--- title: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası slug: divrigi-ulu-camii-ve-darussifasi-59901 url: /detay/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasi-59901 type: article language: Türkçe entity: primary: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası type: article disambiguation: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası: UNESCO Dünya Mirası, Anadolu Selçuklu mimarisinin şaheseri. 1228-1243 yılları arasında inşa edilmiş. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari tags: - Divriği Darüşşifası - Divriği Ulu Camii - Ulu Camii - Sivas author: Burcu Sandıkçı created_at: 2025-04-03T16:56:11.474370+03:00 updated_at: 2025-05-09T11:56:45.771620+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/09/JH3JDaHWgVPqTRlKDGgp1aTXvd3oZWPI.png --- # Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1228-1243 | | Dünya Mirası Listesine Giriş | 1985 | | Banisi | Mengücekoğlu Ahmed Şah (Cami), Turan Melek Hatun (Darüşşifa) | | Mimar(lar) | Ahlatlı Hürrem Şah | | Konum | İç Anadolu,Divriği,Sivas | ## Article Content **Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası**, [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Selçuklu Dönemi'nin en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) yapılarından biridir. Sivas ilinin Divriği ilçesinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) topluluğu **cami, darüşşifa ve türbeden** meydana gelir. Yapımı 1228’de başlayıp 1243 yılında son bulan kompleks Mengücekoğlu [Ahmed](/tr/detay/ahmed/llms.txt) [Şah](/tr/detay/sah-3/llms.txt) ve eşi [Turan](/tr/detay/turan-2/llms.txt) [Melek](/tr/detay/melek-3/llms.txt) [Hatun](/tr/detay/hatun-2/llms.txt) tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Ahlatlı Hürrem Şah’tır. 1985 yılında **UNESCO Dünya Mirası Listesi**’ne dahil edilmiştir. Bu yapı aynı zamanda T.C. Cumhurbaşkanlığı makamının koruması altındadır. ### **Mimari Yapı ve Plan** Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Anadolu Selçuklu mimarisinin [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) işçiliği açısından en dikkat çekici yapılarındandır. Kompleks yapı, Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücekoğulları Beyliği döneminde, II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in saltanat yıllarında inşa edilmiştir. Cami, Mengücekoğlu Ahmed Şah tarafından; bitişiğindeki darüşşifa ise eşi Turan Melek Hatun tarafından yaptırılmıştır. Her iki yapının da mimarı Ahlatlı Hürrem Şah’tır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/03/8e5w8wUtGx8qSCcwBe4fvbPSaAX44zry.jpg) [Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası, Türkiye Kültür Portalı](https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/sivas/gezilecekyer/dvrg-ulu-cam-ve-darussfasi) Yapılar, birbirine bitişik ancak işlevsel olarak ayrıdır. Cami, [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) planlı olup mihrap önü kubbeli ve üzeri tonozlarla örtülüdür. Giriş, kuzey cephesindeki taçkapıdandır. Caminin üç taçkapısı bulunmaktadır: Kuzeyde [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) giriş, doğuda “[Cennet](/tr/detay/cennet-2/llms.txt) Kapısı”, batıda ise [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) kapısı yer alır. Her bir [kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) farklı bezeme düzenine sahiptir. **Cennet Kapısı, **özellikle detaylı taş işçiliği ve [anlam](/tr/detay/anlam-3/llms.txt) yüklü sembollerle dikkat çeker. Darüşşifa ise caminin güneybatısında yer alır. Plan itibarıyla avlulu, iki katlı bir yapıdır. İç mekânlar, tedavi ve konaklama birimlerinden oluşur. Ortada yer alan avluya bakan eyvanlı [düzen](/tr/detay/duzen-3/llms.txt), hasta odaları, **havuz ve ses akustiği** düşünülerek tasarlanmış alanlar ile çevrilidir. [Su](/tr/detay/su-4/llms.txt) sesi ve ışığın bilinçli dağılımı, yapının tedavi edici işlevine hizmet etmektedir. Darüşşifa, hem fiziksel hem psikolojik tedavi yöntemlerinin uygulandığı, dönemin tıp bilgisiyle şekillenmiş önemli bir şifahane örneğidir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/03/Y1x4fzWko8jaDYGbOO0BKjFmgUO91maT.jpg) [Divriği Ulu Camii- Anadolu Ajansı](https://www.aa.com.tr/tr/kultur/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasinda-restorasyon-tamamlandi/3208810) #### **Bezemeler** Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası'nı benzerlerinden ayıran en [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) [özellik](/tr/detay/ozellik/llms.txt), taş işçiliği ve süsleme anlayışıdır. Yapının üç anıtsal taçkapısı ve cepheleri, çok sayıda yüksek [kabartma](/tr/detay/kabartma-4/llms.txt) taş süslemelerle bezenmiştir. Bu bezemelerde geometrik desenler, bitkisel motifler, kufi yazılar ve özellikle [hayat](/tr/detay/hayat-2/llms.txt) ağacı figürleri dikkat çeker. **Her motif, tekil ve özgündür; hiçbiri diğerinin tekrarı değildir. **On binlerce motiften hiçbiri kendini tekrar etmez. Bunun, kâinattaki tüm varlıkların [denge](/tr/detay/denge-2/llms.txt) içinde yaşamasına dair bir benzetme olduğu düşünülmektedir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), yapının estetik anlayışının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) metafizik bir bütünlük arayışını da yansıtır. Özellikle [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) cephesindeki “Cennet Kapısı”, **taş işçiliği** açısından [zirve](/tr/detay/zirve/llms.txt) noktayı temsil eder. Motifler, yalnızca dekoratif değil; sembolik anlamlar da taşımaktadır. Hayat ağacı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) figürler, **yaşam, sonsuzluk ve yeniden doğuş** temalarını ifade ederken; bazı kabartmalarda [güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt), yıldız ve rozet benzeri ögeler de kullanılmıştır. Gotik ve [barok](/tr/detay/barok-2/llms.txt) etkileri andıran ayrıntılı süslemeler, Yüksek kabartma tekniğiyle işlenen taş yüzeyler, âdeta dantel gibi oyulmuştur. Bu bezemeler [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) estetik değil, aynı zamanda ışık-[gölge](/tr/detay/golge-2/llms.txt) oyunlarıyla mekâna [ruh](/tr/detay/ruh-2/llms.txt) kazandıran ögelerdir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/03/OtPc6DxEM4xb7FhkFcKMAKdEVPyshIdM.jpg) [Divriği Ulu Camii- Anadolu Ajansı](https://www.aa.com.tr/tr/kultur/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasi-yaz-aylarinda-ziyarete-acilacak/3146417) #### **Minber** Minber, Tiflisli İbrahim oğlu Ahmet tarafından yapılmıştır. [Abanoz](/tr/detay/abanoz-2/llms.txt) ağacından yapılmış olan bu minberin **yapımı 12 yıl** sürmüştür. Üzerinde 21 kabartma [yazı](/tr/detay/yazi-2/llms.txt) ve 114 beşgen yıldız bulunur. Yıldızların [Kur’an](/tr/detay/kuran-2/llms.txt)’daki sure sayısına denk geldiği düşünülmektedir. Minber, Anadolu [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) işçiliğinin taş versiyonu olarak kabul edilir. #### **Işık ve Gölge Kullanımı** Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nda ışık kullanımı, sadece işlevsel bir öğe değil, aynı zamanda yapının mimari ve sembolik tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır. Yapının farklı yönlerine yerleştirilmiş açıklıklar ve pencereler aracılığıyla doğal ışık, taş yüzeyler üzerinde belirli zamanlarda farklı yansımalar ve gölgeler oluşturur. Bu ışık oyunları, bezemelerin detaylarını öne çıkarırken, mekânın ruhani atmosferini de güçlendirir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/03/TGx9PlUr7dwGRSYrgx9i8yxtGlbq5Aoj.jpg) [Divriği Ulu Camii- Anadolu Ajansı](https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasinda-restorasyon-tamamlandi/0) Özellikle doğu cephesindeki taçkapılarda [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) ışığı ile ortaya çıkan siluetler**, kadın ve erkek figürlerine benzer gölgeler** şeklinde algılanmaktadır. [Işık](/tr/detay/isik-2/llms.txt), mimariyle bütünleşerek yapıdaki sanatsal anlatımı destekleyen bir öğeye dönüşmüştür. Günün değişen ışığı, bu taş süslemeler üzerinde farklı etkiler yaratarak yapıya dinamizm katmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/03/OlG9IdV0S3rME6kiGL5BU0qZMR3hCMPm.jpg) [Divriği Ulu Camii- Anadolu Ajansı](https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasinda-restorasyon-tamamlandi/0) Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, yalnızca bir ibadet ve şifa merkezi olmanın ötesinde, taş işçiliği, mimari planlaması, ışık kullanımı ve bezeme çeşitliliğiyle Anadolu Selçuklu sanatının zirve noktalarından biridir. Yapı bezemeleri ile İspanya'daki El Hamra Sarayı'na andırdığı için Avrupalı [bilim](/tr/detay/bilim-2/llms.txt) insanları tarafından ''Anadolu'nun El Hamrası'' olarak anılmaktadır. [Sanat](/tr/detay/sanat/llms.txt) tarihi, mimarlık ve kültürel miras açısından benzersiz olan bu [eser](/tr/detay/eser-3/llms.txt), 1985 yılında UNESCO [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Mirası Listesi’ne alınarak evrensel bir [değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) kazanmıştır. Yalnızca mimari değil, aynı zamanda sembolik, kültürel ve estetik bir anlatı sunan bu yapı topluluğu, geçmişin [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) ve estetik anlayışını günümüze taşıyan önemli bir mirastır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Yaz Aylarında Ziyarete Açılacak.” Erişim 3 Nisan 2025.https://www.aa.com.tr/tr/kultur/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasi-yaz-aylarinda-ziyarete-acilacak/3146417.Apa Kurtişoğlu, Gülay. “Anadolu Selçuklu Döneminin İki Minberi: Amasya Burmalı Minare Camii Minberinin Divriği Ulu Camii Minberiyle İlişkisi Üzerine.” Tarihin Peşinde: Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, no. 11 (2014): 93–126.Peker, Ali Uzay. “Divriği Ulu Camisi ve Darüşşifası.” Tasarım Merkezi Dergisi, 8 Şubat 2007: 19–27.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası.” Kültür Portalı. Erişim 3 Nisan 2025.https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/sivas/gezilecekyer/dvrg-ulu-cam-ve-darussfasi.T.C. Sivas Valiliği. “Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası.” Erişim 3 Nisan 2025.http://www.sivas.gov.tr/divrigi-ulu-camii-ve-darussifasi.Ülgen, Saïm. Dîvriği Ulu Camii ve Darüşşifası. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü.Yıldırım, Bora, ve Damla Yüksek. “Doğal Işığın İç Mekân Algısına Etkisinin İncelenmesi: Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası Örneği.” Online Journal of Art and Design 12, no. 1 (Ocak 2024): 187–196.