--- title: DDS (Data Distribution Service) slug: dds-data-distribution-service-99f04 url: /detay/dds-data-distribution-service-99f04 type: article language: Türkçe entity: primary: DDS (Data Distribution Service) type: article disambiguation: DDS: Gerçek zamanlı veri dağıtımı için OMG standardı. Yüksek güvenilirlik, düşük gecikme. Endüstriyel otomasyonda kullanılır. categories: - name: Bilişim Ve İletişim Teknolojileri slug: bilisim-ve-iletisim-teknolojileri url: /kategori/bilisim-ve-iletisim-teknolojileri - name: Yazılım Ve Yapay Zekâ slug: yazilim-ve-yapay-zeka url: /kategori/yazilim-ve-yapay-zeka tags: - RTPS - Yayıncı-Abone Modeli - Veri Dağıtımı - dds author: Gülçin Özer created_at: 2025-04-28T18:33:19.129438+03:00 updated_at: 2025-04-30T22:40:07.577499+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/28/Javft56o0RbUWVrSlDKax03NchGTJA0B.png --- # DDS (Data Distribution Service) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: DDS (Data Distribution Service) ![Ekran görüntüsü 2025-04-28 183305.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/28/ytDaex7KHqGIJYPgddvDDWyVH6BlEbLa.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yaygın Kullanım Alanları | Hava Trafik Yönetimi,Savunma Sanayi,Endüstriyel Otomasyon | | Resmi Kuruluş | Object Management Group (OMG) | | Temel Protokol | Real-Time Publish-Subscribe (RTPS) | | İlk Standart | 2003 | ## Article Content Dağıtık sistemlerde veri iletişimini kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen **Data Distribution Service (DDS)**, Object Management Group (OMG) tarafından tanımlanan bir [veri merkezli iletişim](/tr/detay/veri-merkezi-data-center-a0c6d/llms.txt) standardıdır. DDS, özellikle yüksek güvenlik, düşük gecikme süresi ve yüksek veri hacmi gerektiren gerçek zamanlı sistemler için tasarlanmıştır. Yayıncı-abone (publish-subscribe) modelini temel alan bu yapı, verilerin doğrudan, aracı bir sunucuya ihtiyaç duymadan sistemler arasında paylaşılmasına olanak tanır. DDS, çeşitli alanlarda; [endüstriyel otomasyon](/tr/detay/endustri-40-89c40/llms.txt), hava trafik kontrolü, finansal sistemler ve [askeri uygulamalar](/tr/detay/askeri-taktik-iletisim-sistemleri-e9b99/llms.txt) gibi yüksek güvenilirlik isteyen platformlarda kullanılmaktadır. #### **DDS Mimarisi ve Temel Bileşenler** DDS mimarisi, veri merkezli bir yaklaşım benimseyerek uygulamaları, verinin kimliği ve içeriği üzerinden birbirine bağlar. Bu yapının temelinde **Global Data Space (GDS)** kavramı yer alır. GDS, tüm verilerin ortak bir alanda yayıldığı, uygulamaların bu verileri okuyabildiği veya güncelleyebildiği bir sistem sunar​. ##### **Temel Bileşenler** - **Domain Participant**: DDS sistemine katılan uygulamaların temsilcisidir. Aynı domain içindeki katılımcılar arasında iletişimi sağlar. - **Publisher ve DataWriter**: Verilerin GDS'ye yazılmasından sorumlu olan bileşenlerdir. Publisher, bir veya birden fazla DataWriter nesnesini yönetir. - **Subscriber ve DataReader**: GDS'den veri okuyan bileşenlerdir. Subscriber, bir veya daha fazla DataReader'ı içerir. - **Topic**: Paylaşılan verilerin isim, veri tipi ve QoS (Quality of Service) parametreleri ile tanımlandığı yapıdır. Bu bileşenler, iletişim sürecinde uyumlu QoS ayarları ile birbirine bağlanır​. #### **Gerçek Zamanlı Yayın-Abone Modeli** DDS, iletişimi gerçek zamanlı yayın-abone modeli ile gerçekleştirir. Bu modelde yayıncılar, belirli konular ([topic](/tr/detay/dds-data-distribution-service-45f17/llms.txt)) üzerinde veri yayımlar; aboneler ise ilgi duydukları konulara abone olarak ilgili verileri alır. Sistem tamamen bağlantısızdır ve aboneler ile yayıncılar birbirlerinden habersiz çalışabilir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/EL8nOJYXaFtx910vRRqntiHNt0Xh7KHs.png) *DDS mimarisinin şeması. (YZ ile çizilmiştir)* ##### **RTPS ve Ağ Protokolleri** DDS, verilerin ağ üzerinde taşınmasını sağlamak için **Real-Time Publish-Subscribe (RTPS)** protokolünü kullanır. RTPS, [UDP](/tr/detay/udp-haberlesme-protokolu-4d6f8/llms.txt) üzerinden çalışarak bağlantısız, çok noktaya yayın (multicast) destekli iletişim sağlar. Bu protokol, düşük gecikme süreleri ile yüksek performanslı veri aktarımına imkan tanır. Özellikle multicast desteği, ağ kaynaklarının verimli kullanımını artırır​. #### **DDS'nin Endüstriyel Kullanımı** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/28/jfQNy0ho79fNq5Nz6AXT4N8sCKWCc8fo.png) *DDS Mimarisi: Yayıncı, Abone ve Global Data Space arasındaki ilişkiyi göstermektedir. (YZ ile çizilmiştir)* ##### **Endüstriyel Otomasyon ve IEC 61499 Standardı** IEC 61499 standardı, dağıtık kontrol sistemleri için modüler ve olay tabanlı bir yapı sunar. DDS, bu standardın iletişim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullanılabilmektedir. IEC 61499'da yer alan **Service Interface Function Block (SIFB)** yapıları, DDS’nin Topic kavramı ile eşlenebilir. Böylece, kontrol sistemleri içinde veri alışverişi için karmaşık soket bağlantıları yerine basitleştirilmiş ve ölçeklenebilir bir yayın-abone mekanizması kurulabilir​. ##### **Yüksek Güvenlikli Ağlarda Kullanım** DDS, tek yönlü veri aktarımı gibi yüksek güvenlik gerektiren ağ sistemlerinde de kullanılmaktadır. Bu tür sistemlerde veri diyotları ile fiziksel olarak veri akışı yalnızca bir yönde sağlanır. DDS'nin bağlantısız ve veri merkezli doğası, tek yönlü iletişimde protokol dönüşümleri ve veri filtreleme gibi ek güvenlik önlemleri ile entegre çalışmaya uygundur​. ##### **Veri Diyotu Uygulamaları** Örneğin, bir güvenlikli ağdan izole bir ağa veri aktarımı yapılırken, DDS kullanılarak her veri parçası, ilgili Topic başlığı altında sınıflandırılır ve yalnızca yetkili veri okuyucularına iletilir. Böylece veri sızıntısı riski minimize edilir​. #### **QoS Politikaları** DDS, farklı uygulamaların değişen gereksinimlerini karşılayabilmek için kapsamlı bir **Quality of Service (QoS)** yapılandırması sunar. QoS politikaları; veri teslim süresi, güvenilirlik düzeyi, kaynak kullanımı gibi kriterleri tanımlar​. ##### **Başlıca QoS Politikaları** - **Durability**: Verinin sonradan katılan abonelere ulaştırılıp ulaştırılmayacağını belirler. - **Reliability**: Verinin güvenilir bir şekilde iletilip iletilmediğini tanımlar. - **Latency Budget**: Kabul edilebilir gecikme süresini belirtir. - **Liveliness**: Veri üreticisinin hala aktif olup olmadığını doğrular. Bu esnek yapı, DDS'yi farklı uygulama alanlarında kullanılabilir kılar. ## Academic Sources and References 1. Alper Kılıç, "Yüksek Güvenlikli Ağlar İçin DDS Kullanılarak Tek Yönlü Güvenli Veri Aktarımı", Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2021 2. Jinsong Yang, "Data Distribution Service for Industrial Automation", Master Thesis, Mälardalen University, 2012​ 3. Paolo Bellavista, Antonio Corradi, Luca Foschini, Alessandro Pernaini, "Data Distribution Service (DDS): A Performance Comparison of Open Splice and RTI Implementations", IEEE, 2013