--- title: Determinizm slug: determinizm-3 url: /detay/determinizm-3 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Determinizm type: dictionary disambiguation: Determinizm: Felsefe, bilim ve hukukta nedensellik ve özgür irade tartışmalarında temel kavram. categories: - name: Felsefe slug: felsefe url: /kategori/felsefe tags: - bilim - Psikoloji - Felsefe - Determinizm - Hukuk author: İsmail Aykurt created_at: 2025-02-26T21:51:46.021614+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:40:12.547931+03:00 --- # Determinizm ## Article Content ### **Köken** Latince determinare “belirlemek, sınırlamak” kelimesinden türetilmiştir. Felsefi bir terim olarak 18. yüzyılda özellikle [bilim](/tr/detay/bilim-2/llms.txt) ve metafizik tartışmalarında öne çıkmıştır. ### **Kullanım Alanları** - **Felsefe:** Özgür irade ve nedensellik üzerine tartışmalarda temel bir kavramdır. - **Bilim:** Fizik, biyoloji ve psikoloji gibi alanlarda olayların belirli yasalar çerçevesinde geliştiği fikrini destekler. - **Psikoloji:** İnsan davranışlarının çevresel ve genetik faktörler tarafından belirlendiğini savunan yaklaşımlarda kullanılır. - **Hukuk:** Suç ve ceza anlayışında, bireyin eylemlerinin ne derece özgür olduğu sorusunu gündeme getirir. ### **Örnek Cümleler** - Felsefi bağlamda: *"Spinoza’ya göre determinizm, evrendeki her şeyin zorunlu bir neden-sonuç ilişkisi içinde var olduğunu gösterir."* - Bilimsel bağlamda: *"Laplace’ın teorisine göre, evrenin şu anki durumunu tam olarak bilebilirsek, gelecekte ne olacağını kesin olarak öngörebiliriz."* ## Academic Sources and References 1. Türk Dil Kurumu. Büyük Türkçe Sözlük. "Determinizm." Son erişim: 26 Şubat 2025. https://sozluk.gov.trNişanyan Sözlük. "Determinizm." Son erişim: 26 Şubat 2025. https://www.nisanyansozluk.comStanford Encyclopedia of Philosophy. "Determinism." Son erişim: 26 Şubat 2025. https://plato.stanford.edu/entries/determinism