--- title: Çıldır Gölü slug: cildir-golu-750907 url: /detay/cildir-golu-750907 type: article language: Türkçe entity: primary: Çıldır Gölü type: article disambiguation: Çıldır Gölü: Türkiye'nin en büyük ikinci gölü, doğal güzellikleri ve kış sporlarıyla ünlü. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - atlıkızak - çıldırgölfestivali - arpaçayı - tatlısugölü - çıldırgölü - türkiyeningölleri - Kars - göl - Ardahan author: Nazlı Kemerkaya created_at: 2025-03-24T17:47:48.177779+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:36:28.100940+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/24/R7iZbhKFaspmJAXQzMKr2s2XzTTjclhp.jpg --- # Çıldır Gölü ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Çıldır Gölü ![ardahancildirgolu8alimuratcoruk2014_20170308160504464.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/24/uykpTWznZlOlHd0dUwpfg8NYyT9R8Si4.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 123 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 1959 metre | | Tür(ler) | Tatlı su gölü | | En Derin Nokta | 42 metre | | Konum | Ardahan ve Kars illeri - Türkiye | ## Article Content Çıldır Gölü, Türkiye'nin **Doğu Anadolu Bölgesi**'nde, [Ardahan](/tr/detay/ardahan-il-2/llms.txt) ve [Kars](/tr/detay/kars-il-2/llms.txt) illeri sınırlarında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan en büyük [tatlı](/tr/detay/tatli-2/llms.txt) [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ve Türkiye’nin en büyük ikinci gölüdür. Yaklaşık 123 km² yüzey alanına sahip olan [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt), [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden 1959 metre yükseklikte bulunmaktadır. Volkanik kökenli doğal bir set gölü olan Çıldır, çevresindeki akarsular ve pınarlardan beslenirken, kuzeybatısında bulunan **Telek Çayı** aracılığıyla **Arpaçay**'a su aktarır. [Ekosistem](/tr/detay/ekosistem-2/llms.txt) açısından zengin bir yapıya sahip olan Çıldır Gölü, [aynalı](/tr/detay/aynali-752327/llms.txt) sazan başta olmak üzere çeşitli balık türlerine [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır. [Kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında gölde geleneksel Eskimo usulü balıkçılık yöntemi uygulanarak buz kırılarak avlanma yapılmaktadır. Ayrıca, donmuş göl yüzeyinde atlı kızak gezileri, buz pateni ve geleneksel [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) etkinlikleri [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çeşitli turistik faaliyetler gerçekleştirilmektedir. [Yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında gölde düzenlenen [kano](/tr/detay/kano-2/llms.txt) ve [yelken](/tr/detay/yelken-2/llms.txt) yarışları da [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) turizmini çeşitlendirmektedir. Sahip olduğu doğal güzellikler ve kültürel [değerler](/tr/detay/degerler/llms.txt) ile Çıldır Gölü, yılın her mevsimi ziyaretçilerine farklı deneyimler sunan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir ekoturizm merkezidir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/9r7JMhUftWIZLbUiwhHXSbajVupEbDf3.jpg) *Çıldır Gölü (Ali Murat Çoruk, Türkiye Kültür Portalı)* ### **Oluşum ve Jeomorfoloji** Çıldır Gölü, volkanik kökenli bir doğal set gölüdür. Göl, deniz seviyesinden 1959 metre yükseklikte konumlanmış olup yaklaşık 123 km² yüzey alanına sahiptir. Jeolojik olarak, Oligosen döneminden daha genç tüf tabakaları, **andezit** ve **bazalt** akıntıları ile şekillenen göl tabanı, volkanik faaliyetlerin izlerini taşımaktadır. Çevresini saran dağlık alanlardan gelen lav akıntılarının kuzey kesimlerinde bir set oluşturması, gölün bugünkü yapısını kazanmasına neden olmuştur. Aynı zamanda [tektonik](/tr/detay/tektonik-2/llms.txt) hareketlerin de etkisiyle şekillenen göl, günümüzde hem hidrolojik hem de jeomorfolojik olarak aktif bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) sergilemektedir. Çıldır Gölü’nü besleyen birçok [dere](/tr/detay/dere-2/llms.txt) ve pınar bulunmaktadır. En önemli çıkışı ise kuzeybatısında yer alan ve **Ermenistan** sınırında bulunan **Arpaçay**’a bağlanan **Telek Çayı**’dır. Göl, çevresinde oldukça sınırlı [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsüne sahiptir ve etrafındaki meralar yoğun hayvancılık faaliyetlerine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) sağlamaktadır. Kış aylarında tamamen donan göl, yaklaşık 40-50 cm kalınlığında bir buz tabakası ile kaplanmakta ve bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) hem ekosistem hem de bölgedeki ekonomik faaliyetler açısından önemli etkiler yaratmaktadır. Yaz aylarında ise artan sıcaklıklarla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) göl seviyesi değişkenlik gösterebilmektedir. Bununla birlikte, iklim değişikliği ve düzensiz yağış rejimleri nedeniyle göl seviyesinde dönemsel dalgalanmalar yaşanmakta, bu da göldeki ekolojik dengeyi doğrudan etkilemektedir. ### **Habitat** Çıldır Gölü, tatlı suya [adaptasyon](/tr/detay/adaptasyon-751267/llms.txt) sağlamış birçok balık ve omurgasız türüne ev sahipliği yapmaktadır. Gölün en baskın balık türlerinden biri **aynalı sazan**dır ve bunun yanında **alabalık, gümüş balığı, kırmızı kanat, tahta balığı, bıyıklı balık** gibi çeşitli türler de bulunmaktadır. Ancak, kontrolsüz balıkçılık ve göl seviyesindeki değişimler nedeniyle bazı türlerin popülasyonlarında azalma gözlenmektedir. Kış aylarında göl yüzeyi yaklaşık 40-50 cm kalınlığında buz tabakası ile kaplanır. Bu dönemde gölde [oksijen](/tr/detay/oksijen-750070/llms.txt) miktarı düşerek sucul yaşamı zorlaştırabilir. Ancak göl ekosisteminin adaptasyon yeteneği sayesinde balık türleri kış aylarını donmuş yüzeyin altındaki nispeten daha sıcak sularda geçirir. Bunun yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), buz altı balıkçılığı bölge halkı için geleneksel bir ekonomik [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) olarak sürdürülmektedir. Göl çevresi genellikle mera ekosistemleri ve sulak çayırlarla kaplıdır. Tarıma elverişli alanların az olması nedeniyle bölgedeki en [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) insan faaliyeti hayvancılık olarak öne çıkmaktadır. Sulak çayırlar, özellikle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık için uygun [otlak](/tr/detay/otlak-802c3/llms.txt) alanları sağlamaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/vMqGa1ulZQCOnM2kCi2StFGb56MfcaHe.jpg) *Çıldır Gölü aynalı sazan avı (Fotoğraf: T.C. Çıldır Kaymakamlığı)* Bölgedeki sert [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) iklimi nedeniyle ormanlık alanlar sınırlıdır. Ancak göl çevresinde seyrek çalılıklar ve soğuk iklim bitkileri bulunmaktadır. Yaz aylarında göl kenarındaki bitki örtüsü artış gösterirken, kış aylarında [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) örtüsü nedeniyle bitkiler büyük ölçüde [uyku](/tr/detay/uyku-2/llms.txt) dönemine girmektedir. Çıldır Gölü, [göçmen](/tr/detay/gocmen/llms.txt) kuşlar için önemli bir konaklama ve beslenme alanıdır. Göl ve çevresi, kuş gözlemcileri için önemli bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olarak bilinmektedir. Özellikle [bahar](/tr/detay/bahar-3/llms.txt) ve yaz aylarında **ördekler**, **balıkçıllar, yaban kazları** ve **martılar **gibi türler gölde gözlemlenmektedir. Göl, ayrıca nesli [tehlike](/tr/detay/tehlike-2/llms.txt) altında olan bazı kuş türleri için üreme ve beslenme alanı olarak da [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşımaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/tNUnurp8jEwoZpvLkptqMJo25h1zOO7E.jpg) *Gölde yüzen kazlar (Fotoğraf: )* Kış aylarında gölün büyük bir kısmı donduğunda, su kuşlarının büyük bölümü [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) ederken, bazı dayanıklı türler göl çevresinde kalmaya devam eder. Sulak alanların azalması, küresel ısınma ve insan faaliyetleri, bu ekosistemin dengesini tehdit eden unsurlar arasında yer almaktadır. ### **Uluslararası Altın At Kristal Buz Festivali** **Uluslararası Altın At Kristal Buz Festivali**, her yıl [Ardahan](/tr/detay/ardahan-il-2/llms.txt)'ın Çıldır Gölü'nde düzenlenen önemli bir kış etkinliğidir. Geleneksel ve [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) aktivitelerin harmanlandığı bu [festival](/tr/detay/festival-2/llms.txt), bölgenin kültürel mirasını tanıtırken aynı zamanda turizm potansiyelini artırmaktadır. Çıldır Gölü'nün donmuş yüzeyinde gerçekleşen etkinlikler, [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) ve yabancı turistlerin ilgisini çekmekte, bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır. Festival süresince atlı kızak yarışları, atlı okçuluk gösterileri ve geleneksel cirit müsabakaları düzenlenmektedir. Katılımcılar, buz üzerinde yapılan bu etkinlikler aracılığıyla [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) kültürüne özgü sporları deneyimleme fırsatı bulmaktadır. Bunun yanı sıra, buz altı balıkçılığı gösterileri göl ekosistemine ve bölgedeki balıkçılık faaliyetlerine dair [farkındalık](/tr/detay/farkindalik-a2642/llms.txt) oluşturmaktadır. Kafkas [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) dansları ve mehteran takımı gösterileri de festivalin kültürel zenginliğini yansıtan önemli unsurlar arasındadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/dHr4zFys58EsDFK1gF8ZFa4MNoeXTdMX.jpg) *Atlı Kızak (TGA, Türkiye Kültür Portalı)* Kış aylarında tamamen donan Çıldır Gölü, festival süresince doğa sporlarına ve çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır. Buz pateni, off-road yarışları ve yürüyüş turları gibi aktiviteler, ziyaretçilere farklı deneyimler sunmaktadır. Aynı zamanda festival, bölgeye özgü el sanatlarının ve yöresel lezzetlerin tanıtıldığı bir platform oluşturmaktadır. Bu sayede hem bölge halkı için ekonomik fırsatlar yaratılmakta hem de geleneksel [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) biçimleri desteklenmektedir. ## Academic Sources and References 1. Göller.gen. “ÇILDIR GÖLÜ OLUŞUMU VE ÖZELLIKLERİ.” Göller.gen Web Sitesi. Son erişim: 24 Mart 2025. https://www.goller.gen.tr/cildir-golu.html Korkusuz, Tolga. “Çıldır Gölü.” Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Son erişim: 24 Mart 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/cildir-goluNuh, Günay. “Buzla kaplı Çıldır Gölü üzerinde "Altın At Kristal Buz Festivali" yapıldı.” Anadolu Ajansı. Son erişim: 24 Mart 2025. Erişim adresi.T.C. Ardahan Valiliği. “Çıldır Gölü.” T.C. Ardahan Valiliği Web Sitesi. Son erişim: 24 Mart 2025. http://www.ardahan.gov.tr/cildir-golu1T.C. Çıldır Kaymakamlığı. “Çıldır Gölü.” T.C. Çıldır Kaymakamlığı Web Sitesi. Son erişim: 24 Mart 2025. http://cildir.gov.tr/cildir-golu