---
title: Debelenmek
slug: debelenmek-d37db
url: /detay/debelenmek-d37db
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Debelenmek
  type: dictionary
  disambiguation: Debelenmek: Boşuna çabalamak, çırpınmak.  Eski Türkçe kökenli, günlük ve edebi kullanımlı.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - Debelenmek
    - Çırpınmak
    - sözlük
author: Ayşenur Bayraktar
created_at: 2025-06-25T09:47:51.541494+03:00
updated_at: 2025-06-25T10:40:10.354368+03:00
---

# Debelenmek

<!-- CONTEXT: Article Content for "Debelenmek" -->

## Article Content

### **Köken**

**Eski Türkçe “tep-” (çırpınmak, ayak vurmak)** fiilinden türeyen ve Türkiye Türkçesinde “[depelenmek](/tr/detay/tepki/llms.txt)” biçiminden evrilmiş bir fiildir. Yapım sürecinde **“-ele”** tekrarlama eki ve **“-n” dönüşlülük eki** yer alır. Fiilin son hâli, kendi kendine çırpınmayı veya boşa uğraşmayı anlatır hâle gelmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Günlük konuşma dilinde:** Fiziksel olarak yerden kalkamayan ya da çırpınan kişileri tanımlamak için kullanılır.
- **Mecazî anlamda:** Zor bir durumdan çıkmak için boşuna çabalamak anlamında tercih edilir.
- **Halk anlatılarında:** Güçsüzlüğü ya da çaresizliği betimleyen sahnelerde yer bulur.
- **Edebî anlatımda**: İçsel sıkışmışlığı veya ruhsal bunalımı ifade etmek için sembolik olarak kullanılabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Debelenmek" -->

## Academic Sources and References

1. “Debelenmek”. Kubbealtı Lugatı. Erişim: 24 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/Debelenmek“Debelenmek”. Nişanyan Sözlük. Erişim: 24 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/debelenmek“Debelenmek”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 24 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=debelenmek