kadar uzanan hayali çizgiye verilen isimdir. Aynı zamanda dönen cisimlerin, çevresinde dönme hareketi yaptıkları doğrultuya verilen isimdir. 

### **Örnek Cümleler**

1. Metnin müziğini,büyüsünü böyle bir eksen çevresinde aradım.
2. Eksen eğikliği olmasaydı mevsimler neredeyse hiç değişmezdi.
3. Analitik geometrinin temelinde eksenlerden oluşan koordinat sistemi vardır.

### **Alt Anlamlar ve Yan Anlamlar**

- **Eksen Eğikliği:&#32;**Eksen eğikliği, gök biliminde bir gök cisminin gök ekseni ile yörünge ekseni arasındaki açıya verilen isimdir.
- **X ve Y Eksenleri:&#32;**Başlangıç noktasında birbirini dik kesen, [koordinat](/tr/detay/koordinat/llms.txt) düzlemini oluşturan sayı doğrularıdır.

### **İlgili Terimler**

- Dünya
- Analitik Geometri
- Gezegen
- Eksen Eğikliği
- X-Y Eksenleri
- Dönme Ekseni

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Eksen" -->

## Academic Sources and References

1. Hürriyet."Eksen Nedir? Coğrafyada Eksen Ne Anlama Gelir? Eksenin Kısaca Tanımı."Hürriyet,10 Haziran 2021.Erişim 27 Mart 2025. Erişim adresi.
2. Nişanyan Sözlük, Erişim Tarihi: 27 Mart 2025, Eksen, https://www.nisanyansozluk.com/kelime/eksen
3. Türk Dil Kurumu, Erişim Tarihi: 27 Mart 2025, Eksen, https://sozluk.gov.tr/?ara=eksen