--- title: Çoban Dede Mezarlığı slug: coban-dede-mezarligi-af9e9 url: /detay/coban-dede-mezarligi-af9e9 type: article language: Türkçe entity: primary: Çoban Dede Mezarlığı type: article disambiguation: Çoban Dede Mezarlığı: Adana'da kutsal kabul edilen Çoban Dede'nin türbesi ve mezarlığı. Tarihi ve kültürel önemi büyük. categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - TarihiMezarlık - ÇobanDede - ÇobanDedeMezarlığı - AnadoluTarihi - Adana - KültürelMiras author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-06T12:01:19.313119+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:00:45.211938+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/06/m2wz1cCjaj4kV1VEkR2F70Z9txoCIjdL.jpg --- # Çoban Dede Mezarlığı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Çoban Dede Mezarlığı ![coban_dede_turbesi002.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/06/cxvHD5i0qDzBeILULfcs6abTXnHORaYI.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Tarihi Unsurlar | Selçuklu dönemi mezar taşları bulunur; yazısız bir taşın Nasreddin Hoca’nın hanımına ait olduğu rivayet edilir. | | Ziyaret Geleneği | Hacı İbrahim Sultan’ı ziyarete gelenler önce burayı ziyaret eder. | | Bağlantı | Maruf Köyü’nde metfun Hacı İbrahim Sultan’ın çobanına ait olduğuna inanılır. | | Tanım | Halk arasında “Çoban Dede” olarak bilinen, gerçek ismi ve kimliği tam olarak bilinmeyen bir şahsiyet. Hem bir mezarlık hem de bir türbe ile anılır. Yöre halkı tarafından kutsal kabul edilir ve çeşitli efsanelerle ilişkilendirilir. | | Konum | Kozağaç Mahallesi girişi,Adana | ## Article Content **Çoban Dede**, [Adana](/tr/detay/adana-2/llms.txt)’nın Seyhan ilçesine bağlı Karslı Köyü’nde, Seyhan [Baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt) Gölü kıyısındaki bir tepe üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bir [türbe](/tr/detay/turbe-3/llms.txt) ve mezarlık ile ilişkilendirilen [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında [kutsal](/tr/detay/kutsal-2/llms.txt) kabul edilen bir figürdür. [Gerçek](/tr/detay/gercek-2/llms.txt) ismi bilinmeyen bu şahsiyet, yöre halkı tarafından “[Çoban](/tr/detay/coban-3/llms.txt) [Dede](/tr/detay/dede-4/llms.txt)” olarak anılır ve hakkında çeşitli rivayetler ile efsaneler bulunmaktadır. Türbe, hem dini hem de kültürel açıdan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir ziyaret noktası olup Adana’da halk inançlarının ve geleneklerinin bir yansımasıdır. ### **Çoban Dede Mezarlığı** Kozağaç Mahallesi girişinde bulunan ve halk arasında Çoban Dede ismiyle bilinen tarihi mezarlık, ismi bilinmeyen bir şahsa atfedilmiştir. Rivayete göre bu mezarlık, Maruf Köyü’nde metfun olan Hacı İbrahim [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt)’ın çobanına aittir. [Gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt) gereği, Hacı İbrahim Sultan’ı ziyarete gelenler öncelikle Çoban Dede’yi ziyaret eder. Mezarlıkta, Selçuklu dönemine ait çok sayıda [mezar](/tr/detay/mezar-750492/llms.txt) taşı bulunmakta olup yazısı olmayan bir mezar taşının Nasreddin [Hoca](/tr/detay/hoca-2/llms.txt)’nın hanımına ait olduğuna inanılır. Bu inanış, bölgedeki halk hikâyelerinin ve efsanelerin bir parçasıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/mWaxh9QwmpzT7bvWXpaeCYldShDK8b86.jpg) *Çoban Dede Türbesi (Akşehir Belediyesi)* ### **Çoban Dede Türbesi** Çoban Dede Türbesi, Karslı Köyü’nde, baraj gölü kenarındaki yüksek bir tepede yer alır. Türbenin ne [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) inşa edildiği kesin olarak bilinmemektedir; ancak 1981 yılına kadar bakımsız bir halde olduğu, bu tarihte hayırsever Ayşe Ökmen tarafından yeniden yaptırıldığı kaydedilmiştir. Türbenin içinde Çoban Dede’ye ait olduğu kabul edilen bir mezar/[sanduka](/tr/detay/sanduka/llms.txt) bulunur; bu sanduka Türk bayrağı ve [yeşil](/tr/detay/yesil-f37b9/llms.txt) örtülerle kaplanmıştır. Türbenin iç kısmı üç bölüme ayrılmıştır: girişte sandukanın bulunduğu alan, [sağ](/tr/detay/sag/llms.txt) tarafta [Kur’an](/tr/detay/kuran-2/llms.txt)-ı Kerim ve [dua](/tr/detay/dua-4/llms.txt) kitaplarının yer aldığı bir bölüm, sol tarafta ise “Deli Yücel” lakaplı bir şahsın odası. Türbede ziyaretçilere Kur’an okuyan bir kadın da hizmet vermektedir. Türbenin sanatsal ya da tarihi bir değeri bulunmamakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), halk arasında manevi önemi büyüktür. Türbeye ulaşım, eskiden [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) olmaması nedeniyle zor olsa da, Adnan Menderes Bulvarı’nın yapılmasıyla kolaylaşmıştır. Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenerek türbeye dönüştürülen bu alan, manzarası ve şehre yakınlığı nedeniyle bir mesire yeri olarak da tercih edilmektedir. Haftanın her günü ziyaretçi ağırlayan türbe, özellikle mübarek günler, perşembe, [cuma](/tr/detay/cuma-4/llms.txt) ve [pazar](/tr/detay/pazar-2/llms.txt) günleri ile [bahar](/tr/detay/bahar-3/llms.txt) ve [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında yoğunluk yaşamaktadır. Ziyaretçilerin çoğu Adanalı olmakla birlikte, [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) dışından gelenler de bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/yaPEGlvtMfV6IWxiAbghPDEMNUu5ysOe.jpg) *Çoban Dede Türbesi (Akşehir Belediyesi)* ### **Çoban Dede’nin Hikâyesi ve Efsaneleri** Çoban Dede’nin kimliği ve hayatı hakkında yazılı ve sözlü kaynaklarda yeterli [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) bulunmamaktadır. Yöre halkı, onun hayattayken çobanlık yaptığını ve türbenin bulunduğu yerde koyun otlattığını ifade eder. Çoban Dede ile ilgili en [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) rivayetlerden biri, onun Abdülkadir Geylani’nin hizmetinde bulunduğu ve yedi kardeşiyle birlikte [Bağdat](/tr/detay/bagdat-2/llms.txt)’tan Çukurova’ya gönderildiği yönündedir. Ancak bu rivayetlerin doğruluğu tartışmalıdır. Daha ayrıntılı bir efsane, 1940’lı yıllarda *Görüşler: Adana Halkevi Kültür Dergisi*’nde yayımlanmış ve Arif Nihat [Asya](/tr/detay/asya-2/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) yazarlar tarafından aktarılmıştır. Bu hikâyeye göre Çoban Dede, [Horasan](/tr/detay/horasan-2/llms.txt)’dan Çukurova’ya sazıyla gelen bir âşıktır. Karslı Köyü’ndeki bir Türkmen aşiretine misafir olan Çoban Dede, bir [beyin](/tr/detay/beyin-3/llms.txt) kızına âşık olur. Ancak sosyal statü farkı nedeniyle kavuşamayan âşık, kırk yıl boyunca çobanlık yapar ve sevgilisinin ölümünden sonra kavalıyla acısını dile getirir. Beyin [yanlış](/tr/detay/yanlis-e053c/llms.txt) bir suçlama ile çobanı öldürtmek istemesi [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt), Çoban Dede masumiyetini kanıtlamak için Çakıt Nehri’ni çağırır; [nehir](/tr/detay/nehir-2/llms.txt) yatağını değiştirerek onun ermişliğini ortaya koyar ve Çoban Dede ortadan kaybolur. Bu efsaneye göre türbenin içinden akan pınar, Çoban Dede’nin gözyaşlarıdır ve bahar günlerinde [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) kızları tarafından kireçlenir. Daha [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) bir tarihe dayanan başka bir [öykü](/tr/detay/oyku-9881a/llms.txt) ise, Çoban Dede’nin 25-30 yıl öncesine kadar [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt) kenarında koyunlarıyla [bohem](/tr/detay/bohem-750130/llms.txt) bir [hayat](/tr/detay/hayat-2/llms.txt) yaşayan bir şahıs olduğunu öne sürer. Ölümünden sonra vasiyeti üzerine tepeye gömülen bu şahsın mezarı, belediyenin tepeyi düzleştirme çalışmaları sırasında bulunmuş ve türbeye dönüştürülmüştür. Bu öyküde, tepeyi yıkma girişimlerindeki aksilikler (dozerlerin bozulması gibi) Çoban Dede’nin manevi gücüne bağlanır. ### **Kültürel ve Sosyal Önemi** Çoban Dede Türbesi, Adana’da halk inançlarının ve türbe ziyaret geleneğinin bir örneğidir. Ziyaretçiler, dileklerde bulunmak, dua etmek ve manevi [huzur](/tr/detay/huzur-3/llms.txt) aramak için burayı tercih eder. Türbenin bulunduğu Çoban Dede Parkı, [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) tarafından şelaleler, göletler ve seyir platformlarıyla düzenlenmiş, böylece hem dini hem de turistik bir [cazibe](/tr/detay/cazibe-750146/llms.txt) merkezi haline gelmiştir. Türbe, Adana’nın modernleşmesiyle birlikte [kent](/tr/detay/kent/llms.txt) yaşamına entegre olmuş, ancak köklü halk hikâyeleriyle geçmişle bağını korumuştur. Çoban Dede, kimliği belirsiz bir çobandan ermiş bir dedeye, hatta [trajik](/tr/detay/trajik/llms.txt) bir âşığa kadar farklı anlatılarla anılsa da Adana’nın kültürel dokusunda önemli bir yer edinmiştir. Türbe ve çevresi hem yerel halkın hem de ziyaretçilerin ilgisini çeken, doğa ve maneviyatın buluştuğu bir [mekân](/tr/detay/mekan/llms.txt) olarak varlığını sürdürmektedir. ## Academic Sources and References 1. Akşehir Belediyesi. “Çoban Dede,” Erişim 6 Nisan 2025. https://www.aksehir.bel.tr/galeri/aksehir\_turbeleri/coban\_dede/. 2. Altın Rota. “Çoban Dede: Hüzünlü Bir Aşk Hikayesi,” Erişim 6 Nisan 2025. https://www.altinrota.org/yazilar/coban-dede-huzunlu-bir-ask-hikayesi/239. 3. Altın Şehir Adana. “Çoban Dede’nin Öyküsü,” Erişim 6 Nisan 2025. https://www.altinsehiradana.com/Makale/coban-dedenin-oykusu/497/. 4. Türkiye Turizm Ansiklopedisi. “Çoban Dede Türbesi,” Erişim 6 Nisan 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/coban-dede-turbesi. 5. Özen, Kutlu, Zekiye Çagirtilar, Mine Ates, and Fatma Uysal. “Adana Yöresindeki Üç Adak Yeri: Çoban Dede, Hasan Dede ve Durhasan Dede Yatırları," 1994. https://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/sempozyum/semp\_3/ozen.pdf