---
title: Derogasyon (Sözlük)
slug: derogasyon-sozluk
url: /detay/derogasyon-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Derogasyon (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Derogasyon sözlük anlamı: Hukuki bir düzenlemenin geçici veya kalıcı olarak kaldırılması.  Ulusal ve uluslararası hukukta kullanılır.
  categories:
    - name: Hukuk
      slug: hukuk
      url: /kategori/hukuk
  tags:
    - Yürürlükten Kaldırma
    - Derogasyon
    - Anayasa
    - Hukuk
    - sözlük
author: Ahsen Karakaş
created_at: 2025-01-18T17:49:24.474839+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:48:40.964797+03:00
---

# Derogasyon (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Derogasyon (Sözlük)" -->

## Article Content

##### **Tanım**

İsim

1. Ayrıklık
2. Hukuki bir düzenlemenin, geçici ya da kalıcı olarak kısmen veya tamamen yürürlükten kaldırılması.
3. Uluslararası hukuka veya ulusal hukuk sistemlerine ilişkin, belirli durumlarda bir kuralın uygulanmaması için yapılan özel düzenleme.

##### **Köken**

"Derogasyon" kelimesi, Latince *"derogare"* (bir yasayı kısmen iptal etmek) kökünden türetilmiştir. Fransızca *"dérogation"* kelimesi aracılığıyla Türkçeye geçmiştir ve [hukuk](/tr/detay/hukuk-2/llms.txt) terminolojisinde kullanılmaktadır.

##### **Kullanım Alanları**

- **Hukuk**: Belirli şartlar altında bir yasadan veya düzenlemeden sapma yapılması durumu.
- **Uluslararası Hukuk**: Olağanüstü hâl, savaş veya benzeri kriz durumlarında, bazı insan hakları yükümlülüklerinden geçici olarak vazgeçilmesi.
- **Anayasa Hukuku**: Kanunların anayasa çerçevesinde sınırlandırılması ya da kısmi olarak uygulanmaması.

##### **Örnek Cümleler**

1. Olağanüstü hâl süresince bazı temel haklar için derogasyon yapılmasına karar verildi.
2. Uluslararası antlaşmalar, belirli şartlar altında derogasyon hakkı tanıyabilir.
3. Yasa, ekonomik kriz dönemlerinde vergilerle ilgili derogasyon hükümleri içermektedir.

##### **Alt Anlamlar ve Yan Anlamlar**

- **Geçici Derogasyon**: Belirli bir süre için hukuki bir düzenlemenin yürürlükten kaldırılması.
- **Kalıcı Derogasyon**: Bir yasanın tamamen veya kısmen yürürlükten kaldırılması.
- **İstisna Tanıma**: Bir kuralın uygulanmasında bireysel veya sınırlı durumlarda muafiyet tanınması.

##### **İlgili Terimler**

- Yürürlükten Kaldırma
- İstisna
- Muafiyet
- Anayasa Değişikliği
- İnsan Hakları

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Derogasyon (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Türk Dil Kurumu, Derogasyon, Erişim Tarihi: 18 Ocak2025, https://sozluk.gov.tr/?ara=derogasyon
2. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. (2022). Ekonomi ve maliye terimleri (İngilizce-Türkçe). Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. Erişim Tarihi: 18 Ocak 2025, https://www.mfa.gov.tr/data/Terminoloji/ekonomi-ve-maliye-terimleri-(ingilizce-turkce)-2022.pdf