--- title: Deming Döngüsü (PUKÖ) slug: deming-dongusu-puko-fa0e4 url: /detay/deming-dongusu-puko-fa0e4 type: article language: Türkçe entity: primary: Deming Döngüsü (PUKÖ) type: article categories: - name: Endüstri, Üretim Ve Otomasyon Sistemleri slug: endustri-uretim-ve-otomasyon-sistemleri url: /kategori/endustri-uretim-ve-otomasyon-sistemleri tags: - Deming - Döngü - Endüstri - Mühendislik author: Narin cüüt created_at: 2026-02-06T15:30:05.749523+03:00 updated_at: 2026-03-10T16:42:24.594702+03:00 --- # Deming Döngüsü (PUKÖ) ## KURE Information Cards ![unnamed (5).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/06/PGUeT4jWf0n0fUbcCV4rdVS4443CjDxn.jpg) *Deming Döngüsü (PUKÖ) (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* | Field | Value | |-------|-------| | Yapı(lar) | Döngüsel bir yönetim modeli | | Kullanım Alanı(ları) | Kalite ve performans yönetimi | | Amaç(lar) | Sürekli iyileştirme sağlamak | | Temel Özellik(ler) | Ölçmeye ve geliştirmeye dayanır | | Aşamalar | Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al | ## Article Content **Deming Döngüsü (PUKÖ)**, kurum ve süreçlerde planlı, sistematik ve sürekli iyileştirmeyi amaçlayan döngüsel bir yönetim ve kalite geliştirme modelidir. Model, Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al aşamalarının baş harflerinden oluşan PUKÖ kısaltmasıyla anılmakta olup [süreçlerin hedefler doğrultusunda tasarlanmasını, uygulanmasını, ölçülmesini ve elde edilen sonuçlara göre iyileştirilmesini](/tr/detay/ogretim-sureci/llms.txt) esas almaktadır. Süreç temelli bir yaklaşım sunan PUKÖ Döngüsü, istatistiksel süreç kontrolüne dayanan kalite yönetimi anlayışının gelişmiş bir uygulaması olarak değerlendirilmektedir. ### Tarihsel Gelişim ve Kavramsal Çerçeve PUKÖ Döngüsü’nün tarihsel temelleri, 1930’lu yıllarda Walter A. Shewhart tarafından geliştirilen [istatistiksel kalite kontrol](/tr/detay/kalite-yonetimi-2/llms.txt) çalışmalarına dayanmaktadır. Shewhart’ın süreç varyasyonlarını analiz etmeye yönelik yaklaşımı, daha sonra William Edwards Deming tarafından sistematik bir öğrenme ve iyileştirme modeli hâline getirilmiştir. Bu nedenle model, literatürde Shewhart Döngüsü, Deming Döngüsü veya Deming Çarkı adlarıyla da anılmaktadır. Zaman içinde modelin dört temel aşaması belirginleşmiş ve Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (PUKÖ) çerçevesi yaygın kabul görmüştür. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/06/wGzGCFIjZZaFeP49geSpzLPlfdmztanM.png) *PUKÖ Döngüsü (Yapay zeka ile hazırlanmıştır)* ### **PUKÖ Döngüsünün Aşamaları** #### **Planla** Planla aşaması, mevcut durumun analiz edilmesi ve iyileştirme gerektiren alanların belirlenmesiyle başlamaktadır. Bu aşamada amaç ve hedefler tanımlanmakta, performans göstergeleri ve ölçütler oluşturulmakta, hedeflere ulaşmak için gerekli kaynaklar planlanmaktadır. Ayrıca olası riskler değerlendirilerek bu risklere yönelik önleyici yaklaşımlar geliştirilmektedir. [Planlama](/tr/detay/planlamak-956ae/llms.txt) süreci, sonraki aşamaların etkinliğini belirleyen temel aşama olarak kabul edilmektedir. #### **Uygula** Uygula aşamasında planlanan faaliyetler hayata geçirilmekte ve süreçler tanımlanan yöntemler doğrultusunda işletilmektedir. Bu aşamada görev dağılımları yapılmakta, gerekli prosedürler uygulanmakta ve süreçle ilgili veriler sistemli biçimde toplanmaktadır. Uygulama sırasında karşılaşılan sorunlar ve elde edilen bulgular kayıt altına alınarak değerlendirme sürecine veri sağlamaktadır. #### **Kontrol Et** Kontrol Et aşaması, uygulama sonucunda elde edilen verilerin planlanan hedefler ve belirlenen ölçütler doğrultusunda analiz edilmesini kapsamaktadır. Performans göstergeleri üzerinden yapılan değerlendirmelerle hedeflerden sapmalar tespit edilmekte ve sürecin etkinliği ölçülmektedir. Bu aşama, karar verme sürecinin nesnel verilere dayanmasını sağlayan temel değerlendirme aşamasıdır. #### **Önlem Al** Önlem Al aşamasında, kontrol sürecinde elde edilen sonuçlara göre gerekli iyileştirici ve önleyici faaliyetler belirlenmektedir. Başarılı uygulamalar standartlaştırılarak süreklilik sağlanmakta; yetersiz veya sorunlu alanlar için ise yeni önlemler geliştirilerek süreç yeniden planlanmaktadır. Böylece PUKÖ Döngüsü, sürekli öğrenme ve gelişime dayalı döngüsel bir yapı kazanmaktadır. ### **Kalite Güvence Sistemlerinde PUKÖ Döngüsü** PUKÖ Döngüsü, kalite güvence sistemlerinin temel yapı taşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim, araştırma, toplumsal katkı ve idari hizmet süreçlerinin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve iyileştirilmesinde PUKÖ yaklaşımı kullanılmaktadır. İç değerlendirme, dış değerlendirme ve [akreditasyon](/tr/detay/kalite-ve-akreditasyon-egitim/llms.txt) süreçleri, PUKÖ döngüsünün etkin biçimde işletilmesi esasına dayanmaktadır. ### **Kurumsal Yönetim ve Performans Değerlendirme Yaklaşımlarındaki Yeri** Deming Döngüsü, yalnızca kalite yönetimiyle sınırlı kalmayıp [stratejik yönetim](/tr/detay/stratejik-yonetim-2/llms.txt) ve [performans değerlendirme](/tr/detay/performans-yonetimi-2/llms.txt) yaklaşımlarında da kullanılmaktadır. Dengeli performans karnesi gibi yönetim araçlarıyla birlikte ele alındığında, kurumların stratejik hedeflerine ulaşma düzeyinin izlenmesi ve iyileştirme faaliyetlerinin sistematik biçimde yürütülmesi mümkün olmaktadır. Bu yönüyle PUKÖ Döngüsü, kurumsal sürdürülebilirlik ve performans yönetimi süreçlerine bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Ayna, Y. Emre. "Kalite Süreçlerinde PUKÖ Döngüsü." Bingöl Üniversitesi. Erişim tarihi: 10 Mart 2026. https://kalite.bingol.edu.tr/media/10916/kalite-sureclerinde-puko-dongusu.pdf 2. Çulhaoğlu, Özer. "Kalite Güvence Sistemi ve PUKÖ Döngüsü." Bartın Üniversitesi Kalite Koordinatörlüğü. Erişim tarihi: 10 Mart 2026. https://cdn.bartin.edu.tr/kalite/e43624f4432f9e9d9bbcd8492f1b03ea/kalite-guvence-sistemi-ve-puko-dongusu.pdf 3. Arveson, Paul. "The Deming Cycle." Balanced Scorecard Institute. 1998.  https://balancedscorecard.org/bsc-basics/articles-videos/the-deming-cycle/ 4. KalDer Ankara Şubesi. "PUKÖ Döngüsü." KalDer Ankara Şubesi Bilgi Merkezi. Erişim tarihi: 10 Mart 2026. https://www.kalderankara.org/bilgi-merkezi/yonetim-ve-kalite-araclari/puko-dongusu-3 5. The W. Edwards Deming Institute. "PDSA Cycle." The W. Edwards Deming Institute. Erişim tarihi: 10 Mart 2026. https://deming.org/explore/pdsa/ ## Related Articles - [Proje Mühendisliği](//cocuk-detay/proje-muhendisligi-90f74/llms.txt) - [Bir Bilgisayar Mühendisinin Tefekkür Günlüğü: Algoritmalar Üzerine](//detay/bir-bilgisayar-muhendisinin-tefekkur-gunlugu-algor/llms.txt)