--- title: Deri ve Subkutanöz Dokunun Granülomatöz Bozuklukları slug: deri-ve-subkutanoz-dokunun-granulomatoz-bozuklukla url: /detay/deri-ve-subkutanoz-dokunun-granulomatoz-bozuklukla type: article language: Türkçe entity: primary: Deri ve Subkutanöz Dokunun Granülomatöz Bozuklukları type: article disambiguation: Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozuklukları hakkında bilgi. Granülom oluşumu, klinik bulgular ve tanı yöntemleri. categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - Tıp - hastalık author: Emin Neşat Gürses created_at: 2025-03-21T22:03:32.809783+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:45:20.701676+03:00 --- # Deri ve Subkutanöz Dokunun Granülomatöz Bozuklukları ## Article Content ### **Deri ve Subkutanöz Dokunun Granülomatöz Bozuklukları** Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozuklukları, kronik inflamatuar süreçlerle karakterize, granülom oluşumuyla seyreden bir grup hastalıktır. Granülomlar, makrofajların epiteloid hücrelere dönüşmesi ve çok çekirdekli [dev](/tr/detay/dev-749668/llms.txt) hücrelerin oluşumuyla karakterize histolojik yapılardır. Bu bozukluklar, [enfeksiyöz](/tr/detay/enfeksiyoz/llms.txt) ([tüberküloz](/tr/detay/tuberkuloz/llms.txt), lepra) veya enfeksiyöz olmayan (sarkoidoz, granüloma annulare) nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozuklukları, klinik olarak çeşitli cilt lezyonları (nodüller, plaklar, ülserler) ile kendini gösterir ve [tanı](/tr/detay/tani-748359/llms.txt) genellikle klinik bulgular, histopatolojik inceleme ve laboratuvar testleriyle konur. ### **Epidemiyoloji ve Sınıflandırma** Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozuklukları, [yaş](/tr/detay/yas-3/llms.txt), cinsiyet ve coğrafi bölgeye göre değişen bir prevalansa sahiptir. Örneğin, sarkoidoz genç ve orta yaşlı yetişkinlerde daha sık görülürken, granüloma annulare çocuklarda ve genç erişkinlerde daha yaygındır. Bu bozukluklar, enfeksiyöz ve enfeksiyöz olmayan granülomatöz hastalıklar olarak iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) gruba ayrılabilir: #### **Enfeksiyöz Granülomatöz Hastalıklar:** - Tüberküloz (lupus vulgaris, skrofuloderma) - Lepra (tüberküloid lepra, lepromatöz lepra) - Fungal enfeksiyonlar (sporotrikoz, histoplazmoz) #### **Enfeksiyöz Olmayan Granülomatöz Hastalıklar:** - Sarkoidoz - Granüloma annulare - Nekrobiyozis lipoidika - Yabancı cisim reaksiyonları ### **Patofizyoloji** Granülom oluşumu, immün sistemin kronik antijenik uyarıya yanıtı olarak gelişir. Makrofajlar, antijenleri fagosite eder ve epiteloid hücrelere dönüşür. Bu hücreler, çok çekirdekli dev hücreler oluşturmak üzere birleşir. Granülomların merkezinde nekrotik [doku](/tr/detay/doku-4/llms.txt) (kazeifikasyon nekrozu) veya non-nekrotik inflamatuar hücreler bulunabilir. Enfeksiyöz granülomlarda, patojenler (mikobakteri, mantar) genellikle granülomun merkezinde tespit edilir. Enfeksiyöz olmayan granülomlarda ise immün sistemin kendi dokularına karşı anormal yanıtı [söz](/tr/detay/soz/llms.txt) konusudur. ### **Klinik Bulgular** Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozuklukları, klinik olarak çeşitli cilt lezyonlarıyla kendini gösterir. Lezyonların tipi ve dağılımı, altta yatan hastalığa bağlı olarak değişir. [Yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) klinik bulgular şunlardır: - **Nodüller:** Deri altında sert, ağrısız kitleler. - **Plaklar:** Deriden kabarık, geniş lezyonlar. - **Ülserler:** Deri bütünlüğünün bozulduğu açık yaralar. - **Eritem:** Deride kızarıklık. - **Hiperpigmentasyon veya hipopigmentasyon:** Deri renginde değişiklikler. #### **Örnek Hastalıklar ve Klinik Bulgular:** - **Sarkoidoz:** Eritematöz veya morumsu nodüller ve plaklar, özellikle yüz ve ekstremitelerde. - **Granüloma Annulare:** Halka şeklinde, deriden kabarık lezyonlar, genellikle el ve ayaklarda. - **Nekrobiyozis Lipoidika:** Sarı-kırmızı renkli, atrofik plaklar, genellikle bacaklarda. - **Tüberküloz (Lupus Vulgaris):** Yumuşak, sarı-kahverengi nodüller, yüzde yaygın. ### **Tanı** Deri ve subkutanöz dokunun granülomatöz bozukluklarının tanısı, klinik bulgular, histopatolojik inceleme ve laboratuvar testlerine dayanır. Deri biyopsisi, granülomların varlığını doğrulamak için altın standarttır. Histopatolojik incelemede epiteloid hücreler, dev hücreler ve nekrotik veya non-nekrotik merkezler görülür. Enfeksiyöz nedenlerin dışlanması için mikrobiyolojik kültürler ve PCR testleri kullanılabilir. Sarkoidoz [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) sistemik hastalıkların tanısında [akciğer](/tr/detay/akciger-3/llms.txt) grafisi, [serum](/tr/detay/serum-6f608/llms.txt) anjiyotensin dönüştürücü [enzim](/tr/detay/enzim-748202/llms.txt) (ACE) düzeyi ve göğüs BT gibi ek testler gerekebilir. ### **Tedavi** Tedavi, altta yatan hastalığa ve klinik bulguların şiddetine bağlıdır. Enfeksiyöz granülomatöz bozukluklarda antimikrobiyal tedavi (antitüberküloz ilaçlar, antifungal ilaçlar) temel yaklaşımdır. Enfeksiyöz olmayan granülomatöz bozukluklarda ise immünomodülatör ve antiinflamatuar tedaviler kullanılır. Yaygın tedavi seçenekleri şunlardır: - **Topikal Tedaviler:** Kortikosteroid kremler, takrolimus merhem. - **Sistemik Tedaviler:** Oral kortikosteroidler, metotreksat, hidroksiklorokin. - **Fototerapi:** UVB veya PUVA tedavisi. - **Cerrahi:** Büyük nodüllerin veya ülserlerin eksizyonu. ## Academic Sources and References 1. Bolognia, Jean L., Joseph L. Jorizzo, and Julie V. Schaffer. Dermatology. 4th ed., Elsevier, 2018.James, William D., Dirk M. Elston, and Timothy G. Berger. Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology. 13th ed., Elsevier, 2020.Griffiths, Christopher E. M., et al. Rook's Textbook of Dermatology. 9th ed., Wiley-Blackwell, 2016.Callen, Jeffrey P., and Jashin J. Wu. Dermatological Signs of Systemic Disease. 5th ed., Elsevier, 2017.Patterson, James W. Weedon's Skin Pathology. 5th ed., Elsevier, 2020.