---
title: Demdeme (Kitap)
slug: demdeme-kitap
url: /detay/demdeme-kitap
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Demdeme (Kitap)
  type: article
  disambiguation: Muallim Nâci'nin tartışmalı eseri Demdeme: Tanzimat edebiyatının eski-yeni çekişmesini anlamak için önemli bir eser.
  categories:
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Zemzeme
    - Demdeme
    - MuallimNâci
    - RecaizâdeMahmutEkrem
    - Türkedebiyatı
    - kafiye
    - Kulak
    - Göz
author: Mustafa Avcı
created_at: 2025-01-01T00:02:49.554109+03:00
updated_at: 2025-04-17T13:16:16.459000+03:00
---

# Demdeme (Kitap)

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Demdeme (Kitap)" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Demdeme eserinin Osmanlı Türkçesi ile yazılmış orijinal baskısı

![Image for "Demdeme eserinin Osmanlı Türkçesi ile yazılmış orijinal baskısı"](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2024/12/31/WA7Kq38tWxzglvU5qdTtj64AiffPkPJu.jpeg)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Ülke(ler) | Türkiye |
| Dil(ler) | Türkçe |
| Tür(ler) | Eleştiri |
| Yazar(lar) | Muallim Naci |
| Yayım | 1186 |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Demdeme (Kitap)" -->

## Article Content

[Muallim Nâci](/tr/detay/muallim-naci-2/llms.txt)’nin edebiyat dünyasında tartışmalı eserlerinden biri olan **Demdeme**, 1886 yılında Saâdet gazetesinde tefrika edilmiştir. Bu [eser](/tr/detay/eser-3/llms.txt), [Recaizâde Mahmut Ekrem](/tr/detay/recaizade-mahmud-ekrem-2/llms.txt)’in **“Zemzeme III**” (üç ciltlik şiir serisi) mukaddimesinde [Muallim](/tr/detay/muallim-45163/llms.txt) Nâci’ye yönelik eleştirilerine yanıt olarak kaleme alınmıştır ve Tanzimat dönemi [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) edebiyatındaki **eski-yeni** tartışmalarının [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir parçası olarak kabul edilir. Eserde **Recaizade Mahmud Ekrem**'in "**Kafiye, kulak içindir.**" anlayışına karşılık "**Kafiye göz içindir.**” anlayışını savunmuştur. 

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2024/12/31/Shcb6W3n6WXJhuaTFMRlJ1BnKkURciVv.jpeg)
*Demdeme eserinin yazarı Muallim Nâci*

### **Eserin Yazılış Süreci ve Amacı**

Demdeme, Recaizâde Mahmut Ekrem’in, Muallim Nâci’nin eserlerine yönelik eleştirilerine karşılık bir savunma niteliği taşır. Recaizâde Mahmut Ekrem’in, Takdîr-i Elhân adlı eleştiri risalesinde eski [tarz](/tr/detay/tarz/llms.txt) şiir anlayışına yönelik sert eleştirilerde bulunması, Nâci’yi bu eseri yazmaya sevk etmiştir​. Muallim Nâci, eserinde, hem Recaizâde Mahmut Ekrem’in edebiyat anlayışını hem de şahsına yönelik eleştirilerini detaylı bir şekilde yanıtlamıştır​.

### **İçerik ve Üslup**

Eserde, Muallim Nâci’nin edebiyat ve şiir anlayışının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), eski şiir geleneğini savunan görüşlerine [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) verilmiştir. Nâci, eserde sıklıkla Recaizâde Mahmut Ekrem’in **Nağme-i Seher** ve **Zemzeme III&#32;**[gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) eserlerinden örnekler alarak bunları eleştirmiştir. Demdeme’nin üslubu, dönemine göre sert ve polemikçidir. Nâci, özellikle, eski şiir anlayışının değerlerini koruma amacı taşırken, [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) etkisiyle gelişen yeni edebiyatın geleneklerden kopuk yönlerini eleştirmiştir.

### **Tartışmalar ve Etkiler**

Demdeme’nin yayımlanması, dönemin edebiyat çevrelerinde geniş [yankı](/tr/detay/yanki-2/llms.txt) uyandırmış, eski-yeni edebiyat taraftarları arasındaki tartışmaları daha da derinleştirmiştir. Bu polemik, yalnızca iki şahsiyetin değil, Tanzimat dönemi edebiyatının genel yapısının anlaşılması açısından da [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşımaktadır. Hükümetin 1886 yılında tartışmaya müdahale ederek yayını durdurması, bu tartışmanın ne denli etkili olduğunu göstermektedir​.

### **Edebi Değeri**

Muallim Nâci’nin, dil ve üslup konusundaki titizliği Demdeme’de açıkça görülür. Eser, [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) edebiyatın savunuculuğunu yaparken, aynı zamanda Batı edebiyatından alınan unsurların yerel geleneklerle nasıl birleştirilebileceği konusunda ipuçları sunmaktadır. Tanzimat döneminin yenileşme hareketine farklı bir bakış açısı getiren Demdeme, dönemin edebiyat anlayışını [anlamak](/tr/detay/anlamak-751178/llms.txt) için önemli bir [kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) olarak değerlendirilmektedir​.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Demdeme (Kitap)" -->

## Academic Sources and References

1. Ali Karahan, “RECAİZÂDE MAHMUT EKREM İLE MUALLİM NACİ ARASINDAKİ TARTIŞMALARDA ABDÜLHAK HÂMİD’İN YERİ”, Bayburt Üniversitesi İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi (2020), 3(7), 101-107.
2. Ferudun AY, "MUALLİM NÂCİ'NİN EDEBÎ KİŞİLİĞİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLER (1860-1912)",  The Journal of Social Sciences (2021)
3. Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, Erişim Tarihi: 31 Aralık 2024. https://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/demdeme-muallim-naci
4. Türk Edebiyatı, Erişim Tarihi: 31 Aralık 2024.https://www.turkedebiyati.org/demdeme/
5. Özge Özbey, “Muallim Naci’nin Tenkît Anlayışı Üzerine Bir İnceleme.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research 9, no. 42 (Şubat 2016): 300-307. https://sosyalarastirmalar.com.