--- title: Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi slug: conkbayiri-mehmetcik-kitabesi-181ed url: /detay/conkbayiri-mehmetcik-kitabesi-181ed type: article language: Türkçe entity: primary: Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi type: article disambiguation: Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi: Çanakkale Savaşı'nın anıtsal sembolü. Şehitlerimizin hatırasına adanmış. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Anıtlar ve Kitabeler - Tarihî Anıtlar - Çanakkale Savaşları - Conkbayırı - Kültürel miras - Birinci Dünya Savaşı author: Ahsen Güneş created_at: 2025-04-16T22:39:28.767496+03:00 updated_at: 2025-04-17T14:05:25.054757+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/16/fVAMR4jmyHkQNBtOgGt3DmAUuKWjNmu2.png --- # Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi ![anl_2400-1024x683.jpg.webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/16/h8WRXl3yrIotG631vi2QYSI4FRpeWzdO.webp) | Field | Value | |-------|-------| | Rakım(lar)(Metin) | 261 metre | | Yapı Tipi | Anıt-kitabe (beş yazıttan oluşur) | | Stratejik Önemi | Boğaz savunmasının ve kuzey kanadın korunması | | Savaş Bağlamı | Çanakkale Kara Muharebeleri, 25 Nisan - 10 Ağustos 1915 | | Tescil Durumu | 1980 yılında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenmiştir | | Yapım Amacı | Türk askerinin Conkbayırı savunmasındaki rolünü anımsatma ve onurlandırma | | Tasarımcı | Ahmet Gülgönen | | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1980 (tescil),1970 (tasarım) | | Konum | Conkbayırı,Türkiye,Çanakkale,Gelibolu Yarımadası | ## Article Content Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi, [Çanakkale](/tr/detay/canakkale-2/llms.txt) Savaşları’nın en kritik cephelerinden biri olan Conkbayırı’nda, [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) ordusunun gösterdiği direnişi ve fedakârlığı somutlaştıran anıtsal bir yapıdır. Beş adet yazıttan oluşan kitabe, savaşın seyrine dair stratejik gelişmeleri belgelemekte ve şehit düşen askerlerin anısını yaşatmaktadır. 1970 yılında düzenlenen bir yarışma sonucu inşa edilen [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), 1980 yılında T.C. [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenerek koruma altına alınmıştır. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=PANQsW9IAvg) [Tanıtım Videosu (Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı)](https://youtu.be/PANQsW9IAvg?si=J-fPxtgMv6-QWdaq) ### **Coğrafi Konum ve Mimari Yapı** #### **Konumu** Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi, Gelibolu Yarımadası’nda, Cesarettepe, Kılıçbayırı ve Düztepe’yi izleyerek Çimentepe’ye çıkan yolun batısında, 261 rakımlı tepenin kuzeyinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. Kitabe, Conkbayırı üzerindeki stratejik bir noktada konumlanmıştır. #### **Mimari Tasarımı** Anıt, bir eli sembolize edecek şekilde tasarlanmış olup beş ayrı yazıttan meydana gelmektedir. Bu mimari yaklaşım, [birlik](/tr/detay/birlik-751140/llms.txt) ve bütünlüğü temsilen sembolik bir [anlam](/tr/detay/anlam-3/llms.txt) taşımaktadır. [Mimar](/tr/detay/mimar-2/llms.txt) Ahmet Gülgönen tarafından tasarlanan yapı, 1970 yılında açılan yarışmayı kazanarak hayata geçirilmiş ve Türk Hükûmeti tarafından inşa edilmiştir. ### **Kitabelerde Yer Alan Tarihsel Olaylar** #### **Birinci Kitabe: 25 Nisan 1915 – İlk Müdahale** 25 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 1915 tarihinde Arıburnu’na çıkarma yapan [düşman](/tr/detay/dusman-3/llms.txt) kuvvetlerine karşı 19. Piyade Tümeni Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal, kendi inisiyatifiyle 57. Piyade Alayı’nı bölgeye sevk etmiştir. Cephanesi tükenmiş kıyı örtme birliklerine yaptırılan süngü hücumu ile [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) kazanılmış, takviye [alay](/tr/detay/alay-2/llms.txt) mevzilendirilerek düşmanın Conkbayırı’na ulaşması engellenmiştir. #### **İkinci Kitabe: Taarruz ve Emre İtaat** Aynı [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) sabah saatlerinde 57. Alay ile düşmana karşı taarruza geçen Mustafa Kemal, “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum.” şeklindeki emriyle savaşın seyrini belirleyen kararlılığını göstermiştir. Bu emir doğrultusunda gerçekleştirilen taarruzlar neticesinde düşman, Cesarettepe’ye kadar geri püskürtülmüştür. #### **Üçüncü Kitabe: 6-9 Ağustos 1915 – Yenilenen Taarruzlar** 6 [Ağustos](/tr/detay/agustos-748432/llms.txt) 1915 tarihinde, takviye alan düşman birlikleri Conkbayırı’na doğru yeniden saldırıya [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt), gece gündüz süren çarpışmalarda iki [taraf](/tr/detay/taraf-750947/llms.txt) da ağır kayıplar vermiştir. Türk birlikleri, 9 Ağustos akşamı itibarıyla düşmanı, Conkbayırı tepelerine 25 metre mesafede durdurmayı başarmıştır. #### **Dördüncü Kitabe: 10 Ağustos 1915 – Karşı Taarruz** Türk ordusunun gerçekleştirdiği karşı taarruz, siperlerin yakınlığı nedeniyle süngü hücumu şeklinde icra edilmiştir. Bu sırada Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal’in gözetleme yerinde bulunduğu esnada bir [şarapnel](/tr/detay/sarapnel-748264/llms.txt) misketi [cep](/tr/detay/cep-3/llms.txt) saatine isabet etmiş, [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) parçalanmış [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) kendisi [zarar](/tr/detay/zarar-2/llms.txt) görmemiştir. Neticede düşman kuvvetleri Ağıl Deresi’ne kadar geri çekilmiştir. #### **Beşinci Kitabe** Düşman kuvvetlerinin Conkbayırı’nı ele geçirerek Türk birliklerini ikiye bölme ve Çanakkale Boğazı’na ulaşma amacı taşıyan saldırıları, Türk askerinin direnci sayesinde başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu bölgedeki muharebeler neticesinde Türk Ordusu 9.200 şehit verirken, düşman kuvvetleri 12.000 civarında kayıp vermiştir. ### **Kültürel ve Anıtsal Değer** Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi, Türk ulusal hafızasında yer edinmiş bir direniş ve fedakârlık sembolüdür. Kitabeler, [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olayları somutlaştırarak gelecek kuşaklara aktarmakta, savaşın stratejik ve insani boyutlarını bütüncül biçimde yansıtmaktadır. ### **Koruma Statüsü** 14 [Kasım](/tr/detay/kasim-748438/llms.txt) 1980 tarihinde T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından **“korunması gereken kültürel varlık”** statüsüyle tescillenen yapı, günümüzde tarihî bir anıt ve kültürel miras unsuru olarak değerlendirilmektedir. Bu [tescil](/tr/detay/tescil/llms.txt), yapının mimari özelliklerinin ve tarihsel değerinin korunması açısından [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) [arz](/tr/detay/arz-6/llms.txt) etmektedir. Conkbayırı Mehmetçik Kitabesi, Çanakkale Savaşları'nın en [çetin](/tr/detay/cetin/llms.txt) çatışmalarının yaşandığı bölgede, Türk ordusunun göstermiş olduğu direnişi ve kararlılığı temsil eden sembolik bir yapıdır. Mimari yapısı, tarihsel içeriği ve kültürel önemi ile bu kitabe, yalnızca bir anıt değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti tarihinin [dönüm](/tr/detay/donum-2/llms.txt) noktalarından birine tanıklık eden belge niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle, hem akademik çalışmalar hem de kültürel koruma politikaları açısından dikkate [değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) bir konumda bulunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. "Conkbayırı Mehmetçik Kitabeleri - Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı." Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı YouTube Kanalı. Son Erişim: 16.4. 2025. https://youtu.be/PANQsW9IAvg?si=J-fPxtgMv6-QWdaq.Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı. "Conkbayırı Mehmetçik Kitabeleri." Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı. Son Erişim: 16.4. 2025. https://canakkaletarihialan.gov.tr/tr/ziyaret/sehitlikveanitlar/conkbayiri-mehmetcik-kitabeleri.Çanakkale Harbi. "Conkbayırı Mehmetçik Parkı Kitabeleri." Çanakkale Harbi, Son Erişim: 16.4. https://www.canakkaleharbi.com/2019/05/18/conkbayiri-mehmetcik-parki-kitabeleri/. ## Related Articles - [Çanakkale Şehitler Abidesi ](//detay/canakkale-sehitler-abidesi-27d8f/llms.txt) - [Sargıyeri Şehitliği](//detay/sargiyeri-sehitligi-11eae/llms.txt) - [Akbaş Şehitliği ve Anıtı](//detay/akbas-sehitligi-ve-aniti-0021d/llms.txt) - [İsimsiz Topçu Yüzbaşı Şehitliği](//detay/isimsiz-topcu-yuzbasi-sehitligi-cd218/llms.txt) - [Ağadere Hastanesi ve Şehitliği](//detay/agadere-hastanesi-ve-sehitligi-e3802/llms.txt) - [57. Piyade Alayı Şehitliği](//detay/57-piyade-alayi-sehitligi-83ea2/llms.txt) - [Çataldere Şehitliği](//detay/cataldere-sehitligi-92a1e/llms.txt)