--- title: Demokrasi ve Özgürlükler Adası slug: demokrasi-ve-ozgurlukler-adasi-3 url: /detay/demokrasi-ve-ozgurlukler-adasi-3 type: article language: Türkçe entity: primary: Demokrasi ve Özgürlükler Adası type: article disambiguation: Demokrasi ve Özgürlükler Adası: Yassıada'nın tarihi ve özgürlük mücadelesi. Müze ve kongre merkezi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - 27Mayıs1960 - DemokrasiveÖzgürlükler - Yassıada - müze author: Yusuf Bilal Akkaya created_at: 2025-02-19T14:53:32.530699+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:55:01.612448+03:00 --- # Demokrasi ve Özgürlükler Adası ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Demokrasi ve Özgürlükler Adası ![yassiada2.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/19/fyTSQ6CxLkjdpX4Boh08FuorV0h93rWO.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Müze Açılış Yılı | 27 Mayıs 2020 | | Öne Çıkan Olay | 27 Mayıs 1960 Darbesi ve Yassıada Mahkemeleri | | Konum | Marmara Denizi Prens Adaları İstanbul | | İsim Değişikliği | 2013 (Eski adı Yassıada) | ## Article Content [Demokrasi](/tr/detay/demokrasi-3/llms.txt) ve Özgürlükler Adası, Türkiye'nin [Marmara Denizi](/tr/detay/marmara-denizi-4b16b/llms.txt)'nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan Prens Adaları'ndan biridir. Eski adı Yassıada olan [ada](/tr/detay/ada-748824/llms.txt), özellikle Türkiye'nin siyasi tarihindeki [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) olaylarla anılmaktadır. 27 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1960 darbesinden sonra burada kurulan Yüksek [Adalet](/tr/detay/adalet-5/llms.txt) Divanı tarafından yargılanan dönemin Başbakanı [Adnan Menderes](/tr/detay/menderes-adnan/llms.txt), Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı [Hasan](/tr/detay/hasan-2/llms.txt) Polatkan [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) Demokrat Parti yöneticileri ağır cezalara çarptırılmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/19/R8PFIhiRrqkC08x55YsbdUAVqsExfzWW.jpeg) *Fatin Rüştü Zorlu Cami, Demokrasi ve Özgürlükleri Adası* ### **Tarihçe** Arşiv kayıtlarına göre adaya ait en eski belge 4. yüzyıla dayanmaktadır. Bu belgeye göre, [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Roma İmparatoru Valens, Ermeni Başpiskopos I. Nerses’i bu dönemde adaya sürgüne göndermiştir. 9. yüzyılda dönemin Doğu Roma imparatoru Theofilos adada Plati Manastırını inşa ettirmiştir. Bu tarihten itibaren ada inzivaya çekilmek amacıyla kullanılmış ve ruhani bir yer olarak tanımlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise uzak olması ve sert rüzgarları nedeniyle genellikle yaşam kurulamayan ve 1858 yılında Osmanlı Padişahı [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) [Abdülmecid](/tr/detay/abdulmecid-2/llms.txt)’in izniyle İngiliz Sefiri Henry Bulwer tarafından satın alınan Yassıada, çeşitli inşaat projelerine [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmıştır. Bulwer, adanın batısında ve ortasında olmak üzere iki şato inşa ettirmiş, asma kütükleri dikerek geniş bir [bahçe](/tr/detay/bahce-2/llms.txt) düzenletmiş ve şatonun önüne [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) bir liman yaptırmıştır. Ancak, şatoların Bizans dönemine ait manastır kalıntılarının [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) inşa edilmesi, [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) ve arkeolojik açıdan değerli bu yapıların büyük ölçüde [yok](/tr/detay/yok-749611/llms.txt) olmasına neden olmuştur. Ada, 1947 yılında [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) [Deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) Kuvvetleri Komutanlığı tarafından satın alınmıştır. 8-9 katlı binalar inşa edilmiş ve eski binalar restore edilmiştir. Ancak ada, 1978 yılında Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığının Karamürsel’e taşınmasıyla kaderine terk edilmiştir. Yıllar içerisinde adada [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) dönem turistik programlar düzenlenmiş, ardından [İstanbul Üniversitesi ](/tr/detay/istanbul-universitesi-2/llms.txt)[Su](/tr/detay/su-4/llms.txt) Ürünleri Enstitüsü ve Fakültesinin ders olanakları verilmiş [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) içerisinde bunlardan vazgeçilmiştir. [Uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar boyunca Yassıada olarak anılan adanın ismi, 2013 yılından itibaren “Demokrasi ve Özgürlükler Adası” olarak değiştirilmiştir. 2015 yılından itibaren de adanın genelinde yeniden düzenleme ve restorasyon faaliyetlerine başlanmıştır. Demokrasi ve Özgürlükler Adası, [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve turizm faaliyetlerinin yer aldığı bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) haline getirilmiş ve 27 Mayıs 2020 tarihinde açık hava müzesi ve kongre merkezi olarak ziyaretçilerine açılmıştır. ### **Yassıada Mahkemeleri** Yassıada’yı tarih sahnesinde öne çıkaran ve kamuoyunda derin izler bırakan en önemli [olay](/tr/detay/olay/llms.txt), 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından Demokrat Partilileri yargılamak amacıyla kurulan Yassıada Mahkemeleridir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/19/QW3joecrjX0nUAfMuttENBt0JQ7fjD3c.jpeg) *27 Mayıs Müzesi, Anadolu Ajansı* İhtilal yönetimi, bir “Yüksek Adalet Divanı” kurdurarak [hükümet](/tr/detay/hukumet-2/llms.txt) yetkililerini ve siyasileri bu adada yargılamış ve [mahkeme](/tr/detay/mahkeme-2/llms.txt) sırasında sivil siyasiler buradaki tesislerde gözaltında tutulmuştur. Bu mahkemelerde, 1950-1960 yılları arasında iktidarda bulunan Demokrat Parti'ye mensup toplam 592 [sanık](/tr/detay/sanik/llms.txt), 19 farklı [dava](/tr/detay/dava-4/llms.txt) kapsamında yargılanmıştır. 14 [Ekim](/tr/detay/ekim-748436/llms.txt) 1960’ta başlayan adadaki duruşmalar neticesinde 16 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1961’de dönemin Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan, 17 Eylül günü de Başbakan [Adnan Menderes](/tr/detay/menderes-adnan/llms.txt), Marmara Denizi’nin güneyinde yer alan İmralı Adası’nda idam edilmiştir. ### **Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nın Bölümleri** Adanın [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) tarihteki Demokrat Parti iktidarının yargılandığı mahkemelerle anılması, aradan geçen 60 yılın sonunda farklı bir boyut kazanmıştır. Toplumsal hafızayı canlı tutması açısından adada, 1960 Darbesini hatırlatan birçok sergi, [müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt), meydan vs. bulunmaktadır. Bunun yanında adanın yüzyıllar önceki tarihi de göz ardı edilmemiş ve Bizans döneminden kalma surlar, zindanlar ve su sarnıcı da restore edilmiştir.19. yüzyılda adayı satın alan İngiliz Sefiri Henry Bulwer tarafından inşa edilen şato da adada yer almaktadır. Bunun yanında Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nda Fatin Rüştü Zorlu Cami, [Katre](/tr/detay/katre-bfe64/llms.txt) Island Hotel ve Oramiral [Sadık](/tr/detay/sadik/llms.txt) Altıncan Kütüphanesi ve restoranlar gibi çeşitli yapılar da yer almaktadır. 17 farklı yapının yer aldığı ada, ekseriyetle 1960 darbesi ve sonrasında yaşanan yargılamaları ziyaretçilere aktarmakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), Geç Osmanlı döneminden bu yana verdiğimiz demokrasi mücadelesini de anlatmakta ve çeşitli yapılarıyla da Bizans döneminden bu yana da adanın tarihini ziyaretçilerine sunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Adalar Belediyesi. ''Özgürlük ve Demokrasi Adası (Yassıada)''. Adalar Belediyesi. Son Erişim: 19 Şubat 2025. https://adalar.bel.tr/ozgurluk-ve-demokrasi-adasi-yassiada/# 2. Hatipoğlu, Mustafa. “Demokrasi ve Özgürlükler Adası, 27 Mayıs Darbesini Gözler Önüne Seriyor.” Anadolu Ajansı, 25 Mayıs 2024. Erişim 19 Şubat 2025. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/demokrasi-ve-ozgurlukler-adasi-27-mayis-darbesini-gozler-onune-seriyor/3229970. 3. “Demokrasi ve Özgürlükler Müzesi.” Demokrasi ve Özgürlükler Adası. Erişim 18 Şubat 2025. https://demokrasiveozgurlukleradasi.com.tr/muzeler/demokrasi-ve-ozgurlukler-muzesi. 4. “Özgürlük ve Demokrasi Adası (Yassıada).” Adalar Belediyesi. Erişim 18 Şubat 2025. https://adalar.bel.tr/ozgurluk-ve-demokrasi-adasi-yassiada/.