---
title: Derivasyon
slug: derivasyon-9af02
url: /detay/derivasyon-9af02
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Derivasyon
  type: dictionary
  disambiguation: Derivasyon: Kökeni, anlamı ve kullanım alanları (dilbilim, matematik, felsefe...).  Kelime türetme ve değişim süreci.
  categories:
    - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri
      slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
      url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - yön değiştirme
    - derivasyon
author: Elmira Naz Ede
created_at: 2025-05-17T15:35:08.268001+03:00
updated_at: 2025-05-17T17:14:11.309606+03:00
---

# Derivasyon

<!-- CONTEXT: Article Content for "Derivasyon" -->

## Article Content

### **Köken**

"Derivasyon" kelimesi, Türkçeye Fransızca *dérivation* sözcüğünden geçmiştir. Fransızca *dérivation* kelimesi, "yönünü değiştirme" veya "türetme" anlamlarına gelir. Bu sözcük, Fransızca *dériver* fiilinden türetilmiştir; *dériver* fiili ise Latince *derivare* fiilinden gelir. Latince *derivare*, "bir akarsuyun yönünü değiştirmek" anlamındadır ve *de* (den, -den) ve *rivus* ([akarsu](/tr/detay/akac-debcb/llms.txt), [dere](/tr/detay/dere-2/llms.txt)) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Latince *rivus* kelimesi, Hint-Avrupa kökenli *rei-* kökünden türemiştir; bu kök, "akmak" veya "yarmak" anlamlarına gelir. Dolayısıyla, "derivasyon" kelimesinin kökeni, suyun yönünü değiştirme veya bir şeyin kaynağından türetilmesi fikrine dayanır.

### **Kullanım Alanları**

- **Dilbilim:** Sözcük ya da köklerden yeni sözcük türetme işlemi için kullanılır (ör. *görmek → görü → görücü*).
- **Matematik ve fizik:** Türevin alınması, yani bir fonksiyonun değişim hızının belirlenmesi sürecinde teknik terim olarak.
- **Mantık ve felsefe:** Kavramların veya önermelerin çıkarım yoluyla elde edilmesini ifade eder.
- **Jeoloji ve hidrografi:** Akarsu sistemlerinin yön değiştirmesi ya da başka kollar oluşturması anlamında kullanılır.
- **Etimoloji ve tarihsel dilbilim:** Kelimelerin köken zincirini ve biçimsel dönüşüm süreçlerini tanımlamada kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Derivasyon" -->

## Academic Sources and References

1. "Derivasyon”. Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2025. https://lugatim.com/s/DER%C4%B0VASYON.“Derivasyon”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/derivatif.''Derivasyon”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=derivasyon.