---
title: Düz
slug: duz-d7d1b
url: /detay/duz-d7d1b
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Düz
  type: dictionary
  disambiguation: Düz: Eski Türkçe kökenli, sadelik ve düzgünlüğü anlatan kelime. Yüzey, şekil, tarz ve daha fazlasını kapsayan çok yönlü anlamı ile.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Düz
    - Yüzey
    - Arazi
    - Geometri
    - Anlatım
author: Emel Gürbüz
created_at: 2025-06-30T18:42:26.652516+03:00
updated_at: 2025-07-16T12:07:19.868646+03:00
---

# Düz

<!-- CONTEXT: Article Content for "Düz" -->

## Article Content

### **Köken**

Düz kelimesi, Eski Türkçe tüz “barışık, düzenli, düzgün” anlamından evrilmiştir. Bu kök, tüz- fiiline, yani “sıraya koymak, [dizmek](/tr/detay/dizmek-c3e79/llms.txt), [düzenlemek](/tr/detay/duzen-3/llms.txt)” eylemine dayanır. Sözcük zamanla anlam genişlemesine uğrayarak hem fiziksel (girintisiz çıkıntısız yüzey, yataylık, doğruluk) hem de mecazî (sade, yalın, gösterişsiz) kullanımları kapsar hale gelmiştir. İsme dönüşerek “engebesiz [alan](/tr/detay/alan-58317/llms.txt)” (düzlük) anlamını da kazanmıştır. Ayrıca deyimlerde ve birleşik ifadelerde de çokça yer bulmuştur (örneğin “düz duvara tırmanmak”, “düz yolun düz aptalı”).

### **Kullanım Alanı**

**Sıfat Olarak Kullanımı**: Nitelik bildirir: yüzey (düz masa), şekil (düz çizgi), tarz (düz anlatım), kumaş (düz elbise), saç (düz saç), ayakkabı (düz taban).

**İsim Olarak Kullanımı**: Yer adı (ova, düzlük anlamında düz), içki adı (katkısız rakı anlamında “düz”), matematiksel şekil (üçgen gibi) tanımında yer alan düz kenar.

**Zarf Olarak Kullanımı**: Fiilin nasıl yapıldığını bildirir: “[düz yürümek](/tr/detay/yurumek/llms.txt)”, “düz söylemek”, “[düz durmak](/tr/detay/durmak-a0ed9/llms.txt)”.

**Deyim ve Kalıplaşmış İfade İçindeki Kullanımı**: Mecaz anlam taşır: “düz duvara tırmanmak” (yaramazlık), “düz yolun düz aptalı” (dürüst ama saf kişi), “düz etmek” (düzleştirmek), “düze çıkmak” (rahata ermek).

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Düz" -->

## Academic Sources and References

1. "Düz." Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 30 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/D%C3%9CZ"Düz". Erişim Tarihi 30 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/düz"Düz". Erişim Tarihi 30 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=düz

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Düz" -->

## Related Articles

- [Global](//detay/global-f55d5/llms.txt)
- [Para Birimi](//detay/para-birimi-7b2c1/llms.txt)
- [Emsal](//detay/emsal-41a4e/llms.txt)
- [Küp](//detay/kup-82544/llms.txt)