--- title: Coxinha slug: coxinha-750856 url: /detay/coxinha-750856 type: article language: Türkçe entity: primary: Coxinha type: article disambiguation: Brezilya'nın geleneksel sokak yemeği Coxinha: Tavuk dolgulu, çıtır hamur iştah açıcı. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - brezilmutfağı - coxinha - dünyamutfağı - Besin - sokaklezzetleri - dünya - Brezilya - Gıda - Turizm author: Ahsen Karakaş created_at: 2025-03-24T14:01:31.810130+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:37:30.788272+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/24/E6DKhrdSyfTd5GiaDHI8LHJS2hkd1XSX.jpg --- # Coxinha ## Article Content Coxinha, Brezilya mutfağında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ve atıştırmalık kategorisinde sınıflandırılan geleneksel bir [hamur](/tr/detay/hamur-749764/llms.txt) işidir. Kökeni, 19. yüzyılın sonlarına dayandırılmaktadır ve [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak São Paulo eyaletinde geliştiği kabul edilmektedir. Coxinha'nın ortaya çıkışı, Brezilya İmparatorluğu dönemiyle ilişkilendirilmektedir. [Yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) anlatıya göre, İmparator II. Pedro’nun oğlu olan ve et tüketiminde seçici davranan prense yönelik özel bir yemek olarak hazırlanmış, bu bağlamda tavuk etinden elde edilen dolgu, hamurla kaplanarak kızartılmıştır. Ancak, bu hikaye folklorik bir anlatım olup, Coxinha'nın [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında yaygınlaşmasının sanayileşme ve kentleşme süreçleriyle daha yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Coxinha, Brezilya'daki [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) hareketlerinin ve kentleşme sürecinin [hız](/tr/detay/hiz-3/llms.txt) kazandığı 20. yüzyılın başlarında, düşük maliyetli [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) yöntemleri ve taşınabilir yapısı nedeniyle [hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) bir biçimde popülerleşmiştir. Özellikle São Paulo ve Rio de Janeiro [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) büyük şehirlerde, [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) işçileri ve [kent](/tr/detay/kent/llms.txt) yoksulları arasında günlük beslenmenin bir parçası haline gelmiştir. Bu dönemde Coxinha, sokak satıcıları ve [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) işletmeler aracılığıyla yaygınlaştırılmış ve günümüzde tüm Brezilya genelinde bilinirlik kazanmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/65U0hLF6cOQ903A8Acof2zpHiJy22oEL.jpg) *Brezilya Mutfağı: Coxinha (Yapay zeka tarafından oluşturulmuştur.)* #### **Yapısal Özellikleri ve Hazırlama Süreci** Coxinha, temel olarak iç dolgusu ve hamur kabuğundan oluşan bir atıştırmalıktır. Geleneksel tarifi, haşlanmış ve didiklenmiş tavuk eti ile hazırlanır. İç dolgu genellikle [krem](/tr/detay/krem-2/llms.txt) peynir (requeijão) veya kremalı bir sosla birleştirilerek daha yumuşak ve bağlayıcı bir kıvam elde edilir. İç harç, bazı tariflerde kişniş, [maydanoz](/tr/detay/maydanoz-748645/llms.txt) veya diğer yerel aromatik otlarla tatlandırılmaktadır. Tavuk eti dışında, [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) yorumlarda sebze veya sığır eti gibi alternatif dolgu malzemeleri kullanılabilmektedir; ancak tavuk eti temel içerik olarak kabul edilmektedir. Hamur, un ve tavuk haşlama suyunun [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) pişirilmesiyle elde edilir. Bu [karışım](/tr/detay/karisim-748183/llms.txt), pişirme sürecinde sürekli karıştırılarak yoğun bir kıvam alır ve daha sonra dinlendirilerek yoğrulabilir bir hamur elde edilir. Hazırlanan hamur, küçük parçalara ayrılır ve her bir parçaya dolgu yerleştirilir. Geleneksel form, tavuk butu şeklindedir; bu biçim, Coxinha’nın tarihsel ve kültürel kökenlerine atıfta bulunmaktadır. Şekillendirilen hamur, önce yumurtaya ardından galeta ununa bulanır ve derin yağda kızartılır. Kızartma işlemi, dış kabuğun çıtır bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) kazanmasını sağlarken, iç dolgunun nemli ve yumuşak kalmasına [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanır. Hazırlama sürecinde kullanılan yağ türü, pişirme tekniğinin sağlıklı ya da sağlıksız olarak sınıflandırılmasında belirleyici unsurlardan biridir. Geleneksel yöntemlerde, bitkisel yağlar kullanılırken, endüstriyel üretimde trans yağ içeren kızartma yağları kullanılabilmektedir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), Coxinha'nın beslenme ve sağlık açısından değerlendirilmesini gerektiren bir faktör oluşturmaktadır. #### **Sosyo-Kültürel ve Beslenme Bağlamındaki Yeri** Coxinha, Brezilya [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) kültüründe, özellikle sokak yiyecekleri kategorisinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yere sahiptir. Tarihsel olarak sanayi işçileri ve kent yoksulları arasında ucuz ve pratik bir öğün alternatifi olarak yaygınlaşmıştır. Günümüzde ise, farklı sosyo-ekonomik gruplar tarafından tüketilen ve hem sokak satıcıları hem de modern [kafe](/tr/detay/kafe-27241/llms.txt) ve restoranlarda sunulan yaygın bir üründür. Coxinha, aynı zamanda Brezilya’nın kentsel [modernleşme](/tr/detay/modernlesme/llms.txt) sürecinde taşınabilir ve hızlı tüketilebilir gıdaların önemini gösteren bir örnek teşkil etmektedir. Beslenme açısından değerlendirildiğinde, Coxinha yüksek [karbonhidrat](/tr/detay/karbonhidrat-748194/llms.txt) ve yağ içeriğine sahiptir. Dolgu malzemesi olarak kullanılan tavuk eti, hayvansal [protein](/tr/detay/protein-748195/llms.txt) kaynağı sunarken; kızartma işlemi ve hamurun yapısı, ürünün enerji yoğunluğunu artırmaktadır. Bu özellikleri nedeniyle, geleneksel Brezilya diyetinde ara öğün olarak sınıflandırılmakta ve sıklıkla yüksek enerji ihtiyacına sahip bireyler tarafından tercih edilmektedir. Ancak, modern beslenme perspektifinden bakıldığında, trans yağ ve sodyum içeriği nedeniyle sınırlı tüketimi önerilmektedir. Coxinha, Brezilya mutfak kimliğinin bir parçası olarak, [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt) dışındaki Brezilya restoranlarının menülerinde de sıklıkla yer almakta ve diaspora toplulukları aracılığıyla uluslararası gastronomi sahnesinde bilinirlik kazanmaktadır. Bu yönüyle, Coxinha hem Brezilya kültürünün taşınabilir bir unsuru hem de küreselleşen yemek kültürleri arasında bir örnek olarak değerlendirilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/Fl24NLsiB22yQ7VR16T8EsavbOcwFkM6.png) *Brezilya Mutfağı: Coxinha (Yapay zeka tarafından oluşturulmuştur.)* ### **Coxinha: Malzemeler ve Yapılış Süreci** #### **Ana Malzemeler** ##### **İç Dolgu İçin** - 500 gram tavuk göğsü (haşlanmış ve didiklenmiş) - 1 adet küçük boy soğan (ince doğranmış) - 1-2 diş sarımsak (ezilmiş veya ince kıyılmış) - 2 yemek kaşığı sıvı yağ (tercihen ayçiçek ya da mısır özü yağı) - 2 yemek kaşığı doğranmış maydanoz veya kişniş - Tuz (isteğe göre) - Karabiber (isteğe göre) - 3 yemek kaşığı krem peynir (requeijão) veya alternatif bağlayıcı (isteğe bağlı) ##### **Hamur İçin** - 2 su bardağı tavuk haşlama suyu - 2 yemek kaşığı tereyağı veya margarin - 2 su bardağı buğday unu - 1 çay kaşığı tuz ##### **Kaplama ve Kızartma İçin** - 2 adet yumurta (çırpılmış) - 1,5 su bardağı galeta unu - Kızartmak için sıvı yağ (derin yağda kızartma için uygun) #### **Hazırlama Aşamaları** ##### **İç Dolgunun Hazırlanması** 1. Bir tavada sıvı yağ ısıtılır ve doğranmış soğan ile sarımsak kavrulur. 2. Haşlanmış ve didiklenmiş tavuk eti eklenir. 3. Tuz, karabiber ve doğranmış maydanoz/kisniş ilave edilir. 4. Tüm malzemeler birkaç dakika kavrulduktan sonra krem peynir eklenir ve karıştırılır. 5. Dolgu karışımı ocaktan alınır ve soğumaya bırakılır. ##### **Hamurun Hazırlanması** 1. Bir tencereye tavuk haşlama suyu ve tereyağı/margarin eklenir. 2. Kaynama noktasına getirildikten sonra, içerisine tuz ilave edilir. 3. Karışım kaynadığında, buğday unu tek seferde eklenir ve sürekli karıştırılarak yoğun bir hamur elde edilir. 4. Hamur kıvam aldığında ocaktan alınır ve soğuyana kadar dinlendirilir. #### **Şekillendirme Ve Kızartma Süreci** 1. Soğuyan hamurdan parçalar alınır ve avuç içinde açılır. 2. İçerisine soğutulmuş tavuk dolgusu yerleştirilir. 3. Hamur, tavuk butunu andıracak biçimde kapatılır ve şekillendirilir. 4. Şekillendirilen Coxinha'lar önce çırpılmış yumurtaya, ardından galeta ununa bulanır. 5. Derin kızartma yağı ısıtılır ve Coxinha’lar altın sarısı renk alıncaya kadar kızartılır. 6. Fazla yağı süzdürmek için kağıt havlu üzerine alınır ve sıcak olarak servis edilir. #### **Servis Önerileri** - Genellikle sade olarak servis edilir. - İsteğe bağlı olarak acı biber sosu veya ketçap eşliğinde sunulabilir. - Yanında soğuk içeceklerle tüketimi yaygındır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Üniversitesi. World Cuisines I. Edited by Assoc. Prof. Dr. Hakan Yılmaz, Anadolu University, Eskişehir, August 2018. 2. Brezilya Kültür. "Brezilya Kültürü." Accessed March 24, 2025. https://www.brezilyakultur.com/brezilya-kulturu/. 3. DaMatta, Roberto. Carnivals, Rogues, and Heroes: An Interpretation of the Brazilian Dilemma. Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press, 1991. 4. Ermağan, İsmail, Emine Tahsin, and Segâh Tekin, eds. Dünya Siyasetinde Latin Amerika 4. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti., 2021. Accessed March 21, 2025. 5. Pilcher, Jeffrey M. Food in World History. New York: Routledge, 2006. 6. Tourism Journal. "Brezilya’nın Tatlı ve Eşsiz Mutfağı." Accessed March 24, 2025. https://www.tourismjournal.com.tr/turizm/brezilya-nin-tatli-ve-essiz-mutfagi-1016375. 7. Türkiye Turizm Ansiklopedisi. "Brezilya Mutfağı." Accessed March 24, 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/brezilya-mutfagi. 8. Özkaya, Fügen Durlu, and Batuhan Sarican. “The Cultural Interaction Journey of Latin American Cuisine.” Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2, no. 1 (2014): 36-45. Accessed March 19, 2025.