---
title: Çıyan
slug: ciyan
url: /detay/ciyan
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Çıyan
  type: dictionary
  disambiguation: Çıyan: Zehirli eklem bacaklı. Kökeni, özellikleri ve mecaz anlamları. Eski Türkçe'den günümüze...
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Çıyan
    - Hayvan Bilimi
    - Eski Türkçe
    - Köken
    - zehir
    - sözlük
author: Ahsen Buyurkan
created_at: 2025-03-04T13:41:43.222061+03:00
updated_at: 2025-04-17T11:29:45.343854+03:00
---

# Çıyan

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çıyan" -->

## Article Content

### **Köken**

[Çıyan](/tr/detay/ciyan/llms.txt) kelimesi, Eski Türkçe *çaḏan* ([akrep](/tr/detay/akrep-5/llms.txt)) kelimesinden türetilmiştir. Bu sözcük, Çince *ts'ie* 蠍 ve *t'san* 蚕 (ayaksız sürüngen) kelimelerinin bileşiği olarak kabul edilir. [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) ağızlarında *çayan* ve *çağan* biçimleri de kullanılır. Eski Türkçede *çadan* olarak [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alırken, daha sonra [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında *çıyan* şeklinde kullanımı yaygınlaşmıştır.

### **Kullanım Alanları**

**Hayvan Bilimi**: Çıyanlar, eklem bacaklılar sınıfında yer alır ve zehirli özellikleri ile bilinirler.

Örnek: *"Çıyanların zehiri, onları doğal düşmanlarından korur."*

**Mecaz**: Çıyan, insanların olumsuz özelliklerini tanımlamak için kullanılır, özellikle soğuk ve sevimsiz kişilikler için.

Örnek: *"O, çıyan gibi bakışlarıyla çevresindekileri rahatsız ederdi."*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çıyan" -->

## Academic Sources and References

1. "Çıyan." Kubbealtı Lugatı. Erişim: 4 Mart 2025. https://lugatim.com/s/%C3%A7%C4%B1yan
2. "Çıyan." Nişanyan Sözlük. Erişim: 4 Mart 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7%C4%B1yan
3. "Çıyan." Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 4 Mart 2025. https://sozluk.gov.tr