--- title: Dünya Kanser Günü slug: dunya-kanser-gunu-6fde8 url: /detay/dunya-kanser-gunu-6fde8 type: article language: Türkçe entity: primary: Dünya Kanser Günü type: article categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Kanser Günü - Tarama Programları - Toplum Sağlığı - toplumsal farkındalık author: Nursena Güller created_at: 2025-10-19T10:56:10.491721+03:00 updated_at: 2025-10-22T18:50:04.770056+03:00 --- # Dünya Kanser Günü ## KURE Information Cards ![anadolu ajansı.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/19/8BmiA5DCXwDhg9jatxL0kFinsGJdVXhh.jpg) *Dünya Kanser Günü* | Field | Value | |-------|-------| | Amaç(lar) | Önlenebilir kanser ölümlerinin sayısını azaltmak,Kanserle mücadelede uzun vadeli eylemleri desteklemek,Erken tanı ve tarama uygulamalarını teşvik etmek,Küresel ölçekte hükümetleri ve bireyleri harekete geçirmek,Kanser konusunda farkındalığı artırmak | | Günün Temeli | Paris Kanserle Mücadele Sözleşmesi’nin 10. maddesi | | Başlatan Kuruluş | Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) | | İlk Kutlandığı Yıl | 2005 | | Tarih(Metin) | 4 Şubat | ## Article Content ***Dünya Kanser Günü,*** her yıl 4 Şubat'ta düzenlenen uluslararası bir farkındalık günüdür. Bu gün, [kanser](/tr/detay/kanser-hastaligi/llms.txt) konusunda küresel farkındalığı artırarak toplumları ve hükümetleri önlem almaya teşvik etmeyi amaçlar. Bu özel gün aynı zamanda sonraki dönemlerde hayata geçirilecek çalışmaları ve kalıcı farkındalık çabalarını planlamayı da içermektedir. ### **Tarihçe** [Dünya Kanser Günü](/tr/detay/world-cancer-day-388e0/llms.txt) ilk olarak 2005 yılında Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) tarafından başlatılmıştır. O tarihten itibaren her yıl 4 Şubat, UICC ve iş birliğindeki kuruluşlar tarafından yürütülen kampanyalarla gelenksel olarak kutlanmaktadır. Dünya Kanser Günü'nün 4 Şubat olarak belirlenmesinin temeli, 4 Şubat 2000 tarihinde Paris'te düzenlenen ***Yeni Yüzyılda Kanserle Savaş Zirvesi*'nde** kabul edilen ***Paris Kanserle Mücadele Sözleşesi'ne*** dayanmaktadır. Şartın 10. maddesi, her yıl 4 Şubat'ın "Dünya Kanser Günü" olarak kabul edilmesini öngörmektedir. Bu bağlamda 4 Şubat tarihi, kanserle mücadelede küresel farkındalık oluşturmak amacıyla belirlenmiş ve uluslararası düzeyde benimsenmiştir.[^1]  ### **Amaç** Dünya Kanser Günü’nün temel amaçları; kanser konusunda farkındalık ve eğitim sağlamak, bireyleri ve toplumları önleyici eylemlere yönlendirmek, kanserle mücadeleye yönelik politikaların uygulanmasını desteklemek, farkındalık gününden sonraki süreçte sürdürülebilir eylemleri teşvik etmektir. Bu amaçlar doğrultusunda etkinlikler yalnızca tek günle sınırlı kalmayıp uzun vadeli kamu sağlığı girişimlerine temel oluşturacak şekilde planlanmaktadır. ### **Temalar** Dünya Kanser Günü için belirlenen temalar, her dönemin önceliklerini yansıtmaktadır. 2025–2027 dönemi teması** “Benzersiz Birlik” **olarak ilan edilmiştir. Bu tema, her bireyin kanserle mücadelesinin kendine özgü olduğunu vurgulamayı ve farklı deneyimlerin birleşerek küresel ölçekte ortak bir etki oluşturabileceği mesajını taşımayı hedefler. ### **Risk Faktörlerinden Korunma** Uluslararası kuruluşlar, bireylerin kanser riskini azaltmak amacıyla bazı davranış ve çevresel faktörlerden kaçınmasını önermektedir. Öne çıkan risk faktörleri şunlardır: - Tütün kullanımı (sigara ve dumansız tütün ürünleri) - Fazla kilolu veya obez olmak - Düşük meyve ve sebze tüketimi - Yetersiz fiziksel aktivite - Alkol tüketimi - Cinsel yolla bulaşan HPV enfeksiyonu - Hepatit ve diğer kanserojen enfeksiyonlara maruziyet - İyonlaştırıcı ve ultraviyole radyasyon - Kentsel hava kirliliği - Katı yakıt kullanımına bağlı iç mekân dumanı Bu risk faktörlerinden kaçınmak, akademik, bireysel ve toplumsal düzeyde kanserle mücadelede etkili bir önlem olarak kabul edilmektedir. ### **Ulusal Kanser Tarama Programı** Türkiye’de 2008 yılından itibaren yürütülen Ulusal Kanser Kontrol Programı, tarama, kayıt, önleme ve tedavi çalışmalarını bir arada yürütmektedir. Tarama hizmetleri, birinci basamak sağlık kuruluşları ile ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında uygulanmaktadır. Ayrıca, kırsal ve dezavantajlı gruplara mobil tarama araçları ile ulaşılmaktadır. - **Meme Kanseri:** 40–69 yaş arasındaki kadınlara klinik muayene yılda bir, mamografi iki yılda bir yapılmaktadır. - **Rahim Ağzı Kanseri:** 30–65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi uygulanmaktadır. - **Kalın Bağırsak Kanseri:** 50–70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere 2 yılda bir gaitada gizli kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi önerilmektedir. Tarama sonucunda pozitif veya şüpheli bulgular saptanan bireyler, belirlenen ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilir. İleri tetkik ve tedavi işlemleri burada gerçekleştirilir. ### **Farkındalık Çalışmaları ve Bilgilendirme** Dünya Kanser Günü kapsamında farkındalığı artırmak ve tarama hizmetlerine erişimi desteklemek amacıyla Türkiye genelinde 81 ilde bilgilendirme ve farkındalık etkinlikleri yürütülmektedir. Bireyler Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), İlçe Sağlık Müdürlükleri, Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) aracılığıyla tarama hizmetlerine erişebilir. Ayrıca, Kanser Dairesi Başkanlığı web sitesinde hangi taramaların hangi yaş grupları için uygun olduğunu gösteren rehber ve uygulamalar bulunmaktadır. ### **Uluslararası Perspektif** Dünya genelinde, kanser farkındalığını artırmaya yönelik çalışmalar uluslararası kuruluşlar tarafından koordine edilmektedir. UICC ve [Dünya Sağlık Örgütü](/tr/detay/dunya-saglik-gunu-08c61/llms.txt), risk faktörlerinden kaçınma ve erken tanı konusunda küresel düzeyde standartlar belirlemekte ve ülkeleri program uygulamaları konusunda bilgilendirmektedir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=Sa5x0qU7a2U) *Dünya Kanser Günü'ne Dair Tanıtım Videosu (Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü)* ***Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da tıbbi yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.*** ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Dünya Aferez Birliği Başkanı Prof. Dr. Altuntaş: Türkiye Kanser ve Kök Hücre Alanında Çok İyi." Anadolu Ajansı. Erişim 19 Ekim 2025. https://www.aa.com.tr/tr/saglik/dunya-aferez-birligi-baskani-prof-dr-altuntas-turkiye-kanser-ve-kok-hucre-alaninda-cok-iyi/1286508.Avec Fondation. "Charte de Paris Contre le Cancer." Erişim 21 Ekim 2025. https://parischarteragainstcancer.org/wp-content/uploads/2024/03/French-Charte-de-Paris-contre-le-cancer-Charter-of-Paris-against-cancer-Fondation-Avec-1.pdf.Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. "4 Şubat Dünya Kanser Günü." Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Erişim 19 Ekim 2025. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler-kanser/4-subat-duenya-kanser-guenue.html.Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü. "Dünya Kanser Günü." Youtube. Erişim 19 Ekim 2025. https://www.youtube.com/watch?v=Sa5x0qU7a2U.Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. "4 Şubat Dünya Kanser Günü." Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Erişim 19 Ekim 2025. https://sggm.saglik.gov.tr/TR-102177/4-subat-dunya-kanser-gunu.html.Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. "4 Şubat Dünya Kanser Günü (2025)." Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Erişim 19 Ekim 2025. https://sggm.saglik.gov.tr/TR-106875/4-subat-dunya-kanser-gunu-2025.html.World Health Organization. "World Cancer Day 2024." World Health Organization. Erişim 19 Ekim 2025. https://www.emro.who.int/media/news/world-cancer-day-2024.html. ## Citations [^1]: Avec Fondation. "Charte de Paris Contre le Cancer." Erişim 21 Ekim 2025. https://parischarteragainstcancer.org/wp-content/uploads/2024/03/French-Charte-de-Paris-contre-le-cancer-Charter-of-Paris-against-cancer-Fondation-Avec-1.pdf ## Related Articles - [Dünya Sağlık Günü](//detay/dunya-saglik-gunu-08c61/llms.txt)