--- title: Dünya Okyanuslar Günü slug: dunya-okyanuslar-gunu-e638c url: /detay/dunya-okyanuslar-gunu-e638c type: article language: Türkçe entity: primary: Dünya Okyanuslar Günü type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Çevre, Tarım Ve Ziraat slug: cevre-tarim-ve-ziraat url: /kategori/cevre-tarim-ve-ziraat tags: - Dünya Okyanuslar Günü - UNESCO - okyanus author: Nursena Güller created_at: 2025-10-23T14:55:16.802101+03:00 updated_at: 2025-10-23T16:47:38.684708+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/vQdp1GRoYzFphMU4JD51fSQQL7FIt3Wz.jpg --- # Dünya Okyanuslar Günü ## KURE Information Cards ![O 2.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/oNii10BLJq9JPWmbGGVlpe6l4TezaBeU.png) *Dünya Okyanuslar Günü* | Field | Value | |-------|-------| | Tarih(Metin) | 8 Haziran | | İlan Eden Kurum | UNESCO’ya bağlı Hükümetlerarası Okyanus Komisyonu (Intergovernmental Oceanographic Commission – IOC) | | İlan Edildiği Yıl | 2008 | | Günün Temeli | 1992’de Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda gündeme gelmiştir. | ## Article Content **Dünya Okyanuslar Günü, **her yıl** 8 Haziran’da** kutlanan uluslararası bir gündür. **UNESCO’ya bağlı Hükümetlerarası Okyanus Komisyonu (IOC) tarafından** ilan edilen bu gün, denizlerin ve [okyanusların](/tr/detay/okyanuslar-dunyanin-mavilikleri/llms.txt) korunması, sürdürülebilir biçimde kullanılması ve küresel düzeyde farkındalık oluşturulması amacıyla belirlenmiştir. Okyanusların, dünya ekosisteminin temel bir unsuru olarak biyolojik çeşitliliği desteklemesi, iklimin düzenlenmesine katkı sağlaması ve yaşamın devamı için hayati öneme sahip olması nedeniyle bu gün, uluslararası düzeyde ortak bilinç geliştirilmesi için kutlanmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/dunya-okyanuslar-gunu-e638c-thumbs_b2_ec8a347ae35b6cba2b107887f36a4c0f.jpg) *Okyanus (Anadolu Ajansı)* ### **Amaç** [Dünya Okyanuslar Günü](/tr/detay/world-oceans-day-8ca62/llms.txt)’nün temel amacı, okyanusların ekolojik, ekonomik ve bilimsel önemine dikkat çekmek, deniz ekosistemlerini korumaya yönelik küresel farkındalık yaratmak ve okyanus sağlığını tehdit eden çevresel sorunlara çözüm arayışlarını desteklemektir. Gün, bireylerden hükûmetlere, sivil toplum kuruluşlarından bilimsel kurumlara kadar geniş bir katılımı teşvik eder. [UNESCO](/tr/detay/united-nations-educational-scientific-and-cultural/llms.txt), bu günü insanlık ile okyanuslar arasındaki karşılıklı bağı vurgulayan bir fırsat olarak değerlendirmekte ve ortak sorumluluk bilinciyle okyanusların korunması için uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi hedeflemektedir. ### **Tarihçe** Dünya Okyanuslar Günü fikri ilk kez **1992 yılında** Rio de Janeiro’da düzenlenen **Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’**nda gündeme gelmiştir.** 2008 yılında UNESCO’nun Hükümetlerarası Okyanus Komisyonu (IOC) **tarafından resmi olarak kabul edilerek her yıl 8 Haziran’da kutlanması kararlaştırılmıştır. [Birleşmiş Milletler](/tr/detay/birlesmis-milletler-bm-413f2/llms.txt) Genel Kurulu da bu tarihi onaylamış ve Dünya Okyanuslar Günü’nü resmî takvime dahil etmiştir. UNESCO, bu günde her yıl farklı temalar belirleyerek okyanusların korunmasıyla ilgili küresel farkındalık faaliyetleri yürütmektedir. ### **Küresel Çalışmalar ve Katkılar** UNESCO, Dünya Okyanuslar Günü kapsamında yürütülen çalışmalarda merkezi bir rol üstlenmektedir. Kurum, 2021 yılında başlatılan “[Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma için Okyanus Bilimi Onyılı](/tr/detay/surdurulebilir-kalkinma-amaclari-2/llms.txt)” girişimini koordine etmektedir. Bu on yıl, okyanus biliminde bilgi paylaşımını artırmak, deniz kaynaklarını sürdürülebilir biçimde yönetmek ve ekosistemlerin korunması için bilim temelli politikaların geliştirilmesini amaçlamaktadır. Okyanus Onyılı çerçevesinde 300’ü aşkın eylem hayata geçirilmiştir. Bunlar arasında derin deniz araştırmalarının geliştirilmesine yönelik uluslararası programlar, Güney Okyanusu’nda bilimsel koordinasyon yapılarının kurulması ve 2030 yılına kadar okyanus tabanının %100’ünün haritalanmasını hedefleyen çalışmalar yer almaktadır.[^1]  UNESCO, bu projeleri Uluslararası Hidrografik Örgüt ve Nippon Foundation-GEBCO Seabed 2030 Projesi ile yürütmektedir. Ayrıca 2024 yılında İspanya Hükûmeti ile birlikte Okyanus Onyılı Konferansı’nın düzenlenmesi ve 2025 yılında Fransa ile Kosta Rika ev sahipliğinde gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda bilimsel yaklaşımların ön plana çıkarılması planlanmaktadır. UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay, 2023 yılı Dünya Okyanuslar Günü mesajında, okyanusların “dünyanın mavi akciğerleri” olduğunu belirterek, gezegenin geleceği için bu ortak kaynağın korunmasının insanlığın sorumluluğu olduğunu vurgulamıştır. ### **Türkiye’deki Çalışmalar** Türkiye’de Dünya Okyanuslar Günü kapsamındaki faaliyetler, UNESCO Hükümetlerarası Okyanus Komisyonu’nda ülkemizi temsil eden Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı’nın koordinasyonunda yürütülmektedir. Bu kurumun öncülüğünde her yıl deniz araştırmaları ve denizel alan yönetimiyle ilgili kurumların temsilcilerinden oluşan SHOH Plan ve Koordinasyon Kurulu toplanmaktadır. 2018 yılı toplantısında, Dünya Okyanuslar Günü’nün ülke genelinde farkındalık yaratacak şekilde kutlanması ve yılın temasına uygun bilgilendirme faaliyetlerinin düzenlenmesi kararlaştırılmıştır. Türkiye’de deniz kirliliğiyle mücadeleye yönelik çalışmalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yürütülen Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Bu program kapsamında TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü ile çeşitli üniversiteler tarafından denizlerdeki kirlilik seviyeleri ve etkilerinin belirlenmesine yönelik araştırmalar yapılmaktadır. Ayrıca, [plastik kirliliğinin](/tr/detay/plastik-kirliligi-139af/llms.txt) azaltılması, arıtma teknolojilerinin geliştirilmesi ve tek kullanımlık plastiklerin yerine çevre dostu alternatiflerin teşvik edilmesi yönünde çalışmalar sürdürülmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Okyanus Sıcaklıkları 2021’de Rekor Seviyeye Ulaştı.” Anadolu Ajansı. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/cevre/okyanus-sicakliklari-2021de-rekor-seviyeye-ulasti/2472347Anadolu Ajansı. “Dünya Okyanus Günü.” Anadolu Ajansı. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/dunya-okyanus-gunu/0TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM). “8 Haziran Dünya Denizler ve Okyanuslar Günü.” TÜBİTAK MAM. Erişim 23 Ekim 2025. https://mam.tubitak.gov.tr/8-haziran-dunya-denizler-ve-okyanuslar-gunu/United Nations. “World Oceans Day.” United Nations. Erişim 23 Ekim 2025. https://www.un.org/en/observances/oceans-dayUNESCO. "Message from Ms Audrey Azoulay, Director-General of UNESCO, on the Occasion of World Oceans Day 8 June 2023." UNESCO Digital Library. Erişim 23 Ekim 2025. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385594?posInSet=2&queryId=N-189a4d04-cfb2-4a86-8294-32e265f8da6b ## Citations [^1]: UNESCO. "Message from Ms Audrey Azoulay, Director-General of UNESCO, on the Occasion of World Oceans Day 8 June 2023." UNESCO Digital Library. Erişim 23 Ekim 2025. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385594?posInSet=2&queryId=N-189a4d04-cfb2-4a86-8294-32e265f8da6b ## Related Articles - [Dünya Çevre Günü](//detay/dunya-cevre-gunu-bd409/llms.txt)