--- title: Deyrulzafaran Manastırı slug: deyrulzafaran-manastiri url: /detay/deyrulzafaran-manastiri type: article language: Türkçe entity: primary: Deyrulzafaran Manastırı type: article disambiguation: Deyrulzafaran Manastırı: Tarihi Süryani manastırı, Mardin'de. 5.yy'dan kalma mimari harikası. categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari tags: - Deyrulzafaran - Süryani - Manastır - Roma - Mardin - Tarihçe author: Edanur Karakoç created_at: 2025-02-25T14:08:38.798722+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:44:18.534305+03:00 --- # Deyrulzafaran Manastırı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Deyrulzafaran Manastırı ![09092014_ac659480-f02a-4516-9f63-ee9821369c54.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/25/Pvkf7pGBZ4VesvI6Qvklx6OYMruZzSRE.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | İnşa Tarihi(Metin) | 5. yüzyıl | | Önceki Adları | Mor Hananyo Manastırı,Mor Şleymun Manastırı | | Kat Sayısı | 3 | | Mimari Tarzı | Orta Çağ Süryani Mimarlığı | | Önemli Yapı(lar) | Divanhane ve Rahip Odaları,Azizler Mezarlığı,Mor Petrus Kilisesi,Meryem Ana Kilisesi,Mor Hananyo Kilisesi,Şemsi Tapınağı | | Konum | Mardin,Türkiye | ## Article Content [Deyrulzafaran Manastırı](/tr/detay/deyrulzafaran-manastiri-97115/llms.txt), Türkiye’nin [Mardin](/tr/detay/mardin-il-4/llms.txt) ilinde bulunan, Süryani Ortodoks Kilisesi’ne ait tarihi bir manastırdır. Mardin’in 4 kilometre doğusunda, Mardin Ovası’na hâkim bir noktada [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), 5. yüzyıldan itibaren farklı dönemlerde yapılan eklemelerle 18. yüzyılda bugünkü halini almıştır. Manastır, Romalılar tarafından [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) olarak kullanılan bir yapının [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) inşa edilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/uv7Ibboy59ISHYkpzd8KSLtLGRbKSFYQ.jpeg) *(Deyrulzafaran Manastırı - Atlas Dergisi)* ** ### **Tarihçe** Deyrulzafaran Manastırı'ın bulunduğu alan, tarih boyunca çeşitli medeniyetlere [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmıştır. Manastırın inşa edilmeden önce güneşe tapan Şemsi toplulukları tarafından [Güneş](/tr/detay/gunes-3/llms.txt) Tapınağı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Daha sonra Romalılar, bu yapıyı bir kale olarak dönüştürmüştür. Romalıların bölgeden çekilmesinin ardından Aziz Şleymun, bazı azizlerin kemiklerini buraya getirterek yapıyı bir manastıra dönüştürmüştür. Bu dönemde manastır, [Mor](/tr/detay/mor-90070/llms.txt) Şleymun Manastırı olarak adlandırılmıştır. 793 yılında Mardin ve Kefertüth Metropoliti Aziz Hananyo, yapıda kapsamlı bir onarım gerçekleştirmiş ve bu sürecin ardından manastır, Mor Hananyo Manastırı adıyla anılmaya başlanmıştır. 15. yüzyıldan itibaren, manastırın bulunduğu bölgede yetişen safran bitkisinden dolayı yapı, Deyrulzafaran (Safran Manastırı) adını almıştır. 1293-1932 yılları arasında 640 yıl boyunca Süryani Ortodoks patriklerinin ikametgahı olmuş ve kilisenin [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir dini eğitim merkezi olarak hizmet vermiştir. ### **Mimari Özellikler** Deyrulzafaran Manastırı, üç katlı bir kompleks olarak inşa edilmiştir. Yapının farklı dönemlerde eklenen yapılara rağmen bütüncül bir mimariye sahip olduğu gözlemlenmektedir. Manastır, [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) işçiliği, kemerli sütunlar, [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) işlemeler ve kubbeleri ile dikkat çekmektedir. Kompleksin içerisinde üç ibadethane bulunmakta olup ayrıca 52 Süryani patriğinin mezarı manastır alanında yer almaktadır. Manastır bünyesinde şu yapılar bulunmaktadır: - **Şemsi Tapınağı**: Manastırın en eski yapılarından biridir ve önceden Güneş Tapınağı olarak kullanılmıştır. - **Mor Hananyo Kilisesi**: 793 yılındaki onarım sürecinin ardından yapılan başlıca ibadet alanıdır. - **Meryem Ana Kilisesi**: Manastır kompleksinin içinde yer alan ibadethanelerden biridir. - **Mor Petrus Kilisesi**: Kompleksin bir başka kilisesidir. - **Azizler Mezarlığı**: Süryani patriklerinin ve önde gelen dini figürlerin mezarlarını içermektedir. - **Divanhane ve Rahip Odaları**: Manastırın idari ve konaklama bölümleridir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/NL7nsvoOLh9cS15oadkev0KNbrbTOeh1.gif) *(Deyrulzafaran Manastırı - Türkiye Turizm Ansiklopedisi)* ### **Matbaa ve Yayıncılık** Deyrulzafaran Manastırı, dini [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olmanın yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), bölgenin ilk matbaasının bulunduğu yer olarak da bilinmektedir. 19. yüzyılda patriklik yapmış 4. Petrus, 1874 yılında İngiltere'den bir [matbaa](/tr/detay/matbaa/llms.txt) satın almış ve 1876 yılında manastıra getirtmiştir. Bu matbaa, 1969 yılına kadar aktif olarak kullanılmış ve Süryanice, Arapça, Osmanlıca ve Türkçe eserler basılmıştır. 1953'e kadar "Öz Hikmet" adında bir aylık dergi yayımlanmıştır. Matbaanın kalıntılarının bir kısmı manastırda, bir kısmı ise Mardin'deki [Kırklar Kilisesi](/tr/detay/mardin-2/llms.txt)'nde sergilenmektedir. ### **Günümüzdeki Durumu ve Ziyaret Bilgileri** Günümüzde Deyrulzafaran Manastırı, Süryani Kilisesi'nin dini merkezlerinden biri olmaya devam etmektedir. Mardin Metropolitinin ikametgahı olup Süryani cemaati tarafından ziyaret edilmektedir. Manastır, turistik bir mekan olup haftanın 7 günü ziyarete açıktır ve rehberli turlar her [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) başında gerçekleştirilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Deyrulzafaran Manastırı Resmi Web Sitesi. "Deyrulzafaran Manastırı." Deyrulzafaran Manastırı, Erişim 25 Şubat 2025. http://www.deyrulzafaran.org/turkce/detay.asp?id=15&kategori=MANASTIR. 2. Kültür Portalı. "Deyrulzafaran Manastırı." Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı, Erişim 25 Şubat 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/mardin/gezilecekyer/deyrulzafaran-manastiri. 3. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Deyrulzafaran Manastırı." Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Erişim 25 Şubat 2025. https://mardin.ktb.gov.tr/TR-311569/deyrulzafaran-manastiri.html. 4. T.C. Mardin Valiliği. "Manastırlar." Mardin Valiliği Resmi Web Sitesi, Erişim 25 Şubat 2025. http://www.mardin.gov.tr/yeni-manastirlar.